Bu çalışma, Erzincan-Kemah Kömür Dere Havzası'nda heyelan duyarlılığını haritalamak amacıyla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Frekans Oranı (FR) yöntemlerini karşılaştırmaktadır. Modellerin performansı, Alıcı İşletim Karakteristiği (ROC) eğrisi, F1-Skoru ve çakışma oranı analizi gibi metriklerle kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Sonuçlar, istatistiksel tabanlı FR modelinin Eğri Altındaki Alan (AUC = 0.884, F1-Skoru = 0.87), uzman görüşüne dayalı AHP modeline (AUC = 0.699, F1-Skoru = 0.68) göre tüm metriklerde önemli ölçüde daha yüksek performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Modellerin pratik geçerliliğini gösteren çakışma oranı analizinde, mevcut heyelan alanlarının %92.7'si FR haritasındaki 'Yüksek' ve 'Çok Yüksek' duyarlılık sınıfları içinde yer alırken, bu oran AHP haritasında %73.7 olarak bulunmuştur. Bu bulgular, FR yönteminin bölgedeki riskli alanların tespiti ve arazi kullanım planlaması için güvenilir ve hassas bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.
Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) Frekans Oranı (FR) Heyelan Kemah Erzincan.
Etik kurul onayı gerekmemektedir.
This study compares the Analytic Hierarchy Process (AHP) and Frequency Ratio (FR) methods for landslide susceptibility mapping in the Kömür Stream Basin, Kemah-Erzincan. The performance of the models was comprehensively evaluated using metrics including the Receiver Operating Characteristic (ROC) curve, F1-Score, and overlap rate analysis. The results revealed that the statistics-based FR model Area Under the Curve (AUC) = 0.884, F1-Score = 0.87 significantly outperformed the expert opinion-based AHP model (AUC = 0.699, F1-Score = 0.68) for across all metrics. In the overlap rate analysis, which demonstrates the practical validity of the models, 92.7% of the existing landslide areas fell within the 'High' and 'Very High' susceptibility classes on the FR map compared to 73.7% on the AHP map. These findings prove that the FR method is a reliable and precise tool for identifying high-risk areas and for land-use planning in the region.
Analytic Hierarchy Process (AHP) Frequency Ratio (FR) Landslides Kemah Erzincan.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Türkiye Fiziki Coğrafyası |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 10 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 7 Ekim 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 2 |