İskenderun’da Liseye Dönüştürülen Gemideki Depremzede Öğrencilerin Travma Sonrası Büyüme Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: 2, 24 - 35, 16.12.2025

Merve Çetin , Suat Dönen , Recep Kahan

Öz

Bu araştırma, İskenderun’da liseye dönüştürülen gemideki depremzede öğrencilerin travma sonrası büyüme
düzeylerini; sınıf düzeyi, cinsiyet ve kayıp-yas yaşama durumu değişkenlerine göre incelemek için yapılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu İskenderun Limanına demirlenmiş Karadeniz Lifeship Raufbey Yaşam Gemisindeki Osman Ötken Anadolu Lisesi’nin 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında 9, 10, 11 ve 12. sınıfta öğrenim gören 258’i kız, 195’i erkek olan 393 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerini toplamak için ölçme araçları olarak, ‘Travma Sonrası Büyüme Envanteri’ ve ‘Öğrenci Bilgi Formu’ kullanılmıştır. Öğrencilerin ölçme araçlarına verdiği yanıtların analiz edilmesinde betimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Öğrencilerin travma sonrası büyüme düzeylerinin; aritmetik ortalaması, en düşük ve en yüksek değerleri, standart sapması, t ve p puanları hesaplanarak sınıf düzeyi, kayıp-yas yaşama durumu ve cinsiyet değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olup olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; sınıf düzeyi, kayıpyas yaşama durumu ve cinsiyet değişkenlerine göre herhangi bir farklılık olmadan tüm öğrencilerinbdeprem sonrası travma sonrası büyüme düzeylerinde artış olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Travma sonrası büyüme , deprem , lise öğrencileri

Kaynakça

• Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023, Şubat 21). Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremler hk.–34. https://www.afad.gov.tr/kahramanmarasta-meydana-gelen depremler-hk-34
• Akipek, A. (2023). Depremzede lise öğrencilerinin gelecek kaygısı. Social Science Development Journal, 8(38), 100–110.
• Aksoy, B. (2013). Depremi yaşamış olan 9. sınıf öğrencilerinin ‘deprem’ kavramına yönelik algılarının nitel açıdan incelenmesi. Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, 5(1), 247–265.
• Anadolu Ajansı. (2023a, Mart 6). Depremlerin vurduğu Hatay'da en ağır yıkım Antakya'da. https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/depremlerin- vurdugu-hatayda-en-agir-yikim antakyada/2866977
• Anadolu Ajansı. (2023b, Ekim 2). Depremzede lise öğrencileri için Rauf Bey gemisinde ilk ders zili çaldı. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/depremzede-lise-ogrencileri-icin-rauf-bey gemisinde-ilk-ders-zili-caldi/2988841
• Anadolu Ajansı. (2023c, Şubat 6). Kahramanmaraş’ta 7,7 ile 7,6 ve Gaziantep’te 6,5 ile 6,4 büyüklüğünde deprem. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/kahramanmarasta-7-7-ile-7 6-ve-gaziantepte-6-5-ile-6-4-buyuklugunde-deprem/2807085
• Bahadır, A. (2002). Ergenlik dönemi kişilik gelişiminde temel kavramlar. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8, 57-65.
• Chen, J., & Wu, X. (2017). Post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth among children and adolescents following an earthquake: A latent profile analysis. Child and Adolescent Mental Health, 22(1), 23–29.
• Çimen, S. (2020). Öldürmeyen acı güçlendirir mi? Travma sonrası büyüme ve kolektivistik başa çıkma stillerinin ilişkisi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 3(5), 158–174.
• Dürü, Ç. (2006). Travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyümenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve bir model önerisi [Doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
• Ezerbolat, M., & Yılmaz Özpolat, A. G. (2016). Travma sonrası büyüme: Travmaya iyi yanından bakmak. Kriz Dergisi, 24(1), 20-28.
• Greup, S. R., Kaal, S. E. J., Jansen, R., Manten-Horst, E., Thong, M. S. Y., Van der Graaf, W. T. A., Prins, J. B., & Husson, O. (2018). Post-traumatic growth and resilience in adolescent and young adult cancer patients: An overview. Journal of Adolescent And Young Adult Oncology, 7(1), 1–14. https://doi.org/10.1089/jayao.2017.0040
• Haskan Avcı, Ö., Koç, M., Bayar, Ö., & Yüce, E. (2016). Türkiye’de erkek olmak: Üniversite öğrencilerinin yaşadıkları zorluklar. HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8), 115-130. https://doi.org/10.20304/humanitas.277540
• Karabacak Çelik, A. (2023). Deprem sonrası travma belirtileri, umut ve iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. TRT Akademi, 8(18), 574–591.
• Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınları.
• Kardaş, F., & Tanhan, F. (2018). Van depremini yaşayan üniversite öğrencilerinin travma sonrası stres, travma sonrası büyüme ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Van
• Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1–36.
• Şenol, D., & Kaya, H. E. (2018). Toplumsal cinsiyet sosyolojisi. Lisans Yayıncılık.
• Tanhan, F., & Kardaş, F. (2014). Van depremini yaşayan ortaöğretim öğrencilerinin travmadan etkilenme ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 4(1), 102–115.
• Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (1996). The posttraumatic growth inventory: Measuring the positive legacy of trauma. Journal of Traumatic Stress, 9, 455–471. https://doi.org/10.1007/BF02103658
• Wang, W., Li, Y., Yuan, H., & Wu, X. (2024). Interaction between posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth among adolescents who experience an earthquake: A repeated longitudinal study. Applied psychology. Health and well-being, 16(2), 615 631. https://doi.org/10.1111/aphw.12507
• Wu X, Zhou X, Wu Y and An Y (2015) The role of rumination in posttraumatic stress disorder and posttraumatic growth among adolescents after the wenchuan earthquake. Front. Psychol. 6:1335. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.01335