Araştırma Makalesi

Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı kardeş kıskançlığı belirtileri gösteren ve göstermeyen çocuğa sahip ebeveynlerin görüşlerini incelemek ve bu doğrultuda iki ebeveyn grubunun tutum ve davranışlarını karşılaştırmaktır. Çalışma nitel bir araştırma olup durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi eğitime devam eden en az bir kardeşe sahip olan çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır (11 anne ve 7 baba). Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kardeş kıskançlığı gösteren çocukların ebeveynlerinin tutum ve davranışları, kardeş kıskançlığı göstermeyen çocukların ebeveynlerin tutum ve davranışlarından farklılık göstermektedir. Ebeveyn tutum ve davranışları kardeş kıskançlığı üzerinde etkilidir. Zaman ayırmada eşitsizlik, ilginin küçük çocuğa çevrilmesi ve küçük çocuğun anneyle uyuması gibi ebeveyn tutum ve davranışlarının kardeş kıskançlığını artırdığı; eşit davranma, çocuklar arasında kıyaslama yapmama, ihtiyaçları eşit olarak karşılamaya çalışma gibi ebeveyn tutum ve davranışlarının ise kardeş kıskançlığını azalttığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada kardeş kıskançlığı konusunda ebeveynlerin neler yapabileceği ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kıskançlık, Kardeş Kıskançlığı, Anne-Baba Davranışları, Ebeveyn-Çocuk İlişkisi

Kaynakça

  1. Angın, E., & Erden, G. (2019). Otizm ve kardeşlik deneyimi: Kardeşlik ilişkisi ve psikolojik uyum üzerine bir derleme. Nesne, 7(14), 127–135. https://doi.org/10.7816/nesne-07-14-08
  2. Aytaç Bakkaloğlu, T. M. (2021). Change and continuity in sibling relationships from childhood to emerging adulthood: A qualitative study (Yayın No. 698969) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Bakırcıoğlu, R. (2011). Çocuk ve ergenlerde ruh sağlığı (4.baskı). Anı Yayıncılık.
  4. Bowes, L., Wolke, D., Joinson, C., Lereya, S. T., & Lewis, G. (2014). Sibling bullying and risk of depression, anxiety, and self-harm: A prospective cohort study. Pediatrics, 134(4), e1032– 1039. https://doi.org/10.1542/peds.2014-0832
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri (35. baskı). Pegem Akademi Yayınları.
  6. Cicchetti, C. (2016). Developmental psychopathology (4th Edt). Wiley.
  7. Dağcıoğlu, B. F. (2018). The effects of the new baby on the older sibling. Ankara Medical Journal, 18(3), 286-299. https://doi.org/10.17098/amj.461653
  8. Donat Bacıoğlu, S. (2018). 0-6 Yaş bebeklik ve erken çocukluk dönemi uyum ve davranış problemleri. Savi Çakar, F. (Ed.), Yaşam dönemleri ve uyum sorunları içinde (3. baskı, s. 119- 165). Pegem Akademi.
  9. Dunn, J. (2015). Siblings. In Grusec, J., Hastings, P. (Eds). Handbook of Socialization: Theory and Research (pp.182-201). 2nd ed . Guilford.
  10. Er, H., & Sarıçam, H. (2016). Ebeveynlerin kardeş kıskançlığı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi ve çözüm önerileri. V. Sakarya’da Eğitim Araştırmaları Kongresi, Sakarya, Türkiye.

Kaynak Göster

APA
Cengiz, İ., & Sarıçam, H. (2025). Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 9(2), 150-173. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202592647
AMA
1.Cengiz İ, Sarıçam H. Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. EÇÇD. 2025;9(2):150-173. doi:10.24130/eccdjecs.1967202592647
Chicago
Cengiz, İrem, ve Hakan Sarıçam. 2025. “Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 9 (2): 150-73. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202592647.
EndNote
Cengiz İ, Sarıçam H (01 Aralık 2025) Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 9 2 150–173.
IEEE
[1]İ. Cengiz ve H. Sarıçam, “Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi”, EÇÇD, c. 9, sy 2, ss. 150–173, Ara. 2025, doi: 10.24130/eccdjecs.1967202592647.
ISNAD
Cengiz, İrem - Sarıçam, Hakan. “Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 9/2 (01 Aralık 2025): 150-173. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202592647.
JAMA
1.Cengiz İ, Sarıçam H. Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. EÇÇD. 2025;9:150–173.
MLA
Cengiz, İrem, ve Hakan Sarıçam. “Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 150-73, doi:10.24130/eccdjecs.1967202592647.
Vancouver
1.İrem Cengiz, Hakan Sarıçam. Kardeş kıskançlığı görülen ve görülmeyen ailelerdeki ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. EÇÇD. 01 Aralık 2025;9(2):150-73. doi:10.24130/eccdjecs.1967202592647