6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi

Onur Yayla; Fatih Bozkurt

6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi

Öz

Çalışmanın amacı, 6-8 yaş çocuklarda çevresel mekânın yorumlanması, bu yorumlama aşamasında bireysel algıların hangi düzeyde farklılıklar gösterdiğini belirleyerek mekândaki nesne ya da referans noktalarının konumlandırılması ve yorumlanması üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji yöntemi kullanılarak ilkokul çocuklarından veri toplanmıştır. Veri toplama aşamasında farklı branşlardan ve aynı sınıf seviyesinden 36 öğrenciye ulaşılmıştır. Veriler öğrencilere sunulan önermeler doğrultusunda çocukların çizim yapmaları istenmiş ve yapılan çizimlerle elde edilmiştir. Verilerin analizinde Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, araştırmaya katılan çocukların çoğu çizimlerinde referans noktalarını doğru konumlandırırken, bazılarının bunda başarılı olamadıkları sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, çocukların %47'si hedef referans noktalarını konumlarında uzamsal olarak göstermiş olmasına rağmen, %11'i kısmen gösterememiştir. Öğrencilerin genel çoğunluğu, %42'si hedef referans noktalarını gösterememiş, yanlış yerlere konumlandırmıştır.

Anahtar Kelimeler

mekan, mekansal düşünme, mekansal yorumlama, mekanı konumlandırma

Kaynakça

Akarsu, F. (1984). Piaget’ye göre çocukta mekân kavramının gelişimi. Mimarlık Dergisi, 84(9), 31-33.
Boden, Z., Larkin, M., & Iyer, M. (2019). Picturing ourselves in the world: Drawings, interpretative phenomenological analysis and the relational mapping interview. Qualitative Research in Psychology, 16(2), 182-201.
Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
Chen, L., Johnson, A. H., & Zhang, D. (2021). Visual-spatial skills and children's spatial representation. Journal of Experimental Child Psychology, 206, 105-108.
Çanakçıoğlu, N. G. (2012). Çocukta mekân algısının gelişimi ve mekânsal imge zenginliği bakımından malzemenin önemi. Mimarlıkta Malzeme, 22, 74-81.
Eatough, V., & Smith, J. A. (2006). Picturing ourselves in the world: Drawings, interpretative phenomenological analysis and the relational mapping interview. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 129-147.
Groenewald, T. (2016). Phenomenological research design. In P. Liamputtong (Ed.), Handbook of research methods in health social sciences (pp. 299-318). Springer Singapore.
Kavaleva, T., & Kavaleva, M. (2015). Influence of spatial perception abilities on reading in school-age children. Journal of Educational and Developmental Psychology, 5(1), 1-10.
Kozhevnikova, E. V., & Korneev, A. A. (2019). Test of a relationship between spatial working memory and perception of symmetry axes in children 3 to 6 years of age. Human Physiology, 45(5), 558-564.
Newcombe, N. S., & Huttenlocher, J. (2000). Making space: The development of spatial representation and reasoning. MIT Press.

Newcombe, N. S., & Huttenlocher, J. (2006). Development of spatial cognition. In D. Kuhn & R. S. Siegler (Eds.), Handbook of child psychology: Vol. 2. Cognition, perception, and language (6th ed., pp. 734-776). Wiley.
Newcombe, N. S. (2010). Picture this: Increasing math and science learning by improving spatial thinking. American Educator, 34(2), 29-35.
Öcal, A. (2007). İlköğretim sosyal bilgiler dersinde 6. sınıf öğrencilerinin mekânsal biliş becerilerinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Piaget, J., & Inhelder, B. (1956). The child's conception of space. Psychology Press.
De Smedt, B., Noël, M.-P., Gilmore, C., & Ansari, D. (2013). Symbolic number: The integration of magnitude and spatial representations in children aged 6 to 8 years. Journal of Experimental Child Psychology, 114(3), 374-381.
Smith, J. A., Flowers, P., & Larkin, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method, research. Sage.
Smith, R., & Jones, L. (2019). Working memory and spatial referencing abilities in children. Journal of Experimental Child Psychology, 182, 69-83.
URL1. National Association for the Education of Young Children. (s.a.). Ana Sayfa. (Metin içi alıntı: [National Association for the Education of Young Children, n.d.])
Uyar, Ş., Yayla, O., & Zünber, H. (2022). Examination of map reading skills with orienteering activity: An example of Many Facet Rasch Model. International Journal of Assessment Tools in Education, 9(Special Issue), 258-282.
Vasilyeva, M., & Lourenco, S. F. (2010). Spatial development. In U. Goswami (Ed.), The Wiley-Blackwell handbook of childhood cognitive development (2nd ed., pp. 281-307). Wiley-Blackwell.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Qualitative research methods in social sciences. Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Onur Yayla ^*
0000-0002-8710-3701
Türkiye

Fatih Bozkurt
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2023

Kabul Tarihi

5 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 11 Sayı: 14

IZ

https://izlik.org/JA33KM48XT

APA

Yayla, O., & Bozkurt, F. (2023). 6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(14), 95-112. https://izlik.org/JA33KM48XT

AMA

1.Yayla O, Bozkurt F. 6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi. MAKÜ EBED. 2023;11(14):95-112. https://izlik.org/JA33KM48XT

Chicago

Yayla, Onur, ve Fatih Bozkurt. 2023. “6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (14): 95-112. https://izlik.org/JA33KM48XT.

EndNote

Yayla O, Bozkurt F (01 Aralık 2023) 6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 14 95–112.

IEEE

[1]O. Yayla ve F. Bozkurt, “6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi”, MAKÜ EBED, c. 11, sy 14, ss. 95–112, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33KM48XT

ISNAD

Yayla, Onur - Bozkurt, Fatih. “6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/14 (01 Aralık 2023): 95-112. https://izlik.org/JA33KM48XT.

JAMA

1.Yayla O, Bozkurt F. 6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi. MAKÜ EBED. 2023;11:95–112.

MLA

Yayla, Onur, ve Fatih Bozkurt. “6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 14, Aralık 2023, ss. 95-112, https://izlik.org/JA33KM48XT.

Vancouver

1.Onur Yayla, Fatih Bozkurt. 6-8 Yaş Arası Çocuklarda Mekânsal Algı ve Yorumlama: Bireysel Algısal Farklılıkların Mekânsal Referanslamaya Etkisi. MAKÜ EBED [Internet]. 01 Aralık 2023;11(14):95-112. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33KM48XT

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi (MAKÜ-EBED), eğitim bilimleri, alan eğitimi ve öğretmen yetiştirme alanlarındaki gelişmeleri bilimsel bir zeminde paylaşarak bilime katkı sağlamayı amaçlayan ulusal, hakemli ve bilimsel bir dergidir. Dergimiz çevrimiçi olarak sürekli yayın modeliyle yayımlanmakta olup, kabul edilen makaleler sayı beklenmeksizin yayıma hazır hâle geldikçe erişime açılmaktadır. Tüm makaleler açık erişim olarak sunulmaktadır.