Sosyal Medya Kullanımının Beslenme Alışkanlıkları Üzerindeki Olumsuz Etkisi

Öz

Türkiye ve dünyada kullanımı giderek artan sosyal medya, insanlar için vazgeçilmez hale gelmiştir. Sağlık ile ilgili sosyal medya paylaşımlarının yüksek oranda ilgi çekmesi nedeniyle sosyal medyada bu konuda birçok içerik bulunmaktadır. Beslenme konusunda da medyada paylaşımlar yapılmaktadır. Ancak doğru ve yeterli bilgi sahibi olmayan kişilerce yapılan yanlış açıklamalar tüketicide kafa karışıklığına ve yanlış yönlendirmelerle insanların beslenme alışkanlıklarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu bağlamda sosyal medyada diyet ve beslenme bilgilerinin uzman olmayan kişiler tarafından değil, kanıta dayalı kılavuzlarla uyumlu olarak iletilmesi yönünde çalışmalar yapılmalıdır. Kanıta dayalı ve uzman kişiler tarafından halkı bilinçlendirici yaklaşımlar ise beslenme alışkanlıklarını ve davranışlarını olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu derlemede, sosyal medyanın beslenme alışkanlıkları üzerine olumsuz etkisi incelenerek toplumun bilinçlendirilmesi konusunda alınmış önlemler ve yapılması gerekenler konusu açıklanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• Bağımlılık
• Beslenme alışkanlıkları

Kaynakça

1. Abbas, A., Naveed, A., Ahmad, H. M., & Jameel, R. (2023). Effects of social media use on eating habits: An empirical study of university students. Jahan-e-Tahqeeq, 6(4), 430– 437.
2. Acemioğlu, R., Lök, H., ve Durmaz, Y. (2024). Beslenme içerikli medyatik paylaşımlara yönelik davranışların sosyal medya güven düzeyi bağlamında incelenmesi. Sağlık & Bilim: Beslenme-I, 309–322.
3. Ain, S. N. U., Ali, S., & Gohar, Z. (2024). Impact of social media on eating habits and exercising behavior. International Journal of Linguistics Applied Psychology and Technology, 1(05), 1–20. https://doi.org/10.69889/ijlapt.v1i05.58
4. Aktaç, Ş., Öztürk, B., ve Mete, E. N. (2023). Beslenme ve diyetetik öğrencilerinin sosyal medyada diyetisyenlerin paylaşımlarına yönelik görüşleri ve sosyal medyaya bakış açıları. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(2), 21–30.
5. Alanazi, A. M. L., Alanazi, S. M. L., Alanazi, S. S. M., & Alanazi, S. S. M. (2023). Impact of social media on fast food consumption and increased bad nutritional habits: A systematic review. Saudi Journal of Medical and Pharmaceutical Sciences, 9, 839–844.
6. Alpat Yavaş, İ., Yüksel, G., Özkan, Ç., Sömer, D., ve Şahin, E. (2024). Ev hanımlarında sosyal medya bağımlılığının hedonik açlık ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi. XI. Uluslararası Beslenme ve Diyetetik Kongresi, Ankara, Türkiye, 157–158.
7. Boncuk, B. Z., İnce Palamutoğlu, M., ve Karaca Çelik, E. (2022). Sosyal medyanın yeme tutum ve davranışı üzerindeki etkisi. 7. Uluslararası Beslenme, Obezite ve Toplum Sağlığı Kongresi.
8. Coşkun, G. G., ve Demir, B. A. (2021). Lisans öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi: İstanbul’da bir üniversite örneği. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 195–205.

9. Çelik, Ö. M., ve Duran, S. (2022). Hemşire adaylarında sosyal medya bağımlılığı ile beslenme bilgisi ve bazı değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Karya Journal of Health Science, 3(3), 302–306.
10. Dilber, F., ve Dilber, A. (2013). Üniversite öğrencilerinin gıda ürünleri tüketiminde medyanın etkisi: Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(1), 64–82.
11. Duran, S., Çetinbaş, A., Başaran, T., Kara, A., Elgün, B., Keklik, N., ve Elgün, B. (2019). Üniversite öğrencilerinde stres ve sosyal medya kullanımının yeme davranışları üzerine etkisi. Eurasian Journal of Family Medicine, 8(4), 149–154.
12. Hashim, S., ve Pachisia, J. A. (2024). Comprehensive review on the influence of social media on eating habits. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(2), 1–10.
13. Hocaoğlu, D. (2024). Social media as a powerful tool for food preparation and gaining healthy eating habits. 4th International Food Design and Food Studies Conference.
14. İçer, M. A., ve Karadağ, M. G. (2023). Medyadaki gıda reklamlarının üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumu üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(4), 1590–1604.
15. İskender, H., Yıldız, N., Dağdelen, A., Alkan, A., Yılmaz, A., Tonbuloğlu, İ., ve Aksakal, S. (2023). Üniversite personelinin görsel ve sosyal medya kullanımı ile beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 13(1), 126–136.
16. Kıngır, S., ve Kardeş, N. (2019). Medyanın sağlıklı beslenme davranışı üzerindeki etkisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(2), 163–176.
17. Malloy, J. A., Kazenbroot-Phillips, H., & Roy, R. (2024). Associations between body image, eating behaviors, and diet quality among young women in New Zealand: The role of social media. Nutrients, 16(20), 3517.
18. Moghbeli, F., Rahimian, S., Farajzadeh, A., Khamineh, A., Moghadam, H. K., & Ghasemi, R. (2023). Social media and nutritional habits among nutrition students: A social work perspective. Frontiers in Health Informatics, 12(173), 1-6.
19. Oral, E. A., ve Öztaşkın, S. (2024). Yetişkinlerde sosyal medya kullanımının yeme bozukluğu ve beden algısı ile ilişkisi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(1), 86–100.
20. Oran, N. T., Toz, H., Küçük, T., ve Uçar, V. (2017). Medyanın kadınların beslenme alışkanlıkları, besin seçimi ve tüketimi üzerindeki etkileri. Life Sciences, 12(1), 1–13.
21. Önder, O. U., Önder, E., Tiryaki, H., ve Çağlar, Ö. (2024). Sosyal medya kullanımının çocuk ve ergenlerde sağlıksız beslenme eğilimine olan etkilerinin araştırılması. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 11(106), 818–827.
22. Özgür, M., ve Uçar, A. (2020). Üniversitede eğitim gören kız öğrencilerde sosyal medya bağımlılığı ve beden algısı ile beslenme bilgi düzeylerinin karşılaştırılması. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 46–54.
23. Özkan, Ö. P., Ersü, D. Ö., ve İrtürk, Ö. S. (2024). Gençlerde sosyal medya bağımlılığı ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(2), 225–233.
24. Rakić, A., Peričić, V. I., Banjari, I., & Jurčev Savičević, A. (2024). The influence of the media and social networks on the eating habits of health students. Hrvatski Časopis Zdravstvenih Znanosti, 4(2), 46–53.
25. Rounsefell, K., Gibson, S., McLean, S., Blair, M., Molenaar, A., Brennan, L., Truby, H., & McCaffrey, T. A. (2020). Social media, body image and food choices in healthy young adults: A mixed methods systematic review. Nutrition & Dietetics, 77(1), 19–40.
26. Seçer, A., ve Boğa, M. (2017). Sosyal medyanın tüketicilerin gıda ürünleri satın alma davranışına etkisi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 20(4), 312–319.
27. Sipahi, S., ve Demirel, B. (2021). Sosyal medyadaki beslenme ile ilgili paylaşımların yetişkin bireylerin yeme tutum ve davranışlarına etkisi. Beslenme ve Diyet Dergisi, 49(1), 57– 66.
28. Sümerkan, S. C., ve Araç, F. Ö. Ö. (2023). Sosyal medya kullanımının yeme davranışları üzerine etkisi: İstanbul’daki akademisyenler üzerine bir araştırma. Premium E-Journal of Social Sciences, 7(37), 1968–1976.
29. Tan, Y. L., Pereira, D. J., & Yusoff, H. (2024). Exploring influence of food-related social media content on eating habits of undergraduate students. Malaysian Journal of Medicine & Health Sciences, 20(2), 51-61.
30. Tayhan, F. (2023). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, beden algısı, vücut kompozisyonu ve yeme bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karya Journal of Health Science, 4(2), 139–145.
31. Tebbani, F., Doukhani, R., Mostefa-Ezzegai, R., & Oulamara, H. (2025). Impact of social media use on food habits, sleeping duration and weight status of Algerian university students. Nutrition Clinique et Métabolisme, 39(2), 118–124.
32. Topaktaş, B., ve Çetin, M. (2023). Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinde sosyal medya bağımlılık düzeylerinin beslenme alışkanlıkları üzerine etkisi. Hitit Medical Journal, 5(1), 19–24.
33. Wu, Y., Kemps, E., & Prichard, I. (2024). Digging into digital buffets: A systematic review of eating-related social media content and its relationship with body image and eating behaviours. Body Image, 48, 101650.