EVDE SAĞLIK BAKIM HİZMETİ ALAN HASTALARIN MEMNUNİYET DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ: ERZİNCAN İLİ ÖRNEĞİ

Öz

2000’li yılların başından itibaren tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de Evde Sağlık Hizmetleri (ESH) alanında önemli gelişmeler ve ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu durumu önemli kılan başlıca faktör, yaşlı nüfustaki artışa paralel olarak sağlık ve bakım ihtiyacının da artmasıdır. ESH’nin hizmet yapısı gereği hastane dışında, ev ortamında sunuluyor olması ise sunulan hizmetin denetimini zorlaştırmakta ve hizmeti bazı yönlerden dezavantajlı hale getirebilmektedir. Bu dezavantajlı durumların ortadan kaldırılabilmesi için hizmet sürecinde hasta memnuniyetinin ölçülmesi, hizmet kalitesinin değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Erzincan ilinde ESH alan hastaların sunulan hizmetten duydukları memnuniyet düzeyinin ölçülmesiyle elde edilen bulgular doğrultusunda bir değerlendirme yapılması ve elde edilen sonuçları olumlu yönde etkileyebilecek çözüm önerilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma verileri, Erzincan il merkezi ve ilçelerinde evde sağlık bakım hizmetini aktif olarak alan toplam 258 hastadan toplanmıştır. Elde edilen bulgular, hizmetin evde sunulması nedeniyle hasta yakınlarının da sürecin önemli bir parçası haline geldiğini göstermektedir. Süreç içerisindeki iletişim, mahremiyet, çalışan güvenliği ve hizmet sürecinin uzunluğu gibi bazı yıpratıcı unsurların hasta memnuniyetini olumsuz etkileyebileceği değerlendirilmektedir. Personel kaynaklı memnuniyetsizlik düzeyinin %13,2 olduğu görülmüş olup, memnuniyet düzeyinin artırılması için personelin iletişim eğitimleri ve motivasyon unsurlarıyla desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca hasta yakınlarının da sürecin bir parçası olmaları nedeniyle, hizmet sürecinin başarısında doğrudan etkilerinin bulunduğu konusunda bilgilendirilmeleri ve desteklenmeleri önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Evde Sağlık Hizmetleri
• Memnuniyet
• Hasta

DETERMINING THE SATISFACTION LEVELS OF PATIENTS BENEFITING FROM HOME HEALTH CARE SERVICES: A CASE OF ERZİNCAN

Öz

Since the early 2000s, significant developments and advances have been made in the field of Home Health Services (HHS) in our country, as in the rest of the world. The main factor contributing to this situation is the increase in health and care needs parallel to the increase in the elderly population. The fact that HHS is provided outside of hospitals, in a home environment, makes it difficult to monitor the service provided and can make the service disadvantageous in some respects. Measuring patient satisfaction during the service process is crucial for eliminating these disadvantages and evaluating service quality. This study aims to evaluate the findings obtained by measuring the satisfaction level of patients receiving HHS in Erzincan province and to propose solutions that could positively influence the results. The research data was collected from a total of 258 patients actively receiving home health care services in the central city and districts of Erzincan The findings show that, due to the service being provided at home, the patients' relatives also become an important part of the process. It is assessed that certain stressful elements within the process, such as communication, privacy, staff safety, and the length of the service process, may negatively affect patient satisfaction. The level of dissatisfaction due to staff was found to be 13.2%, and it is thought that staff should be supported with communication training and motivational elements to increase satisfaction levels. Furthermore, since patients' relatives are also part of the process, it is important that they are informed and supported regarding their direct impact on the success of the service process.

Anahtar Kelimeler

• Home Healthcare Services
• Satisfaction
• Patient

Kaynakça

1. AIKEN, L. H., SERMEUS, W., VAN DEN HEEDE, K., SLOANE, D. M., BUSSE, R., MCKEE, M., KUTNEY-LEE, A. (2012). Patient Safety, Satisfaction, and Quality of Hospital Care: Cross-Sectional Surveys, BMJ, 344, e1717. https://doi.org/10.1136/bmj.e1717
2. ALMALKI, F. (2023). Factors Affecting Patient Satisfaction with Home Healthcare Services Provided by Taif Mental Health Hospital, International Journal of Scientific And Research Publications, 13(8), 14016. https://doi.org/10.29322/ijsrp.13.08.2023.p14016
3. ALNIGENİŞ, E. (2023). Evde Bakım Hizmetlerine Bakış. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 10,50–53.https://www.medipol.edu.tr/sites/default/files/document/SD_Dergi_Sayi10-50 53.sayfalar_Etem_Alnigenis.pdf
4. BHARDWAJ, A. (2021). Patient Satisfaction in Rural Area, International Journal of Applied Dental Sciences, 7(2), 1209. https://doi.org/10.22271/oral.2021.v7.i2c.1209
5. ÇETİNTÜRK, İ. (2016). Hasta Memnuniyeti, Hasta Sadakati ve Demografik Özellikler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, The Journal of Academic Social Science Studies, 9(50), 203–215.
6. CHRISTI, V., MACWAN, A., VALAND, S., & GOHIL, D. (2024). Patient Satisfaction Regarding Quality Nursing Care, RGUHS Journal Of Nursing Sciences. https://doi.org/10.26463/rjns.14_1_6
7. DELİDAKİ, A., MITTAS, E., GEORGOSOPOULOU, S., TSELAS, E., GALANIS, P., KALOKAIRINOU, A., GIANNAKOPOULOU, M., & ADAMAKIDOU, T. (2022). Patient Satisfaction From The “Agioi Anargiroi” Home Health Care Service, Hellenic Journal of Nursing Science. https://doi.org/10.24283/hjns.202231
8. DEWI, W., PERISTIOWATI, Y. N., WARDANI, R., & I., N. (2022). Determinants of Satisfaction of Inpatients in Hospitals, Journal for Quality in Public Health, 5(2). https://doi.org/10.30994/jqph.v5i2.332

9. GAVUROVA, B., & KUBÁK, M. (2021). The Importance of Evaluating Inpatients’ Satisfaction with Emphasis on the Aspect of Confidence, Oeconomia Copernicana, 12(3). https://doi.org/10.24136/oc.2021.027
10. GEY, N., & YARAR, O. (2019). Kars Merkezde Evde Sağlık Bakım Hizmeti Alan Hasta Yakınlarının Demografik Özellikleri ve Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet Oranı, Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 45–71.
11. GÜDÜK, Ö., GÜDÜK, Ö., & SERTBAŞ, Y. (2021). Evde Sağlık Hizmetlerinden Yararlanan Hastaların Karakteristik Özellikleri ve Hizmet Talebinin İncelenmesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 78–83.
12. HUBBELLING, D., & BERTRAM, R. (2014). Hope, Happiness and Home Treatment: A Study ınto Patient Satisfaction with Being Treated at Home, The Psychiatric Bulletin, 38(6), 265–269.
13. IŞIK, O., KANDEMİR, A., ERİŞEN, M. A., & FİDAN, C. (2016). Evde Sağlık Hizmeti Alan Hastaların Profili ve Sunulan Hizmetin Değerlendirilmesi, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(2).
14. İNCESU, E., TOMBUL, C., ARKAN, M., & BABUÇCU, H. (2014). Evde Sağlık Hizmetlerin Erişilebilirlik: Konya Seydişehir Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi Örneği, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 4, 18-25. https://izlik.org/JA96ZJ24FP
15. KAPLAN, N., UYANIK, A., & SADIÇ, E. (2025). Globalleşen Dünyada Evde Bakım Hizmetlerinin Telesağlık ile Yönetimi, KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 150–160. https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1612371
16. KAYA, Ç. A., MERCAN, E., & ÇİFÇİLİ, S. (2018). Evde Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvuran İnmeli Hastaların Sağlık ve Bakım İhtiyaçları, The Journal of Turkish Family Physician, 9(3), 69-77.
17. LLOYD, R., MUNRO, J., EVANS, K., GASKIN-WILLIAMS, A., HUI, A., PEARSON, M., ... & RENNICK-EGGLESTONE, S. (2023). Health Service Improvement Using Positive Patient Feedback: Systematic Scoping Review, Plos One, 18(10), e0275045.
18. NGUYEN, T. (2023). Patient Satisfaction. International Healthcare Review. https://doi.org/10.56226/55 ONURLUBAŞ, E., & ALTUNIŞIK, R. (2019). Marka Güveninin Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Marka Aşkının Aracılık Rolü, Kesit Akademi Dergisi (18).
19. ÖKSÜZ, H. (2018). Evde Sağlık Hizmetlerinde Hasta Memnuniyeti, Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi.
20. PESEN, C., & BİNDAK, R. (2021). İlkokul Matematik Dersinde Problem Çözme Öğretim Uygulamaları, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 23(1), 173-186. https://doi.org/10.25092/baunfbed.847383.
21. ŞİMŞEK, Ö. F. (2020). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş: Temel İlkeler ve LISREL Uygulamaları, Ömer Faruk Şimşek, URL: https://www.google.com.tr/books/edition/YAPISAL_E%C5%9E%C4%B0TL%C4%B0K_MODELLEMES%C4%B0NE_G%C4%B0R%C4%B0/TD7YDwAAQBAJ?hl=tr&gbpv=1&dq=%C5%9E%C4%B0M%C5%9EEK,+%C3%96.+F.+Yap%C4%B1sal+E%C5%9Fitlik+Modellemesine+Giri%C5%9F:+Temel+%C4%B0lkeler+ve+LISREL+Uygulamalar%C4%B1&printsec=frontcover. TİRGİL, M. (2018). Evde Sağlık Hizmetlerinden Hastaların ve Hasta Yakınlarının Beklenti ve Memnuniyet Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Alan Çalışması, Yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
22. TİRGİL, M., & NALDÖKEN, Ü. (2019). Hasta ve Hasta Yakınlarının Evde Sağlık Hizmetlerinden Beklenti ve Memnuniyet Düzeyleri, Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 6(2), 122-135. https://izlik.org/JA46NB56EG
23. UYUMAZ, G., MOR-DİRLİK, E., & ÇOKLUK, Ö. (2016). Açımlayıcı Faktör Analizinde Tekrar Edilebilirlik: Kavram ve Uygulama, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 16(2), 659- 675.
24. VURAL, A., YILMAZ, S., & URNEK, S. (2025). Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Hasta Memnuniyeti ve Çalışanların İş Doyumu Arasındaki İlişki, Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 2(1), 1–14.
25. YEŞİLTAŞ, A., & ADIGÜZEL, O. (2016). Evde Sağlık Hizmetlerinde Hasta Yakınlarının Memnuniyeti, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 863-880. https://izlik.org/JA32SC88DN
26. YILMAZ, V., & GÜLEÇ, P. A. G. (2021). Üniversite Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliğine Yönelik Görüşlerinin Araştırılması: Bir Yapısal Eşitlik Model Önerisi, İzmir İktisat Dergisi, 36(1), 1-12. https://doi.org/10.24988/ije.202136101