DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri

Coşkun Can Aktan

DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri

Öz

Bu çalışmada Amerikalı politik iktisatçı ve modern maliye disiplininin kurucusu ve/ya öncüsü olarak kabul edebileceğimiz Nobel Ekonomi ödülü sahibi (1986) James M. Buchanan’ın anayasal mali kural perspektifinin ülke anayasalarına nasıl yansıdığını ortaya koymaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktan, C.C. 2013. “Kurala Bağlı Maliye Politikası: Kurumsal Maliye Politikası”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, Cilt 5, Sayı 2.
Aktan, C.C. 2019. Mülkiyet Hakları İktisadı, İstanbul: Divan Kitap.
Aktan, C.C. (Ed.) 2020a. Kurumsal İktisat, Kurallar ve Kurumların İktisadi Gelişme Açısından Önemi, İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları.
Aktan, C.C. (Ed.) 2020b. Kurumsal Sosyoloji, Kurallar ve Kurumlar Üzerine Sosyoloji Araştırmaları, İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Merkezi Yayınları.
Aktan. C.C. 2021. Devlet, Masraf, İsraf, Kontrolsüz Büyüyen ve Dev’e Dönüşen Devletin Maliyetleri, Konya: Litera Türk Yayınları.
Aktan, C.C. 2024. Kamu Tercihi İktisadı ve Anayasal Politik İktisat, Ankara: Seçkin Yayınları.
Aktan, C.C. & D. Dileyici & Ö. Özkıvrak, 2004. Yeni Avrupa ve Türkiye: Yarım Asırlık Bir Yolculuğun Kilometre Taşları Ve Geleceğe Yönelik Beklentiler, Ankara: Türk Harb-İş Sendikası Sendikal Politikalar Araştırma Merkezi.
Aktan C.C. & H. Çoban ve İ. C. Demir, 2010. "Kurumsal Maliye Politikası Perspektifinden Vergi ve Harcama Sınırlamaları", içinde: Aktan, C.C.& A. Kesik & F. Kaya. 2010. Mali Kurallar: Maliye Politikası Yönetiminde Yeni Bir Eğilim: Vergi, Harcama, Borçlanma vs. Üzerine Kurallar ve Sınırlamalar, Ankara: Maliye Bakanlığı SGB yayını.

Aktan, C.C. & A. Kesik & F. Kaya. 2010. Mali Kurallar: Maliye Politikası Yönetiminde Yeni Bir Eğilim: Vergi, Harcama, Borçlanma vs. Üzerine Kurallar ve Sınırlamalar, Ankara: Maliye Bakanlığı SGB yayını.
Asatryan, Z., C. Castellón and T. Stratmann. 2018. “Balanced Budget Rules and Fiscal Outcomes: Evidence from Historical Constitutions”, Journal of Public Economics, 167, 105– 119.
Badinger, H. and W.H. Reuter. 2017. “The Case for Fiscal Rules”, Economic Modelling, 60, 334–343.
Bodmer, F., 2006. “The Swiss Debt Brake: How it Works and What Can Go Wrong”, Swiss Journal of Economics and Statistics 142 (3), 307-330.
Barnes, S., D. Davidsson and Ł. Rawdanowicz. 2012. “Europe's New Fiscal Rules”, OECD Economics Department Working Papers, No. 972.
Brennan G. and Buchanan, J. M. 1985. The Reason of Rules: Constitutional Political Economy, Cambridge: Cambridge University Press. Online erişim için bkz.https://www.econlib.org/library/Buchanan/buchCv10.html
Buchanan, J.M. 1958. Public Principles of Public Debt: A Defense and Restatement, Homewood, Ill.: Richard D. Irwin.
Buchanan, J.M. 1984. “Constitutional Restrictions on the Power of Government”, in: The Theory of Public Choice II, (Ed. By J.M. Buchanan and Robert D. Tollison), Ann Arbor: The University of Michigan Press, 1984.
Buchanan, J. M. 1997. “The Balanced Budget Amendment: Clarifying the Arguments”, Public Choice, March, 1997, Vol. 90, No.1.
Buchanan, J.M. 1999. "Fiscal Nihilism and Beyond", in: Buchanan, James M. The Collected Works of James M. Buchanan volume 4. Public Finance İn Democratic Process: Fiscal İnstitutions And İndividual Choice, Indianapolis: Liberty Fund. s.299.
Buchanan, J.M. 2003. “Public Choice: The Origins and Development of a Research Program”, Center for Study of Public Choice at George Mason University.
Buchanan, J.M. and R. Wagner. 1966. Public Debt in Democratic Society, Washington, D.C.: American Enterprise Institute.
Buchanan, J. M. and Wagner R. E. 1967. Public Debt in a Democratic Society, American Enterprise Institute for Public Policy Research, Washington, D. C. 20036. Pp.27-41.
Buchanan, J. M., and R. E. Wagner. 1977. Democracy in Deficit- The Political Legacy of Lord Keynes, New York: Academic Press.
Buchanan, J. M. and R. E. Wagner 1978. “Democracy and Keynesian Constitutions: Political Biases and Economic Consequences”, in: Buchanan, James M. & Richard E. Wagner & John Burton (Editors), The Consequences of Mr. Keynes, London: The Institute of Economic Affairs.
Danninger, S., 2002, “A New Rule: The Swiss Debt Brake”, International Monetary Fund, Working Paper No. WP/02/18.
Debrun, X., Moulin, L., Turrini, A., Ayuso-i-Casals, J., & Kumar, M. S. 2008. “Tied To The Mast? National Fiscal Rules in The European Union”. Economic Policy, 23(54), 297–362.
Feld, L.P. and G. Kirchgässner, 2008. “On The Effectiveness Of Debt Brakes: The Swiss Experience”, in: Neck, R. and J.-E. Sturm (Eds.), Sustainability of Public Debt, MIT Press, Cambridge und London, 223–255.
Feld, L. P., and Baskaran, T. 2010. “Federalism, Budget Deficits And Public Debt: On The Reform Of Germany’s Fiscal Constitution”. Review of Law & Economics, 6(3), 365–393.
Heinen, N. 2010. Debt Brakes for Euroland: Strengthening the Stability Pact With National Debt Rules. Frankfurt: Deutsche Bank Research, July 12, 2010.
Milbradt, G. 2016. “History Of The Constitutional Debt Limits İn Germany And The New ‘Debt Brake’: Experiences And Critique”. in: Multi-level Finance and the Euro Crisis. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing.
Pfeil, C. F. and Feld, L. P. 2016. “Does the Swiss Debt Brake Induce Sound Federal Finances? A Synthetic Control Analysis”, CESifo Working Paper, No. 6044, Center for Economic Studies and ifo Institute (CESifo), Munich.
Priewe, J. 2022. European Fiscal Rules and the German Debt Brake – Reform Options , Friedrich-Ebert-Stiftung. https://library.fes.de/pdf-files/a-p-b/19678.pdf
Rietzler, K. and A. Truger. 2019. “Is the “Debt Brake” Behind Germany’s Successful Fiscal Consolidation?”, Revue de l’OFCE Supp. 2 (6), 11–30.
Salvi, M., C.A. Schaltegger and L. Schmid. 2020. “Fiscal Rules Cause Lower Public Debt: Evidence from Switzerland’s Federal Debt Containment Rule”, Kyklos, 73, 605–632.
Savaş, V. 1993. Anayasal İktisat, İzmir: Takav Matbaacılık, 1993.
Sezgin, B. 2022. Mali Anayasa (Dünya Uygulamaları ve Türkiye'de Uygulanabilirliği), Ankara: Gazi Kitabevi.
Smith, A. 2007. The Theory of Moral Sentiments, London: Cosimo Inc. Online erişim için bkz. Adam Smith, Essays On, I. Moral Sentiments. https://oll.libertyfund.org/titles/2721

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İktisadi Düşünceler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Coşkun Can Aktan
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

8 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2025

Kabul Tarihi

10 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 17 Sayı: 3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI)

IZ

https://izlik.org/JA65JN66AL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aktan, C. C. (2025). DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 17(3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI), 138-163. https://izlik.org/JA65JN66AL

AMA

1.Aktan CC. DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri. Ekonomi Bilimleri Dergisi. 2025;17(3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI):138-163. https://izlik.org/JA65JN66AL

Chicago

Aktan, Coşkun Can. 2025. “DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri”. Ekonomi Bilimleri Dergisi 17 (3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI): 138-63. https://izlik.org/JA65JN66AL.

EndNote

Aktan CC (01 Aralık 2025) DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri. Ekonomi Bilimleri Dergisi 17 3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI) 138–163.

IEEE

[1]C. C. Aktan, “DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1919-2013, ss. 138–163, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65JN66AL

ISNAD

Aktan, Coşkun Can. “DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri”. Ekonomi Bilimleri Dergisi 17/1919-2013 (01 Aralık 2025): 138-163. https://izlik.org/JA65JN66AL.

JAMA

1.Aktan CC. DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri. Ekonomi Bilimleri Dergisi. 2025;17:138–163.

MLA

Aktan, Coşkun Can. “DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri”. Ekonomi Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI), Aralık 2025, ss. 138-63, https://izlik.org/JA65JN66AL.

Vancouver

1.Coşkun Can Aktan. DENK BÜTÇE ve BORÇ FRENİ James M. Buchanan’ın Anayasal Maliye Perspektifinin Geç Kalmış Zaferi: Seçilmiş Ülke Örnekleri. Ekonomi Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;17(3 (JAMES M. BUCHANAN (1919-2013) ÖZEL SAYISI):138-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65JN66AL