FİNANSAL OKUR-YAZARLIK ve KRİPTO PARA OKUR-YAZARLIK DÜZEYİ ile MOBİL BANKACILIK KULLANIMI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Küreselleşme ve teknolojik gelişmeler, finans literatürüne birçok kavram kazandırmıştır. Bunların başında finansal okur-yazarlık ve dijital finans konuları gelmektedir. Gençlerin dijital finans ve telefon uygulamalarına olan ilgileri bilinmekle beraber finansal okur-yazarlık ve kripto para okur-yazarlık düzeylerinin mobil bankacılık ile ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu temel motivasyon ile kaleme alınan bu çalışmada, Gaziantep Üniversitesi’nde eğitim gören beş yüz on öğrenciye anket uygulanmıştır. Kümeleme tekniği ve ki-kare testlerinin uygulandığı çalışmada, finansal okur-yazarlık ve kripto para okur-yazarlıklarının yüksek olduğu; mobil bankacılık kullanım düzeyinin finansal okur-yazarlık düzeyi ile bir ilişkisi tespit edilememişken kripto para okur-yazarlık düzeyinin mobil bankacılık kullanımı üzerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Okur-Yazarlık
• Kripto Para
• Kripto Para Okur-Yazarlık
• Mobil Bankacılık

Kaynakça

1. Aytar, O., Yeğen, İ. ve Erdemir, N.K. (2012). Elektronik şube ve elektronik bankacılık hizmetleri. Uşak Üniversitesi Akademik Bilişim Konferansı, 1-3.
2. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/issue/38061/399955
3. Bhuvana, M. ve Vasantha, S. (2019). Ascertaining the mediating effect of financial literacy for accessing mobile banking services to achieve financial inclusion. International Journal of Recent Technology Engineering, 7(6S5), 1182-1190.
4. Biçer, E. B. ve Altan, F. (2016). Üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık ile ilgili tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1501-1517.
5. Cihangir, M., Baysa, E., Söker, F. ve Eroğlu, S. E. (2019). Bitcoin piyasasina katilim eğilimi: Farkli üniversite öğrencileri üzerinde ankete dayali bir değerlendirme. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(4), 505-522.
6. Cihangir, M.ve Ergin, E. (2015). Finansal okuryazarlığın temel düzeyde incelenmesi: Osmaniye ilinde ankete dayalı bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(13), 492-511.
7. Çam, H. ve Çam, A.V. (2016). Finansal okuryazarlığın mobil bankacılık kullanımındaki rolü: Doğu Karadeniz bölgesinde bir araştırma. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 2(2), 98-104. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ybs/issue/27323/287641.
8. Demirhan, M. (2019). Mobil bankacılıkta algılanan deneyimsel değer boyutlarının demografik özelliklere göre farklılaşması: Nevşehir örneği. 3. International EMI Entrepreneurship & Social Congress, Lefkoşa

9. Dünya Gazetesi (07 Mayıs 2018). Türkiye, kripto para piyasalarında ilk 5’te. https://www.dunya.com/finans/haberler/turkiye- kripto-para-borsalarinda-ilk-5te-haberi-414500
10. Esen, F.S. (2020). Dijital bankacılık kullanımına teknoloji kabulü temelli bir yaklaşım. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 13(4),401-410. http://doi.org./10.17671/gazibtd.664854
11. Geva, B. (2016). Mobile payments and Bitcoin: Concluding reflections on the digital upheaval in payments. Bitcoin and Mobile Payments, 271-287.
12. Hasan, M., Le, T. ve Hoque, A. (2021). How does financial literacy impact on inclusive finance?. Financial Innovation, 7(1), 1-23.
13. ING International Survey (2018, Haziran). Cracking the code on cryptocurrency- Bitcoin buy-in across Europe, the USA and Australia. Erişim adresi: https://think.ing.com/uploads/reports/ING_International_Survey_Mobile_Banking_2018.pdf
14. Investing, En iyi kripto paralar . Erişim adresi. https://tr.investing.com/crypto
15. Kanmaz, A. (2018). Bireysel hisse senedi yatırımcıların finansal okuryazarlık düzeyi üzerine bir çalışma: İzmir örneği. (Tez no:506616). (Yüksek Lisans Tezi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
16. Karaçalı, B. (2019). Kripto paraların muhasebeleştirilmesi: Bir Uygulama. (Tez no:583145) (Yüksek Lisans Tezi. Bartın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). https://acikerisim.bartin.edu.tr/ bitstream/handle/11772/2937/
17. Kefela, G. (2010). Implications of financial literacy in developing countries. African Journal of Business Management, 5(9), 3699-3705
18. Khalilov, M. C., Gündebahar, M. ve Kurtulmuşlar, İ. (2017). Bitcoin ile Dünya ve Türkiye’deki dijital para çalışmaları üzerine bir inceleme. 19. Akademik Bilişim Konferansı, Aksaray.
19. Kılıç, Y., Ata, H.A. ve Seyrek, İ.H. (2015). Finansal okuryazarlık: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (66), 129-150. http://doi.org./10.25095/mufad.396535
20. Kripto Para Araştırma Raporu (2020). Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. Ankara
21. Kurt, K. ve Turan, A.H. (2017). Mobil bankacılık uygulamalarının benimsenmesine yönelik davranışsal niyetleri etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. İşletme Bilimi Dergisi, 5(3), 25-58. http://doi.org./10.22139/jobs.343053
22. Malaquias, R.F. ve Hwang, Y.(2016). An empirical study on trust in mobile banking: A developing country perspective. Computers in Human Behavior, 54, 453-461.
23. Ntseme, O.J., Namatsagang, A. ve Chukwuere, J.E. (2016). Risks and benefits from using mobile banking in an emerging country. Risk Governance and Control: Financial Markets& Institutions, 6(4), 355-363.
24. OECD(2016). Survey on measuring financial literacy and financial inclusion. https://www.oecd.org/daf/fin/financial-education/2015finlitmeasurementexercise.htm
25. Öget, E. (2022). The effect of positive and negative events on cryptocurrency prices. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(1), 16-31. http://doi.org./10.30784/epfad.1011204
26. Özcan, H.P., Çelik, Ş.S. ve Özer, A. (2019). Bireysel müşterilerin mobil bankacılık kullanım niyetini etkileyen faktörler. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 475-506. http://doi.org./10.18074/ckuiibfd.590493
27. Pahnke, L. ve Honekamp, I. (2010). Different effects of financial literacy and financial education in Germany. MPRA, Erişim adresi: https://mpra.ub.uni-muenchen.de/22900/1/MPRA
28. Pickens, M., Porteous, D. ve Rotman, S. (2009). Focus Note: Scenarios for branchless banking in 2020. CGAP and Department for International Development, London.
29. Prasad, H., Meghwal, D. ve Dayama, V. (2018). Digital financial literacy: A study of households of Udaipur. Journal of Business and Management, 5, 23-32.
30. Reeves, M. ve Sabharwal, N. (2013). Microfinance and mobile banking for the bottom of the pyramid. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy
31. Reportlinker (2022). Cryptocurrency market segments by product type by application and region– global analysis of market size, share & Trends for 2019 –2020 and forecasts to 2030. ID: 6191821
32. Sevim, N., Temizel, F.ve Sayılır, Ö. (2012). The effects of financial literacy on the borrowing behavior of Turkish financial consumer, International Journal of Consumer Studies, 36, 574-579. http://doi.org./10.1111/j.1470-6431.2012.01123.x
33. Seyrek, İ. H. ve Akşahin, A. (2016). Mobil bankacılık uygulamaları kalite faktörlerinin analitik hiyerarşi prosesi ile karşılaştırılması. International Review of Economics and Management, 4 (3), 47-61. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/iremjournal/issue/15725/285226
34. Shaikh, A.A ve Karjaluoto, H. (2015). Mobile banking adoption: A literature review. Telematics and Informatics, 32(1), 129-142.
35. Sönmez, Y. ve Kılıç, E. (2020). Finansal okuryazarlik düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir araştirma: Kastamonu Üniversitesi örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(2), 479-497.
36. Söylemez, C. ve Taşkın, E. (2020). Tüketicilerin mobil bankacılık uygulamalarını kullanma niyetini etkileyen faktörler: Uluslararası bir karşılaştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(2), 411-436. http://doi.org./ 10.17153/oguiibf.549422
37. Şimşek, T., Hithit, M. ve Şimşek, N. (2021). Finansal okuryazarlık ve para yönetimine ilişkin tutum ve davranışların belirlenmesi. Enderun, 5(2), 117-143. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/enderun/issue/65414/943389
38. Yavuz, A. E. ve Babuşcu, Ş. (2018). Türk bankacılık sektöründe penetrasyon; İnternet bankacılığı ve mobil bankacılık ürünlerindeki penetrasyonun analizi. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 24-57. Erişim adresi: https://dergipark. org.tr/en/pub/jcsci/issue/ 36460/403729
39. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004), SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık, 2004.
40. Yıldız, M. ve Bozkurt, İ. (2020). Finansal okuryazarlık seviyesi ile mobil bankacılık kullanımı arasındaki ilişkinin tespiti: Türkiye örneği. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12 (23), 693-709. http://doi.org./ 10.14784/marufacd.785898.