Araştırma Makalesi

1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ

Cilt: 29 Sayı: 2 29 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ

Öz

Günümüzde doğal afet çalışmalarında yaygın olarak kullanılan sayısal yükselti modelleri (Topo DEM) ve sayısal arazi modelleri (Alos DSM) verileri taşkın dinamiklerinin anlaşılmasında da önemli bir yer tutmaktadır. Taşkınların hidrodinamik açıdan anlaşılmasında ve analiz edilmesinde kullanılan bu veriler aynı zamanda tehlike ve risk çalışmalarında da büyük öneme sahiptir. Bu çalışma Alara Çayı havzasına ait10m çözünürlükte Topo DEM ve 30m çözünürlükte Alos DSM verileri bir boyutlu (1D) taşkın modeli kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışma sahasındaki 1D hidrolik taşkın model sonucunda yayılış-hız-derinlik özellikleri taşkın ıslah dönemi öncesi dönemde elde edilen DEM ve taşkın ıslah dönemi sonrası elde edilen DSM verileri üzerinden ele alınmıştır. Topo DEM ve Alos DSM verilerinde oluşturulan hidrolik modellemede, farklı tekrarlama sıklığına bağlı olarak maksimum akım değerleri test edilmiştir. Topo DEM verisinin taşkın ıslah döneminden önce üretilmiş olması ve güncel topografyayı temsil etmemesi nedeniyle taşkın modellemesinde özellikle yayılış alanlarında farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Maksimum yayılış alanı Topo DEM verisinde 3.60 km2 iken Alos DSM verisinde 3.24 km2’dir. Her iki modelde de taşkın yayılış alanının birkaç nokta dışında benzer sonuçlar taşıması Alos DSM 30m yüzey verisinin güncel olmayan topografyalarda yapılacak taşkın çalışmalarında kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akıncı, H., Erdoğan, S. 2014. Designing a flood forecasting and inundation-mapping system integrated with spatial data infrastructures for Turkey. Nat Hazards 71:895–911. https://doi.org/10.1007/s11069-013-0939-9
  2. Alaghmand, S., Abdullah, R., Abustan, I., Behdokht, V. 2010. GIS-based River Flood Hazard Mapping in Urban Area (A Case Study in Kayu Ara River Basin, Malaysia)
  3. Azizian, A., Brocca, L. 2020. Determining the best remotely sensed DEM for flood inundation mapping in data sparse regions. Int J Remote Sens 41:1884–1906. https://doi.org/10.1080/01431161.2019.1677968
  4. Beven, K. J. ve Kirkby, M. J. 1979. “A physically based, variable contributing area model of basin hydrology” Hydrol. Sci. B., 24, 43–69.
  5. Boulton, S.J., Stokes, M. 2018. Which DEM is best for analyzing fluvial landscape development in mountainous terrains? Geomorphology 310:168–187. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2018.03.002
  6. Boyraz, U., Gülbaz, S., Kazezyılmaz-Alhan, C.M. 2014. A Case Study: Flood Analysis of Çayırova Stream in Turkey with a Hydrodynamic Model. Word J Int Linguist Assoc 1–22
  7. Brandimarte, L., Di Baldassarre, G. 2012. Uncertainty in design flood profiles derived by hydraulic modelling. Hydrol Res 43:753–761. doi: 10.2166/nh.2011.086
  8. Brázdil, R., Kundzewicz, Z.W., Benito, G. 2006. Historical hydrology for studying flood risk in Europe. Hydrol Sci J 51:739–764. https://doi.org/10.1623/hysj.51.5.739

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beşeri Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

24 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 29 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Utlu, M., Şimşek, M., & Öztürk, M. Z. (2020). 1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi, 29(2), 161-177. https://izlik.org/JA98YL69TB
AMA
1.Utlu M, Şimşek M, Öztürk MZ. 1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ. ECD. 2020;29(2):161-177. https://izlik.org/JA98YL69TB
Chicago
Utlu, Mustafa, Mesut Şimşek, ve Muhammed Zeynel Öztürk. 2020. “1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ”. Ege Coğrafya Dergisi 29 (2): 161-77. https://izlik.org/JA98YL69TB.
EndNote
Utlu M, Şimşek M, Öztürk MZ (01 Aralık 2020) 1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ. Ege Coğrafya Dergisi 29 2 161–177.
IEEE
[1]M. Utlu, M. Şimşek, ve M. Z. Öztürk, “1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ”, ECD, c. 29, sy 2, ss. 161–177, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98YL69TB
ISNAD
Utlu, Mustafa - Şimşek, Mesut - Öztürk, Muhammed Zeynel. “1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ”. Ege Coğrafya Dergisi 29/2 (01 Aralık 2020): 161-177. https://izlik.org/JA98YL69TB.
JAMA
1.Utlu M, Şimşek M, Öztürk MZ. 1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ. ECD. 2020;29:161–177.
MLA
Utlu, Mustafa, vd. “1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ”. Ege Coğrafya Dergisi, c. 29, sy 2, Aralık 2020, ss. 161-77, https://izlik.org/JA98YL69TB.
Vancouver
1.Mustafa Utlu, Mesut Şimşek, Muhammed Zeynel Öztürk. 1D TAŞKIN MODELLEMELERİ AÇISINDAN TOPO DEM VE ALOS DSM VERİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ALARA ÇAYI ÖRNEĞİ. ECD [Internet]. 01 Aralık 2020;29(2):161-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98YL69TB