TOZ TAŞINIMI OLAYININ UZAKTAN ALGILAMA VE SAYISAL TAHMİN MODELİ İLE ANALİZİ
Öz
Afrika çöllerinde gerçekleşen toz taşınımları, atmosfer aerosol konsantrasyonunda ve yer seviyesi partikül madde (PM10) değerlerinde yoğun artışa sebep olmaktadırlar. Bu nedenle Afrika kaynaklı toz taşınımları, Akdeniz üzerinde önemli etkilere sahiptirler. Bu çalışmada, 6-8 Nisan 2013 döneminde Afrika üzerinden Doğu Akdeniz’e doğru gerçekleşen toz taşınım olayı incelenmiştir. İlk adım olarak, 7-8 Nisan 2013 dönemi sinoptik açıdan analiz edilmiştir. Yapılan sinoptik analizler ve uydu gözlemlerine dayanan model sonuçları, toz taşınımının kaynak alanının Mısır çölleri olduğunu göstermiştir. Mısır üzerinden hareketlenen çöl tozları, Kıbrıs ve Akdeniz’in doğu kıyılarını süpürerek kaynak sahasından ayrıldıktan bir gün sonra Türkiye’nin kuzeyine ulaşmıştır. Tahmin modeli çıktıları bu toz taşınım olayını saptamış ve NASA’nın MODIS/Aqua uydusu ile de iyi eşleşme göstermiştir. NMMB/BSC-Dust tahmin modelinin, toz taşınımı için iyi tahmin ürettiği ve ülkemiz açısından erken uyarılarda kullanılabileceği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: çöl tozu, atmosferik taşınım, toz modellemesi, uydu aerosol verisi
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Almazroui, M., Awad, M. A., Islam, M. N., Al-Khalaf, A.K., 2014. ‘A climatological study: wet season cyclone tracks in the East Mediterranean region’. Theoretical and Applied Climatology, 10.1007/s00704-014-1178-z.
- Badarinath, K. V. S., Kharol, S. K., Kaskaoutis, D. G., Sharma, A. R., Ramaswamy, V., and Kambezidis, H. D., 2010. ‘Long-range transport of dust aerosols over the Arabian Sea and Indian region: A case study using satellite data and ground-based measurements’. Global and Planetary Change, 72(3), 164–181.
- Goudie, A.S., Middleton, N.J., 2001. ‘Saharan dust storms: nature and consequences’. Earth-Science Reviews 56, 179–204.
- Gullu, G. H., Olmez, I., Aygun, S., Tuncel, G., 1998. ‘Atmospheric trace element concentration over the eastern Mediterranean Sea: factors affecting temporal variability’. Journal of Geophysical Research 103, 21943-21954.
- Hsu, N. C., Tsay, S. C., King, M. D., Herman, J. R., 2006. ‘Deep Blue retrievals of Asian aerosol properties during ACE-Asia’. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 44(11): 3180–3195. Article ID 1717707,
- IPCC, 2007. Summary for policymakers in Climate Change 2007: the Physical Science Basis. Cambridge University Press, New York, NY, USA.
- Jickells T. D., An Z. S., Andersen K. K., Baker A. R., Bergametti G., Brooks N., Cao J. J., Boyd P.W., Duce R. A., Hunter K. A., Kawahata H., Kubilay N., laRoche J., Liss P. S., Mahowald N., Prospero J. M., Ridgwell A. J., Tegen I., Torres R., 2005. ‘Global iron connections between desert dust, ocean biogeochemistry, and climate’. Science, 308, no. 5718, pp. 67–71.
- Torres, O., Bhartia, P. K., Herman, J. R., Ahmad, Z., Gleason, J., 1998. ‘Derivation of aerosol properties from satellite measurements of backscattered ultraviolet radiation’ Theoretical basis, J. Geophys. Res., 103, 17,099 – 17,110.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2014
Gönderilme Tarihi
28 Nisan 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 23 Sayı: 2