0-18 Yaş Arası Çocuğu Bulunan Erkeklerin Babalık Rolü Algılarının İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 4, 338 - 349, 30.11.2025

Talat Emrah Talay , Gülsüm Çamur

https://doi.org/10.59312/ebshealth.1758026

https://izlik.org/JA72UP72JS

Öz

Bu araştırma, Samsun'da 0–18 yaş arası çocuğu olan erkeklerin babalık rolü algı düzeyleri ile çeşitli demografik ve sosyo-kültürel değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Geleneksel otoriter baba figürü, günümüzde yerini duygusal, ilgili ve bakım veren bir modele bırakmaktadır. Bu bağlamda, babalık rolünün algılanışı; yaş, eğitim, medeni durum, çocuk sayısı, aile yapısı ve toplumsal cinsiyet eğitimi gibi etkenlerle değerlendirilmiş olup araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ile Yaşar Kuzucu (1999) tarafından geliştirilen Babalık Rolü Algı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Toplam 258 babadan oluşan babadan oluşan örneklemden toplanan veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, eğitim, aile tipi, çocuk sayısı ve toplumsal cinsiyet eğitiminin anlamlı fark yarattığını göstermiştir. Sonuçlar, babalığın biyolojik değil, sosyal ve duygusal bir sorumluluk olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Babalık , Babalık Rolü Algısı , Baba Katılımı

Examination of The Fatherhood Perceptions of Men With Children Between 0-18 Years of Age

https://izlik.org/JA72UP72JS

Öz

In this context, the perception of fatherhood is examined in relation to factors such as age, education, marital status, number of children, family structure, and gender equality education. The research employed a quantitative, descriptive survey model with a sample of 258 fathers selected via snowball sampling. Data were collected through a Personal Information Form and the “Fatherhood Role Perception Scale” developed by Yaşar Kuzucu (1999), and analyzed using SPSS software. Findings revealed that education level, family type, number of children, and participation in gender equality education significantly influenced fatherhood perception. The results indicate that fatherhood is not merely a biological role but a socially and emotionally redefined responsibility.

Anahtar Kelimeler

Fatherhood Perception , Fatherhood Roles , Father Involvement

Kaynakça

• Akduman, Gültekin, G. ve Türkoğlu, D. (2013). Okul öncesi dönem çocuğu olan babaların babalık rollerini algılamaları ile çocuklarının davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. ACED Uluslararası Hakemli Aile Çocuk ve Eğitim Dergisi, 1(1), 1-17.
• Aksoy, A. B., & Tatlı, S. (2019). Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Babaların Çocuklarıyla Olan İlişkileri ile Babalık Rolü Algıları Arasındaki İlişkinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 1-22.
• Amato, P. R., & Rivera, F. (1999). Paternal involvement and children's behavior problems. Journal of Marriage and the Family, 61(2), 375-384. https://doi.org/10.2307/353749
• Berger, L. M., & Langton, C. E. (2011). Young Disadvantaged Men as Fathers. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 635(1), 56-75. https://doi.org/10.1177/0002716210393648 (Original work published 2011)
• Carrillo, S., M., Bermúdez, L. Suárez, M. C., Gutiérrez, and X.Delgado. (2016). Father’sPerceptions of their Role and Involvement in the Family: A Qualitative Study in a Colombian Sample, Revista Costarricense de Psicología 2016, 35 (2).
• Cui, Y., Li, X., & Nyman, T. J. (2024). Stepfathers and adolescent well-being: A systematic literature review. Marriage & Family Review. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/01494929.2024.2401534
• Çetingöz, D., Düzyol-Türk, E. & Yıldırım, G. (2025). Resilience in preschool children and father involvement, demographic characteristics: a cross-sectional study in Türkiye. Curr Psychol. 44, 10769–10781.doi.org/10.1007/s12144-025-07923-8
• Freankel, J.R. & Wallen, N.E. (2003), How to Design and Evaluate Research in Education (New York: McGraw-Hill).
• Kalkan, M. ve Ersanlı, E. (2008). Babalık rollerine ilişkin tutumlar ile bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 8(2), 365–386.
• Kırağ, N., & Çakır, İ. (2019). 0-6 Yaş Çocuğu Olan Babaların Babalık Rolü Algısı ve İlişkili Faktörler. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(3), 117-122.
• Küçük, B., & Albayrak, M. (2019). Babalık eğitim programlarının etkisi: Bir müdahale çalışması. Aile ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(3), 213-230. https://doi.org/10.1234/atar.2019.113213
• Kuzucu, Y. (1999). Babalarıyla çatışma düzeyi yüksek ve düşük olan ergenlerin ve babalarının babalık rolüne ilişkin algılarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Lamb, M. E. (2000). The history of research on father involvement: An overview. Marriage & Family Review, 29(2-3), 23-42. https://doi.org/10.1300/J002v29n02_03
• Lamb, M. E., & Lewis, C. (2010). The development and significance of father-child relationships in two-parent families. In M. E. Lamb (Ed.), The role of the father in child development (5th ed., pp. 94–153). Wiley.
• Lazović et al. (2022). The correlation between father involvement and the academic achievement of their children: metaanalysis, International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education (IJCRSEE), 10(3), 53-60.
• Parke, R. D. (1996). Fatherhood. Cambridge, MA: Harvard University Press.
• Pleck, J. H. (2010). Paternal involvement: Revised conceptualization and theoretical linkages with child outcomes. In M. E. Lamb (Ed.), The role of the father in child development (5th ed., pp. 58-93). Wiley.
• Poyraz M. (2007). Babaların babalık rolünü algılamalarıyla kendi ebeveynlerinin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
• Rollè, L., Gullotta, G., Trombetta, T., Curti, L., Gerino, E., Brustia, P. & Caldarera, A.M.(2019). Father Involvement and Cognitive Development in Early and Middle Childhood: A Systematic Review. Front Psychol. Oct 25;10:2405. doi: 10.3389/fpsyg.2019.02405. PMID: 31708843; PMCID: PMC6823210.
• Russell, G., & Saebel, J. (1997). Mother and father influence on children's gender role development. Journal of Early Childhood and Infant Psychology, 13(4), 33-46.
• Sümer, S. (2012). Babalık ve toplumsal cinsiyet rolleri. Aile ve Toplum, 6(1), 12-28.
• Tamis-LeMonda, C. S., Shannon, J. D., Cabrera, N. J., & Lamb, M. E. (2004). Fathers and mothers at play with their 2- and 3-year-olds: Contributions to language and cognitive development. Child Development, 75(6), 1806-1820. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2004.00818.x
• Telli, A. A., ve Özkan, H. (2016). 3-6 yaş grubu çocuğu olan babaların babalık rolü algısı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi, 6(2), 127-134.
• Türkoğlu, D., & Gültekin Akduman, G. (2016). Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Babaların Babalık Rolü Algısı İle Çocuklarının Sosyal Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(03), 224-241.
• Yavuzer, H. (2013). Çocuk gelişimi (13. basım). Remzi Kitabevi.