Öğretmenlerin Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Okul Yöneticilerinin Rollerine Yönelik Algıları

Öz

Bu araştırma, mesleki ve teknik Anadolu lisesi okul yöneticilerinin rollerine yönelik öğretmen algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülmüştür. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla 20 öğretmenle yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, mesleki ve teknik Anadolu lisesi müdürlerinin rolleri altı ana başlıkta toplanmıştır: öğretim liderliği, toplumsal liderlik, vizyoner liderlik, etik liderlik, ekonomist liderlik ve eğitimsel liderlik. Öğretmenler, müdürlerin özellikle akademik başarıyı artırma, toplumla iş birliği yapma, vizyon oluşturma, adil davranma ve ekonomik kaynakları etkin yönetme gibi rolleri yerine getirmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, müdürlerin teknolojik gelişmelere açık olması, mesleki bilgiye hakimiyeti ve öğrenci kariyer rehberliği konularında liderlik yapması gerektiği ifade edilmiştir. Araştırma, mesleki ve teknik Anadolu lisesi müdürlerinin etkili liderlik rolleri sergilemesinin, öğrencilerin akademik ve mesleki başarılarını artırmada kritik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, okul yöneticilerinin liderlik becerilerinin geliştirilmesine yönelik hizmet içi eğitim programları ve mesleki gelişim fırsatlarının artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• mesleki ve teknik eğitim
• okul yöneticilerinin rolleri
• eğitim liderliği

Kaynakça

1. Açıkalın, A. (2016). Toplumsal, kurumsal ve teknik yönleriyle okul yöneticiliği. Pegem Akademi Yayıncılık.
2. Aykanat, Z., & Yıldırım, A. (2012). Etik liderlik ve örgütsel adalet ilişkisi: Teorik ve uygulamalı bir araştırma. Firat University Journal of Social Sciences, 22(2), 260-274.
3. Balyer, A. (2012). Çağdaş okul müdürlerinin değişen rolleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 75-93.
4. Bursalıoğlu, Z. (2015). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Pegem Akademi Yayıncılık.
5. Day, C., Sammons, P., & Hopkins, D. (2008). The impact of school leadership on student outcomes: A review of the research. School Leadership & Management, 28(1), 63-83. https://doi.org/10.1080/13632430701800060
6. Demirbaş, A., & Kazak, E. (2022). Okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile ders denetimleri arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(34), 395-422.
7. Erçetin, Ş. (2000). Lider sarmalında vizyon. Nobel Yayın.
8. Görgülü, D., Küçükali, R., & Ada, Ş. (2013). Okul yöneticilerinin teknolojik liderlik öz-yeterlilikleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama Dergisi, 3(2), 53-71.

9. Hallinger, P. (2003). Leadership and leadership development in schools: A review of the literature. Educational Administration Quarterly, 39(2), 202-222. https://doi.org/10.1177/0013161X03039002002
10. Hamedoğlu, M. A. (2001). Vizyoner yöneticilik (vizyona dayalı yöneticilik). Yerel Yönetim ve Denetim Dergisi, 6(6), 1-11.
11. Hughes, D. (2011). The role of vocational education in supporting young people’s transitions to the labor market. International Journal of Vocational Education and Training, 18(3), 7-22.
12. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
13. Leithwood, K., & Jantzi, D. (2006). Transformational school leadership for large-scale reform: Effects on students, teachers, and their classroom practices. School Effectiveness and School Improvement, 17, 201-227. https://doi.org/10.1080/09243450600565829
14. Leithwood, K., Seashore Louis, K., Anderson, S., & Wahlstrom, K. (2004). How leadership influences student learning. The Wallace Foundation.
15. Newman, A. D., & Rowbottom, R. W. (1968). Organization analysis. Heinemann. OECD. (2010). Learning for jobs. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264087460-en
16. Polat, S., & Esen, E. (2022). Okulların eğitim finansmanının karanlık yüzü: Okul yöneticilerinin finans kaynağı sağlama sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 5(2), 560-587. http://doi.org/10.33400/kuje.1146282
17. Resmî Gazete. (2013, 7 Eylül). Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (Sayı: 28758). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/09/20130907-4.htm
18. Resmî Gazete. (2021, 5 Şubat). Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği (Sayı: 31386). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/02/20210205-1.htm
19. Robinson, V. M. J. (2007). School leadership and student outcomes: Identifying what works and why. ACER Press.
20. Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday/Currency.
21. Sergiovanni, T. J., & Starratt, R. J. (1988). Supervision: Human perspectives. McGraw-Hill.
22. Taymaz, H. (2011). İlköğretim ve ortaöğretim okul müdürleri için okul yönetimi. Pegem Akademi Yayıncılık.
23. Yıldırım, A. (2018). Meslek liselerinin gelişimi ve iş gücü piyasasıyla entegrasyonu: Türkiye örneği. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(3), 45-58.
24. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.