Orman Okuluna Devam Eden Çocukların Çevreye Yönelik Tutum ve Farkındalıkları

Öz

Okul öncesi dönemdeki çocukların ilgi ve meraklarını artıracak alternatif öğrenme ortamları düzenlenmelidir. Alternatif eğitim ortamlarından birisi okul dışı öğrenme ortamlarıdır ve bu ortamlardan önemli biri de orman okullarıdır. Orman okulları öğrencilerin birçok bilişsel ve duyuşsal özellikleri üzerinde önemli etkiye sahiptir. Orman okulu çocukların ormanlık alanlarda yapılan etkinlikleri ve eğitimleri, gelişim alanlarını ve becerilerini geliştirdikleri açık hava okulu olarak ifade edilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı orman okuluna devam eden 4-6 yaş aralığındaki çocukların çevreye yönelik tutum ve farkındalıkların incelenmesidir. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu bir ilin merkezinde bulunan bir orman okulunda öğrenim gören 70 çocuk oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak Genel Bilgi Formu ile Soydan ve Samur (2014) tarafından geliştirilen, "Okul Öncesi Çocukları için Çevre Farkındalığı ve Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda orman anaokulunda öğrenim gören çocukların çevreye yönelik tutum ve farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Çocukların çevreye yönelik tutum ve farkındalıkları cinsiyet ve yaşa göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Bu çalışma orman okulunda öğrenim gören 70 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu örneklemin tüm orman okulu öğrencileri evrenini temsil etmesi beklenemeyeceğinden dolayı daha büyük örneklemlerle yeni araştırmalar yürütülmesi önerilmektedir. Verilerin ölçekler aracılığıyla elde edilmiş olması araştırmanın önemli bir sınırlılığıdır.

Anahtar Kelimeler

• Orman okulu
• okul öncesi eğitim
• çocuk
• çevre
• tutum

Environmental Attitudes and Awareness of Children Attending Forest School

Öz

It is the arrangement of alternative learning environments that will increase the interest and curiosity of preschool children. One of the alternative education environments is out-of-school learning environments and one of the important environments is forest schools. Forest schools significantly impact many cognitive and affective characteristics of students. In this context, the study aims to examine the environmental attitudes and awareness of children aged 4-6 attending forest kindergarten. This study was conducted in a correlational survey model. The study group consists of 70 children studying in a forest school. In this study, the General Information Form and the "Environmental Awareness and Attitude Scale for Preschool Children" developed by Soydan and Samur (2014) were used as data collection tools. As a result of the study, it is determined that the environmental attitudes and awareness levels of the children studying in the forest kindergarten are high. Children's attitudes and awareness towards the environment do not differ significantly according to gender and age.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• awareness
• environment
• forest school
• preschool education

Kaynakça

1. Ahi, B. (2015). Okul öncesi eğitim programına kaynaştırılan çevre eğitimi programının çocukların çevre kavramı hakkındaki zihinsel model gelişimine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,Ankara.
2. Akçay, İ. (2006). Farklı ülkelerde okul öncesi öğrencilerine yönelik çevre eğitimi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
3. Atasoy, E. (2006). Çevre için eğitim ve çocuk-doğa etkileşimi. Bursa: Ezgi
4. Başbay, M., ve Atmaca, E. (2022). Investigating forest school implementations with the views of stakeholders. Current Research in Education, 5(1),72-100.
5. Bayraktar, H., ve Fırat, T. (2020). İlkokul öğrencilerinin çevre farkındalıkları. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi, 3(1), 52-71.
6. Blackwell, S. (2015), The archimedes forest schools model. Archimedes Earth Press.
7. Berberoğlu, H., ve Uygun, S. (2013). Sınıf dışı eğitimin dünyadaki ve Türkiye’deki gelişiminin incelenmesi. Mersin Journal of the Faculty of Education, 9(2), 33-42.
8. Borradaile, L. (2006). Report to forestry commission Scotland and forest education initiative Scotland. Forestry Commission Scotland.

9. Çavuş, Ş. (2004). Problem çözme becerisinin temel felsefesi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi,10, 160-171.
10. Collado, S., Staats, H., and Corraliza, J. A. (2013). Experiencing nature in children’s summer camps: Affective, cognitive and behavioural consequences. Journal of Environmental Psychology, 33, 37–44.
11. Davis, J. M. (Ed.). (2014). Young children and the environment. Cambridge University Press.
12. Dilek, Ö. (2019), Orman okulu uygulamalarının çocukların gelişimine yönelik katkısının değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
13. Eroğlu, S. B. (2018), İstanbul'da bir devlet anaokulu'ndaki orman okulu programının incelenmesi .Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
14. Durkan, N., Güngör, H., Fetihi, L., Erol, A., ve Gülay-Ogelman, H. (2015). Comparison of environmental attitudes and experiences of five-year-old children receiving preschool education in the village and city centre. Early Child Development and Care, 186(8), 1327-1341.
15. FSA Forest School Associations (2022). Forest School Association. 01/009/2022 tarihinde http://www.forestschoolassociation.org/full-principles-and-criteria-for-goodpractice/ adresinden ulaşılmıştır.
16. Genç, H. (2015). Okul öncesi dönem çocuklarının çoklu zekâ alanları ile çevreye karşı tutumlarının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
17. Gerrish, M. K. (2014). An examination of teachers' lived experiences while working at nature- based preschool programs. Unpublished Doctoral Dissertation, Walden University, USA.
18. Gülay, H. (2011). Reliability and validity studies of the Turkish version of the Children's Attitudes toward the Environment Scale-Preschool Version (CATESPV) and the analysis of children's pro environmental behaviors according to different variables. Asian Social Science, 7(10), 229-240.
19. Harris, F. (2017). The nature of learning at forest school: practitioners' perspectives. International Journal of Primary, Elementary and Early Years Education, 45(2), 272-291.
20. Kanat, T. (2020). Orman okulu uygulamalarının okul öncesi dönem çocukları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi , Çanakkale.
21. Kahriman Pamuk, D. (2020). An exploration of parents’ perceptions concerning the forest preschool. International Electronic Journal of Environmental Education, 10(2), 237-250.
22. Kahriman-Pamuk, D. (2019). Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi. D. Kahriman-Pamuk (Ed.), Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik. Ankara: Anı Yayıncılık.
23. Kahriman-Pamuk, D., ve Ahi, B. (2019). A phenomenological study on the school concept of the children attending the forest school. Journal of Qualitative Research in Education, 7(4), 1386-1407.
24. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
25. Kesicioğlu, S., ve Alisinanoğlu, F. (2009). 60-72 aylık çocukların çevreye karşı tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 37-48.
26. Kiewra, C., and Veselack, E. (2016). Playing with Nature: Supporting Preschoolers' Creativity in Natural Outdoor Classrooms. International Journal of Early Childhood Environmental Education, 4(1), 70-95.
27. Koçak-Tümer, N. B. (2015). Okul öncesi çocuklar için "çocuklar için çevre ölçeğinin geliştirilmesi ve çevre eğitim programının çocukların çevreye karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
28. Koyuncu, M. (2019). Okul öncesi eğitimde alternatif yaklaşım: Orman okullarında öğretmen, veli ve yönetici görüşlerinin incelenmesi , Yayınlanmamış Doktora tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara.
29. Macun, A. (2018). 60-72 aylık çocukların ekolojik görüşlerinin okullarda orman programı kapsamında hazırlanan etkinliklere göre incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
30. Maynard, T. (2007). Forest schools in Great Britain: An initial exploration. Contemporary Issues in Early Childhood, 8(4), 320-331.
31. Mackinder, M. (2017). Footprints in the woods: Tracking’a nursery child through a Forest School. Session. Education 3-13 International Journal of Primary Elemantary and Early Years Education 45(2), 176-190.
32. Morrison, G., S. (2003). Fundamentals of early childhood education (3rd ed.). Merrill Prentice Hall: New Jersey.
33. Nawaz, H., ve Blackwell, S. (2014). Perceptions about forest schools: Encouraging and promoting Archimedes Forest Schools. Educational Research and Reviews, 9(15), 498-503.
34. O'Brien, L. (2009). Learning outdoors: the Forest School approach. Education , 37(1), 45-60.
35. O’Brien, L., ve Murray, R. (2007). Forest School and its impacts on young children: Case studies in Britain. Urban Forestry and Urban Greening, 6(4), 249-265.
36. Okur-Berberoğlu, E. O. B., ve Uygun, S. (2013). Sınıf dışı eğitimin dünyadaki ve Türkiye’deki gelişim durumunun örgün ve yaygın eğitim kapsamında incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 32-42.
37. Onur, B. (2016). Çocuk çevre doğa: Çevre ve yurttaşlık eğitimi. Ankara: İmge Kitabevi.
38. Paslı, A. M. (2019). Doğal çevre, kent ve çocuk ilişkisini yeniden kurmak: “İskandinavya’da doğa temelli eğitim ve İsveç Orman Okulu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Şehir Üniversitesi, İstanbul.
39. Pramling- Samuelsson, I., (2011). Why we should begin early with ESD: The role of Early Childhood Education. International Journal of Early Childhood,43 (2),103-118.
40. Ridgers, N. D., Knowles, Z. R., ve Sayers, J. (2012). Encouraging play in the natural environment: A childfocused case study of Forest School. Children's Geographies, 10(1), 49-65.
41. Rivkin, M. S. (1995). The great outdoors: Restoring children's right to play outside. National Association for the Education of Young Children, 2(1), 1509.
42. Roe, J. ve Aspinall, P. (2011). The restorative outcames of forest school and conventional school in young people with good and poor behaviour. Urban Forestry and Urban Greening, 10(3), 205-212.
43. Slade, M., Lowery, C., ve Bland, K. (2013). Evaluating the impact of forest schools: A collaboration between a university and a primary school. Support for Learning, 28(2).
44. Soydan, S., ve Samur, A. O. (2014). A comparative study on the environmental attitudes of60 66- month-old children and their mothers. Mevlana International Journal of Education, 4(2). 27-36.
45. Şahin, D. (2016). Erken çocukluk dönemine yönelik temel eğitim programları ve yaklaşımları, (Ed.: İbrahim H. Diken). Erken çocukluk eğitimi, (94-132), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
46. Şallı, D. (2011). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımı ile 48-60 aylık çocuklara geri dönüşüm kavramının kazandırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
47. Tanrıverdi, Ö. (2012). Yaratıcı drama yöntemi ile verilen eğitimin okul öncesi öğrencilerinin farkındalığına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi-, Muğla.
48. Temiz, Z., ve Karaarslan Semiz, G. (2019). En iyi öğretmenim doğa: Okul öncesinde doğa temelli eğitim uygulamaları projesi kapsamında hazırlanan öğretmen etkinlikleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(1), 314-331.
49. Topçuoğlu, M. (2019). İstanbul üniversitesi eğitim ve araştırma ormanında orman okulu ve Eğitim modelinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
50. Waite, S., Davis, B. ve Brown, K. (2006). Forest school principles: ‘Why we dowhat we do’. Report University of Plymouth, Plymouth.
51. Warden, C. (2012). Nature kindergartens and forest schools. Perthshire, Scotland: Mindstretchers.
52. Wilson, R. (1996). The development of the ecological self. Early Childhood Education Journal, 24(2) 121-123.
53. Yalçın, B. (2013). Doğal çevreyi koruma programının okul öncesi dönem çocuklarının çevreye yönelik tutumlarına olan etkileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
54. Yayla-Ceylan, Ş., ve Ülker, P. (2014). Okul öncesi dönem çocuklarında çevre eğitimi neden önemlidir?, (Ed.: H. Gülay Ogelman). Çocuk ve çevre. Küçük Çocuklar ve Çevre Eğitimi El kitabı. Ankara: Eğiten Kitap, s. 37-58.