Okul öncesi öğretmenlerinin ödül ve ceza uygulamalarına yönelik görüşleri
Öz
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin eğitim-öğretim sürecinde kullandıklarıödül ve ceza uygulamalarına yönelik görüşlerini incelemektir. Özellikle okul öncesi yaş; çocukların bilişsel, kişisel, duyuşsal, sosyal ve ahlaki gelişimleri bakımından oldukça kritik bir önem taşıdığından, bu yaştaki çocukların eğitiminde kullanılan ödül ve ceza uygulamalarının doğru kullanılması bir gereklilik haline gelmiştir. Bu araştırma nitel yöntemle desenlenmiş fenomonolojik bir çalışmadır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilerek çeşitli kod ve temalara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul öncesi öğretmenlerimaddi ödüllerden çok sembolik ve sosyal ödülleri kullanmaktadırlar. Ödülleri;motive etmek, davranış değiştirmek, kuralları benimsetmek amacıyla kullanmakta; ödüllerin öğrenciler üzerinde olumlu sonuçları ile birlikte olumsuz yönlerinin de olduğunu düşünmektedirler. Öğretmenler fiziksel cezalar yerine sosyal ve psikolojik ceza türünü tercih etmekte; cezalarıkurallara uymama durumunda ve sorun/istenmeyen davranışı değiştirmek için kullanmakta; cezaların etkilerinin kısa süreli olduğunuhatta bazen olumsuz etkilerinin olduğunudüşünmektedirler. Araştırmada ödül ve ceza kullanımında öğretmenlerin dikkatetmesi gereken öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Ödül, ceza, okul öncesi, öğretmen