Araştırma Makalesi

Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü

Cilt: 9 Sayı: 4 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü

Öz

Günümüzde bilgisayar kullanımı her insan için temel ihtiyaçlardan biridir. Bilgisayar kullanımında fare ile birçok işlem gerçekleştirilmektedir. Bilgisayar ile fiziksel temas sağlamakta zorlanan, fiziksel engelli, boyundan aşağısı felçli veya ALS hastası bireyler bilgisayar kullanmakta zorlanmaktadırlar. Bu çalışmada bu bireyler için kafa ve göz hareketleri ile fareyi kontrol edebilecekleri yapay zeka destekli bir sistem geliştirilmiştir. Bu sistemde, kamera üzerinden elde edilen görüntülerden Haar Cascade, Dlib ve Open CV kütüphaneleri vasıtasıyla gerçek zamanlı olarak yüz hareketleri ve gözler tespit edilmektedir. Haar Cascade yüz bölgesini tespit etmek için kullanılırken, Dblib kütüphanesi tespit edilen bu yüz görüntüsünden sağ ve sol göz bölgesi görüntülerini elde etmek için kullanılmaktadır. Elde edilen bu göz bölgeleri görüntüleri 2874 göz verisiyle (https://github.com/iparaskev/simple-blink-detector) eğitilen CNN modeline giriş olarak verilmekte ve gözün kapalı ya da açık olduğu tespit edilmektedir. CNN modeli 1500 açık ve 1374 kapalı göz durumunu temsil eden halka açık göz görüntü veri seti üzerinde eğitilmiştir. Sol gözün kapatılıp açılma durumu farenin sol tıklamasını, sağ gözün kapatılıp açılma durumu ise farenin sağ tıklamasını sağlamaktadır. Bunun yanı sıra, fare hareketini modellemek için Haar Cascade ile tespit edilen yüzün konumu kullanılmaktadır. Geliştirilen sistem farklı yöntemlerin birleştirildiği gerçek zamanlı çalışan hibrit bir sistemdir ve farklı kullanıcılar üzerinde test edilmiştir. Test sonuçlarına göre sistemin gözleri ve bu gözlerin açık kapalı durumunu doğru bir şekilde tespit ettiği, her iki göz içinde göz kırpma olayını CNN ile doğru bir şekilde sınıflandırdığı gözlenmiştir. Ancak fare hareketinin modellenmesinde yavaşlık ya da yüz hareketine tam uyum sağlamama durumlarının yaşandığı tespit edilmiştir. Gelecek çalışma olarak bu sorun üzerine odaklanılacak ve birçok kişiden elde edilen verilerle sistem üzerinde ince ayar yapılarak iyileştirilmesi sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tubitak

Proje Numarası

Tubitak 2209-A

Teşekkür

Bu çalışma Tubitak 2209-A, Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından desteklenmiştir. Destekleri için TUBİTAK’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. [1]. Dönmez, M., Çağıltay, K., Fiziksel Engelliler için Göz Hareketlerini İzleme Yöntemi ile Bilgisayar Kullanma Sistemi. Eğitimde FATİH Projesi Eğitim Teknolojileri Zirvesi 2016, (4 - 05 Kasım 2016), Ankara, Türkiye. https://hdl.handle.net/11511/75795
  2. [2]. Kalaç, M. Ö., Teke, İ., Kılınç, M.. Türkiye'de Engellilere Yönelik Bilişim Teknolojileri ve Hizmetleri Üzerine Genel Değerlendirme. BİLTEVT Uluslararası Engelsiz Bilişim 2018 Kongresi, 5-7 Eylül, Manisa.
  3. [3]. Baştuğ, R. S., Yeşilkaya, B., Unay, M. ve Akan, A., Virtual Mouse Control by Webcam for the Disabled, 2018 Medical Technologies National Congress (TIPTEKNO), 2018, pp. 1-4, doi: 10.1109/TIPTEKNO.2018.8597147.
  4. [4]. Atay, B., Korkusuz, N.A., Fiziksel Engelliler İçin Göz Takip Yöntemi Kullanılarak İletişim ve Kontrol Sisteminin Geliştirilmesi, Uluslararası Engelsiz Bilişim 2021 Kongresi, 2-4 Eylül 2021 – Manisa.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

15 Haziran 2022

Kabul Tarihi

7 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Çapşek, M. F., & Karacı, A. (2022). Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü. El-Cezeri, 9(4), 1170-1177. https://doi.org/10.31202/ecjse.1131377
AMA
1.Çapşek MF, Karacı A. Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü. ECJSE. 2022;9(4):1170-1177. doi:10.31202/ecjse.1131377
Chicago
Çapşek, Muhammet Fatih, ve Abdulkadir Karacı. 2022. “Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü”. El-Cezeri 9 (4): 1170-77. https://doi.org/10.31202/ecjse.1131377.
EndNote
Çapşek MF, Karacı A (01 Aralık 2022) Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü. El-Cezeri 9 4 1170–1177.
IEEE
[1]M. F. Çapşek ve A. Karacı, “Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü”, ECJSE, c. 9, sy 4, ss. 1170–1177, Ara. 2022, doi: 10.31202/ecjse.1131377.
ISNAD
Çapşek, Muhammet Fatih - Karacı, Abdulkadir. “Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü”. El-Cezeri 9/4 (01 Aralık 2022): 1170-1177. https://doi.org/10.31202/ecjse.1131377.
JAMA
1.Çapşek MF, Karacı A. Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü. ECJSE. 2022;9:1170–1177.
MLA
Çapşek, Muhammet Fatih, ve Abdulkadir Karacı. “Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü”. El-Cezeri, c. 9, sy 4, Aralık 2022, ss. 1170-7, doi:10.31202/ecjse.1131377.
Vancouver
1.Muhammet Fatih Çapşek, Abdulkadir Karacı. Derin Öğrenme ve Görüntü İşleme Yöntemlerini Kullanarak Yüz ve Göz Hareketleri İle Bilgisayar Kontrolü. ECJSE. 01 Aralık 2022;9(4):1170-7. doi:10.31202/ecjse.1131377