BORÇLANMA VE KÂRLILIĞIN ŞİRKET DEĞERİNE ETKİSİ: BİST KOBİ SANAYİ ENDEKSİ ŞİRKETLERİNDE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmanın amacı, borçlanma ve kârlılığın şirket değeri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma kapsamına 2021-2025 yılları arasında Borsa İstanbul’da işlem gören KOBİ Sanayi endeksinde kayıtlı şirketler alınmıştır. Şirketlere ilişkin veriler, Kamuyu Aydınlatma Platformu internet adresinden elde edilmiştir. 20 adet şirketin finansal verileri kullanılarak öncelikle borç, finansal kaldıraç, varlık kârlılığı ve öz sermaye kârlılığı oranları bağımsız değişken olarak hesaplanmıştır. Piyasa değeri/defter değeri oranı ise bağımlı değişken olarak hesaplanmıştır. Sonrasında belirlenen oran değerleri, istatistiksel çoklu doğrusal regresyon analizi uygulaması ile borçlanma ve kârlığın şirket değeri üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, finansal kaldıraç oranı değişkeninin şirket değeri üzerinde anlamlı ve negatif yönde bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Borç oranı, varlık kârlılık oranı ve öz kaynak kârlılık oranı değişkenlerinin ise şirket değeri üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Borç Oranları
• Kârlılık Oranları
• Şirket Değeri
• Regresyon Analizi.

THE IMPACT OF DEBT AND PROFITABILITY ON COMPANY VALUE: A RESEARCH ON COMPANIES INCLUDED IN THE BIST SME INDUSTRY INDEX

Öz

The aim of this study is to determine the impact of debt and profitability on company value. The research includes companies listed on the SME Industry index traded on the Istanbul Stock Exchange between 2021 and 2025. Data regarding the companies was obtained from the Public Disclosure Platform website. Using financial data from 20 companies, debt, financial leverage, return on assets, and return on equity ratios were calculated as independent variables. The market value/book value ratio was calculated as the dependent variable. Subsequently, the determined ratio values were used to apply statistical multiple linear regression analysis to determine the impact of debt and profitability on company value. According to the analysis results, the financial leverage ratio variable was found to have a significant and negative impact on company value. It was determined that the debt ratio, return on assets ratio, and return on equity ratio variables did not have a significant impact on company value.

Anahtar Kelimeler

• Debt Ratios
• Profitability Rates
• Company Value
• Regression Analysis.

Kaynakça

1. ADIGÜZEL, İ. (2025), “Analysis of The Relationship Between Financial Performance İndicators and Earnings Per Share Using Panel Data Method”, İstanbul Arel Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi, 5(2); 192-198. https://doi.org/10.56723/dyad.1680993
2. AKARÇAY, M. ve Ersoy, E. (2023), “Nakit Akış Riskinin Sermaye Yapısı Kararlarına Etkisi”, Fiscaoeconomia, 7(1); 251-273. https://doi.org/10.25295/fsecon.1158992
3. AKHTAR, W., Khan, F. A., Shahid, A. and Ahmad, J. (2016), “Effects of Debt on Value of a Firm”, Journal of Accounting and Marketing, 5(4); 1-4.
4. AKYÜZ, K. C. ve Yıldırım, İ. (2019), “Finansal Oranlar ve Firma Değeri İlişkisi; Kağıt ve Kağıt Ürünleri Sanayi Sektöründe Bir Uygulama”, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7; 1778-1792.
5. ANDRIYANI, I., Azrin, A. and Imam, M. K. (2023), “Effect of Financial Ratios on Firm Value With Profit Growth As Moderating Variable on Acquisition Companies in Indonesia”, Neo Journal of Economy and Social Humanities, 2(3); 204-2015. https://dx.doi.org/10.56403/nejesh.v2i3.129
6. ASIRI, B. K. and Hameed, S. A. (2014), “Financial Ratios and Firm's Value in The Bahrain Bourse”, Research Journal of Finance and Accounting, 5(7); 1-10.
7. AYGÜN, M. ve Akçay, A. (2015), “Firma Büyüklüğü ve Borçlanmanın Kar Yönetimi Üzerindeki Etkisi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 66; 57-68.
8. AYRIÇAY, Y. ve Türk, V. E. (2014), “Finansal Oranlar ve Firma Değeri İlişkisi: BİST’te Bir Uygulama”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 64; 53-70.

9. AYUNINGTIYAS, I. S. and Novitasari, L. (2025), “The Relationship Between Financial Performance and Firm Value: Empirical Evidence on Real Estate Companies in Indonesia”, Indonesian Journal of Economic and Management Sciences (IJEMS), 3(4); 507-516. https://doi.org/10.55927/ijems.v3i4.146
10. BON, A. T. (2021), (September 14-16), “The Effect of Financial Ratios on Firm Value: Empirical Evidence From Property and Real Estate Sector Companies Listed on The IDX”, Proceedings of the Second Asia Pacific International Conference on Industrial Engineering and Operations Management, Surakarta, Indonesia.
11. BRAHMA, S., Nwafor, C. and Boateng A. (2021), “Board Gender Diversity and Firm Performance: The UK Evidence”, International Journal of Finance and Economics, 26; 5704-5719.
12. DALKILIÇ, E., Temiz, H. ve Özkan, A. (2021), “Muhasebe Bilgi Kalitesinin Firma Performansı ve Firma Değeri Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği”, İşletme Akademisi Dergisi, 2(3); 284-301.
13. DEMİRGÜNEŞ, K. (2016), “Firma Değerinin Finansal Belirleyicileri: Ampirik Bir Analiz”, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11; 159-179.
14. HERTİNA, D., Pratidina, Z., O., Debora, S. and Sinaga, O. (2021), “Analysis of Financial Ratio To Company Value”, Review of International Geographical Education (RIGEO), 11(7); 3489-3500. https://doi.org/10.48047/rigeo.11.07.319
15. HIDAYAT, T., Yahya, A., Ayuningtyas, E. A. and Tikaromah, O. (2025), “Determinants of Property and Real Estate Firm Value in Indonesia: Evidence From Panel Data Analysis (2013–2024)”, Owner: Riset and Jurnal Akuntansi, 9(3); 1882-1892. https://doi.org/10.33395/owner.v9i2.2754
16. HOŞ, S. (2020), “Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi Güvenilirliğinin JACKKNİFE Tekniği İle Sınanmasına Yönelik Bir Araştırma”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(4); 304-316. https://doi.org/10.11611/yead.634555
17. JARA, M., Lopez-Iturriaga, F., San-Martin, P. and Saona, P. (2020), “Corporate Governance in Latin American Firms: Contestability of Control and Firm Value”, Business Research Quarterly, 22(4); 257-274.
18. JUWONO, H. P. and Santoso, E. B. (2025), “The Effect of Debt Choice on Firm Value”, Jurnal Akutansi Kontemporer, 17(1); 53-66. https://doi.org/10.33508/jako.v17i1.5861
19. KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU, (2026), Şirketler. https://www.kap.org.tr/tr/Endeksler. (Erişim Tarihi: 25.01.2026).
20. KARADENİZ, E. ve İskenderoğlu, Ö. (2022), “Satış Geliri İle Kar, Karlılık ve Firma Değeri İlişkisi: Borsa İstanbul Turizm İşletmelerinde Bir Araştırma”, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 19(2); 178-195. https://doi.org/10.24010/soid.1068998
21. LIU, C., Uchida, K. and Yang, Y. (2012), “Corporate Governance and Firma Value During The Global Financial Crisis: Evidence From China”, International Review of Financial Analysis, 21; 70-80.
22. MARSHA, N. and Murtaqi, I. (2017), “The Effect of Fınancıal Ratıos on Fırm Value in The Food and Beverage Sector of The IDX”, Journal of Busıness and Management, 6(2); 214-226.
23. ÖNCE, S. (2013), Mali Analiz, Anadolu Üniversitesi Yayını. Eskişehir.
24. PAMUNGKAS, A. C. and Risman, A. (2025), “The Role of Financial Performance in Mediating The Effect of Sustainability on Firm Value: A Study on Property and Real Estate Companies”, The EUrASEANs: Journal on Global Socio Economic Dynamics, 2(51); 222-234.
25. RINDOVA, V. P. (2005), “Social Measures of Firm Value”, Encyclopedia of Social Measurement, 523-529.
26. ŞANLI, Ö. (2024), “Examining The Relationship Between Financial Ratios and Stock Returns: An Application on BIST 30 Index”, Journal of Applied Microeconometrics (JAME), 4(1);1-11. https://doi.org/10.53753/jame.2424
27. TANG, H. W. and Chang, C. C. (2015), “Does Corporate Governance Affect The Relationship Between Earnings Management and Firm Performance? An Endogenous Switching Regression Model”, Review of Quantitative Finance and Accounting, 45(1); 33-58.
28. THABET, A. N., Hussein, M. D. and Kendory, E. (2021), “The Influence And Significance of Financial Ratios on Firm Profitability: Evidence From The Listed Banks on Iraqi Stock Exchange”, Special Issue on Computing Technology and Information Management, 18; 206-228. https://doi.org/ 10.14704/WEB/V18SI04/WEB18123
29. TRISNAWATI, A., Ummah, I. and Parlina, N. D. (2024), “Financial Ratio and Firm Value: The Role of Firm Size”, Jurnal Manajemen dan Bisnis, 23(2); 284-295.
30. TUAN, K. ve Borak, M. (2020), “Kazanç Yönetimi ve Finansal Performans: Borsa İstanbul Üzerine Ampirik Bir Araştırma”, Sosyoekonomi Dergisi, 28(44); 381-393.
31. UYAR, U. ve Sarak, G. (2020), “Finansal Oranlar İle Firma Değeri İlişkisinin Borsa İstanbul ve Londra Borsası İmalat Sanayi Sektörlerinde Karşılaştırılması”, Ekonomi, Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 5(3); 537-560. https://doi.org/10.30784/epfad.728785
32. YIKILMAZ, A. (2022), “Yönetici Aşırı Güveninin Firma Değeri ve Borçlanma Kararları Üzerindeki Etkisi: BİST Gıda Sektörü Üzerine Ampirik Bir Araştırma”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(23); 199-211.
33. YILMAZ ÖZEKENCİ, S. (2025), “Çalışma Sermayesi Yönetiminin Firma Karlılığına ve Firma Değerine Olan Etkisi: BİST Gıda Sanayi Üzerine Bir Uygulama”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Özel Sayı); 1-18. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1514920
34. YILDIZ, B. (2020), “Kurumsal Nakit Bulundurma Politikalarına Etki Eden Faktörler: BİST KOBİ Sanayi Endeksi Firmaları Üzerine Ekonometrik Bir Analiz”, İzmir Yönetim Dergisi, 1(1); 29-46.
35. YUSRIANTI, H., Habsari, T. N. and Prukumpai, S. (2016), “The Effect of Financial and Non-Financial Variables to Firm Performance: Comparison Between Indonesia and Thailand”, Journal of Accounting and Investment, 17(2); 118-131.
36. YUWONO, W., Candy and Joey (2024), “The Influence of Financial Ratios on Firm Value With The CSR Moderating Variable: LQ45 Companies”, At-Tadbir: Jurnal Ilmiah Manajemen, 8(1); 28-43. https://doi.org/10.31602/atd.v8i1.12879