KÜRESEL REKABETTE TÜRKİYE’NİN SAĞLIK TURİZMİ VERİMLİLİĞİ

Öz

Ülkemiz, sağlık turizmi tercih edenler için cazip olan destinasyonlar arasındadır. Bu durumun sebebi olarak; uygun maliyetler beraberindeki hizmet kalitesi, bireyler için uzun bekleme sürelerinin olmayışı, uygun hizmet fiyatlandırması, vize prosedürlerinin kolaylığı gibi faktörler gösterilebilir. Sağlık ve sağlıklı yaşam turizmi, dünya çapında turizm endüstrisinin hızla büyüyen bir sektörüdür ve veriler Covid-19 sırasında duraksayan sektörün pandeminin bittiği tarihten sonra daha da hızlı bir büyüme yaşadığını göstermektedir. Bu çalışmanın verilerinin çözümlenmesinde kullanılan Veri Zarflama Analizi (DEA), turizm programlarındaki verimsizlikleri değerlendirme, kıyaslama ve en uygun karşılaştırma noktalarını belirlemek için yararlı bir araçtır. Bu çalışma veri zarflama analizi için kullanılan R yazılım diliyle geçmiş çalışmalardaki diğer paket programı uygulamalarından farklılaşmıştır. Analiz sonuçlarına göre karar verici birim olarak tercih edilen 10 yıllık 2012-2021 dönemi içinde 2019 ve 2021 seneleri etkin olarak tespit edilmiştir. 2019 yılı 5 karar verici birim tarafından, 2021 yılı ise 3 karar verici birim tarafından referans gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Turizmi
• Veri Zarflama Analizi
• Etkinlik
• Verimlilik

Kaynakça

1. Aslanova, Kamile (2013). “Türkiye’de Sağlık Turizmi ve Sağlık Turizmi Hukuku”, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 2(3), 129-145.
2. Basso Antonella and Funari Stefania (2016). DEA Performance Assessment of Mutual Funds, Data Envelopment Analysis: a Handbook of Empirical Studies and Applications, 229-287.
3. Bıyıklı Kadriye, Taşkın Ramazan, Ceylan Aahmet, Ulutabanca Rabiye Özlem and Benli Ali Ramazan (2019). “War And Health Tourism: Data Of Kayseri Province”, International Journal of Health Management and Tourism, 4(1), 73-81.
4. Chernyshev ,E. V., Petrova ,G. D., Mamedov, T., Tischenko, T. A.,(2022). Medicine and medical tourism in Turkey in figures. The World Economics. 2022;8.
5. Cohen Erik and Cohen Erik (2008). “Medical Tourism in Thailand”, AU-GSB E-Journal, 1(1).
6. Çetin, Onur (2022). “Türkiye’nin Sağlık Turizmi Performansının Topsıs Yöntemi İle Değerlendirilmesi (2004-2019)”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(1), 638-655.
7. Fitzgerald Bone, P. (1991). “Identifying mature segments”. Journal of consumer Marketing, 8(4), 19-32.
8. González, M., López-Espín, J. J., Aparicio, J., Giménez, D., and Pastor, J. T. (2015). Using genetic algorithms for maximizing technical efficiency in data envelopment analysis. Procedia Computer Science, 51, 374-383.

9. Gülmez, Zeynep (2012). Türkiye’de ve Dünya’da Sağlık Turizmi ve Çeşitleri: Sağlık Turizminin Ülkemizdeki Mevcut Durumu ve Bazı Ülkelerle Kıyaslanması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
10. Health-Tourism (2023). Medical Tourism To Turkey, Erişim: https://www.health-tourism.com/medical-tourism-turkey/ Erişim Tarihi: 01.04.2023
11. Hossain, A. (2022). Measurement of Visitors’ Satisfaction towards Health Tourism: Structural Equation Modeling Analysi.
12. ISPA. (2013). Types of spas. Erişim: http://www.experienceispa.com/spa-goers/spa101/types-of-spas Erişim Tarihi:16.12.2022
13. Jahanbani, E., Derikvand, M., Najafpour, Z., Torabipour, A., & Razmi, V. (2021). Factors Affecting Health Tourism Development in Khouzestan Province in 2019. Jundishapur Journal of Health Sciences, 13(2).
14. Kahraman, Nail (1978). Türkiye’de Sağlık Turizmi. TC Turizm Bankası AS Proje Değerlendirme Gurup Başkanlığı, Ankara. s.5-26.
15. Maboodi Mohammad Taghi and Hakimi Hadi (2016). “Determinant factors on medical tourism (Case study: Iran)”. Journal of tourism planning and development, 4(15), 80-106.
16. Nazokat, K., and Mardonovna, T. N. (2020). Recreational Tourism in the World and Its Perspectives in Uzbekistan. Indonesian Journal of Cultural and Community Development, 6, 10-21070
17. Oliva Vicente María De Auxiliadora and Romero-Ania Alberto (2022). “How to Incorporate Preference Information in a Weight-Restricted DEA Model: A Straightforward Solution Applied in the Field of Economics, Based on Simos’ Revised Method”. Axioms, 11(8), 367.
18. Ostojić, B., Bogdanović, M., and Ružić, J.(2022). The Impact of Digital Marketing on Health Tourism in the Western Balkans during the COVID-19 Pandemic.
19. Pekin, Faruk (2011). Çözüm: Kültür Turizmi. İstanbul: İletişim Yayınları, 32.
20. Ray, S. C. (2016). Data Envelopment Analysis: An Overview. Decision Sciences, 973-1014.
21. Ross, K. (2001). Health tourism: an overview. HSMAI Marketing Review, 27, 2001.
22. Sayın Kudret Şevket, Yeğinboy Emine Yasemin ve Yüksel İbrahim (2017). Türkiye’de Medikal Turizm Uygulamaları: Bir Üniversite Ve İzmir Sağlık Serbest Bölgesi Değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(2), 289-313.
23. Singh, P. K. (2008). Medical tourism: global outlook and Indian scenario. Kanishka publishers.
24. Sinuany‐Stern, Z., Mehrez, A., and Hadad, Y. (2000). An AHP/DEA methodology for ranking decision making units. International Transactions in Operational Research, 7(2), 109-124.
25. Smith, M., and Puczkó, L. (2014). Health, tourism and hospitality: Spas, wellness and medical travel. Routledge.
26. T.C.Sağlık Bakanlığı (2020). Erişim: saglikturizmi.saglik.gov.tr Erişim Tarihi: 25.11.2023
27. Thanassoulis, E., Silva, M. C., and Podinovski, V. V. (2020). Preface: International conference on data envelopment analysis—DEA40, 16–18 April 2018. Annals of Operations Research, 288, 525-528.
28. Toker Boran ve Kaçmaz Yiğit Yaşar (2015) “Engelli Bireylerin Turizm Deneyimlerine Yönelik Bir Araştırma: Alanya Örneği”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 17, no. 2, s.235-257.
29. Türksoy Adnan ve Türksoy Selcen Seda (2010). “Termal Turizmin Geliştirilmesi Kapsamında Çeşme İlçesi Termal Kaynaklarının Değerlendirilmesi”. Ege Academic Review, 10(2).
30. Ulucan, Aydın (2002). “ISO500 Şirketlerinin Etkinliklerinin Ölçülmesinde Veri Zarflama Analizi Yaklaşımı: Farklı Girdi Çıktı Bileşenleri ve Ölçeğe Göre Getiri Yaklaşımları ile Değerlendirmeler”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 57 (2), 185- 202.
31. Yılmaz Volkan ve Aktas Püren (2021). The making of a global medical tourism destination: From state-supported privatisation to state entrepreneurialism in healthcare in Turkey. Global Social Policy, 21(2), 301-318.
32. Zengin Burhanettin ve Eryılmaz Burak (2013). “Bodrum Destinasyonunda Engelli Turizm Pazarının Değerlendirilmesi”. International Journal of Economic and Administrative Studies, 6(11), s.51- 74