TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ

Sinan Yazıcı; Ferdi Katılmış

doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1171162

TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ

Öz

Bürokrasi ve siyaset, bazı durumlarda birbirlerinin yerine kullanılabilecek niteliklere sahip kavramlardır. Siyasal kararların bürokrasi yoluyla hayata geçirilmesi onu siyasal sürecin en önemli unsurlarından birisi haline getirmiştir. Bürokrasi ayrıca hâkim güçlerin, toplumsal ve sosyal yapılanmanın sürekliliğini sağlamak amacıyla kullandıkları bir baskı aracı görevi de görmektedir. Tek parti dönemindeki bürokrasi ve siyaset ilişkisinin ele alındığı bu çalışmada, Cumhuriyetin Osmanlı’dan aldığı miras ve sonrasında oluşturulan bürokratik yapı, hayata geçirilen reformlar ve rasyonel bürokrasiye geçiş sürecinde atılan adımlar incelenmektedir. Çalışmada bürokrasi olgusu, bürokrasi ve siyaset ilişkisi ayrı ayrı incelenmiş olup, bürokrasinin en etkin dönemi olarak tabir edilen tek parti iktidarında (1923-1950) siyaset ve bürokrasi ilişkisi meşru iktidar bağlamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda tek parti iktidarında siyasal otoritenin bürokrasinin kontrolü altına girdiği dolayısıyla bürokrasinin siyasallaştırıldığı, bunun da demokratikleşme sürecini olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çok-partili hayata geçişle beraber bürokrasinin gücünün nispeten azaldığı ancak bürokratik vesayet geleneğinin günümüze kadar etkisini devam ettirdiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abadan, N. (1959). Bürokrasi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Yayınları, 10-13.
Acar, A. (2002). Yönetim-Siyaset İlişkisinde Kamuda Personel Politikaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(7), 5-14.
Akbay, C., & Sevinç, İ. (2018). Osmanlı Mirası Bürokrasinin Tek Parti Döneminde Radikalleşmesi (1923-1946 Dönemi). P. D. Keskin içinde, V. Uluslararası Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler Sempozyumu Tam Metin Kitabı (s. 54-67). Elazığ: Asos Yayınevi.
Akın, A. (2012). Modern Dönemde Ulema-Aydın Paradoksunun Oluşumu ve Etkileri. Atebe Dini Araştırmalar Dergisi, 1(5), 137-151.
Aksan, G., & Çelik, Ö. (2011). Gerilim ve Uzlaşma: Demokrasi Ekseninde Bürokrasi ve Siyaset İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(25), 1-10.
Altunok, H. (2016). Atama Yetkisi ve Bürokrasi Siyaset İlişkisi üzerine Bir Değerlendirme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 166-180.
Aydilek, E. (2019). Türk Siyasal Hayatında Bürokrasi - Siyaset İlişkisi. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi(3), 57-72.
Aydın, T., & Şavkılı, C. (2013). Atatürk Döneminde Bürokrasinin Yeniden Yapılanması. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 29(87), 67-90.

Çevikbaş, R. (2014). Bürokrasi Kuramı ve Yönetsel İşlevi. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 75-102.
Demirci, A. (2008). Tek Parti Rejimleri ve İttihat ve Terakki Tecrübesi Işığında Atatürk’ün Düşünce ve Aksiyonunda Parti-Bürokrasi İlişkisi. Demokrasi Platformu, 4(14), 103-123.
Doğan, K. C., İnankul, H., & YILMAZ, N. (2013). Tek Parti İktidarı Döneminde (1923-1946) Bürokrasi ve Siyaset İlişkisinin Weberyan Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(13), 263-284.
Dursun, D. (2006). Siyaset Bilimi (3. Baskı b.). İstanbul: Beta Yayınları.
Eryiğit, B. H., Peker, K., & Yörükoğlu, F. (2014). Türk Demokrasisinin İnşasında Bürokrasinin Rolü. Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(23), 165-188.
Eryılmaz, B. (2017). Bürokrasi ve Siyaset, Bürokratik Devletten Etkin Yönetime (6. Baskı b.). İstanbul: M. Faruk Bayrak.
Ezici, E. (2020). Hariciye Teşkilatı; Türk Kamu Yönetiminde Bir Modernleşme Modeli. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Fukuyama, F. (2016). Siyasi Düzenin Kökenleri: İnsan Öncesi Çağlardan Fransız İhtilali'ne. Profil Yayıncılık. Heper, M. (2006). Türkiye'de Devlet Geleneği (2. Baskı b.). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
Heywood, A. (2007). Siyaset. Ankara. Adres Yayınları.
İzci, F., & Bozdoğan, S. (2016). Türk Kamu Yönetiminde Bir Problem Alanı Olarak Bürokrasi- Siyaset İlişkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(34), 33-46.
Kaya, R. (2017). Osmanlı Modernleşmesinin Son Halkası: "Cumhuriyet". Ekonomik ve Sosyal Düşünce Araştırma Geliştirme Vakfı, http://esagev.org/wp-content/uploads/2017/01/10-osmanli-modernlesmesinin-son-halkasi-cumhuriyet-rustu-kaya.pdf. . http://esagev.org/wp-content/uploads/2017/01/10-osmanli-modernlesmesinin-son-halkasi-cumhuriyet-rustu-kaya.pdf. adresinden alındı
Kırılmaz, H. (2020). Türkiye’nin Demokratikleşme Sürecinde Bürokrasinin Rolü: Tek-Parti Dönemi ve Çok Partili Sisteme Geçiş. Bilig – Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi(92), 1-28.
Mardinli, İ. (2020). Tanzimat’tan Günümüze Türk Modernleşme Sürecinde Bürokratik Elitlerin Rolü. Harran Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(6), 1-20.
Söğütlü, İ. (2010). Cumhuriyet Türkiye'sinde Modernleşme ve Bürokratik Vesayet. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 49-68.
Turhan, T. (2017). Tek Parti Dönemi Burjuva Bürokrasisi ve Kamusal Adalet İlkesi. Dicle Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dicle Adalet Dergisi, 1(1).
Weber, M. (2008) Bürokrasi (Taha Parla, Çev.). Sosyoloji Yazıları H. H. Gerth ve C.W. Mills (Ed.). (ss. 300-347)12. Baskı İstanbul: Deniz Yayınları
Wilson, W. (1961). İdarenin incelenmesi. Woodrow Wilson Seçme Parçalar, 53-74.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sinan Yazıcı
0000-0001-9121-4677
Türkiye

Ferdi Katılmış ^*
0000-0001-8671-700X
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

6 Eylül 2022

Kabul Tarihi

12 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1171162

IZ

https://izlik.org/JA98NB75NS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yazıcı, S., & Katılmış, F. (2023). TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 1-12. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1171162

AMA

1.Yazıcı S, Katılmış F. TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ. ebyuiibfdergisi. 2023;5(1):1-12. doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1171162

Chicago

Yazıcı, Sinan, ve Ferdi Katılmış. 2023. “TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 5 (1): 1-12. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1171162.

EndNote

Yazıcı S, Katılmış F (01 Haziran 2023) TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 5 1 1–12.

IEEE

[1]S. Yazıcı ve F. Katılmış, “TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ”, ebyuiibfdergisi, c. 5, sy 1, ss. 1–12, Haz. 2023, doi: 10.46482/ebyuiibfdergi.1171162.

ISNAD

Yazıcı, Sinan - Katılmış, Ferdi. “TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 5/1 (01 Haziran 2023): 1-12. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1171162.

JAMA

1.Yazıcı S, Katılmış F. TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ. ebyuiibfdergisi. 2023;5:1–12.

MLA

Yazıcı, Sinan, ve Ferdi Katılmış. “TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2023, ss. 1-12, doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1171162.

Vancouver

1.Sinan Yazıcı, Ferdi Katılmış. TEK PARTİ İKTİDARINDA BÜROKRASİ VE SİYASET İLİŞKİSİ. ebyuiibfdergisi. 01 Haziran 2023;5(1):1-12. doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1171162