Araştırma Makalesi

Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi

Cilt: 9 Sayı: 4 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi

Öz

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre kalp hastalıkları en fazla ölüm oranına sahip hastalıklar arasındadır. Kardiyovasküler hastalıklar olarak bilinen kalp ve damar hastalıkları, damarın iç duvarında plak oluşması ile damarların sertleşmesiyle damarın daralması ve kanın akışını zorlaştırması olarak tanımlanır. Hastalığın teşhisi, çeşitli klinik bulguların incelenmesiyle konulmaktadır. Klinik bulgu ve testlerin zaman alması teşhis aşamasını uzatmaktadır. Bu nedenle hastalık teşhis sürecini kolaylaştıracak yeni araç ve yöntemler araştırılmaktadır. Çalışmada erişime açık paylaşım sitesi Kaggle’dan kalp hastalığı veri kümesi kullanılmıştır. Veri setinde 14 adet özellik bulunmaktadır. Özellikler Eta kolerasyon katsayısı ile seçilerek 11’e indirilmiştir. Karar ağaçları algoritmaları yardımıyla kural tabanlı teşhis algoritmaları geliştirilmiştir. Çalışma sonucunda ortalama 94,15 doğruluk oranı, 0,98 duyarlılık, 0,91 özgüllük oranıyla yaklaşık 5 seviyede kural tabanlı algoritmalar geliştirilmiştir. Sonuç: Model performanslarına göre, KVH teşhisi için yapay zekâ yöntemleriyle geliştirilen yüksek doğruluk oranına sahip olup, klinikte hekim tarafından kural tabanlı teşhis algoritması olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Sakarya Üniversitesi

Proje Numarası

2116

Kaynakça

  1. [1] Nabiyev V.V., “Yapay Zeka: İnsan-Bilgisayar Etkileşimi”, Seçkin Yayıncılık, 2012.
  2. [2] Aytekin A., Sönmez Çakır F., Yücel Y. B., Kulaözü İ., “Algoritmaların Hayatımızdaki Yeri ve Önemi”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi,, cilt 5, no. 7, pp. 143-150, 2018.
  3. [3] Aitkenhead M., “A Co-Evolving Decision Tree Classification Method”, Expert Systems with Applications, cilt 34, no. 1, pp. 18-25, 2008.
  4. [4] Kotsiantis S.B., “Decision trees: a recent overview”, Artificial Intelligence Review, no. 4, pp. 261-283, 2013.
  5. [5] Kasapoğlu E.S., Enç N., “Koroner Arter Hastaları için Bir Rehber”, Journal of Cardiovascular Nursing , cilt 8, no. 15, pp. 1-7, 2017.
  6. [6] Bulut F., “Determining Heart Attack Risk Ration Through Adaboost/ Adaboost ile Kalp Krizi Risk Tespiti”, CBÜ Fen Bil.Dergi., cilt 12, no. 3, pp. 459-472, 2016.
  7. [7] Budak H., “Özellik Seçim Yöntemleri ve Yeni Bir Yaklaşım”, Süleymen Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt 22, no. Özel Sayı, pp. 21-31, 2018.
  8. [8] Chen Y., Wang T., Wang B., Li Z., “A Survey of Fuzzy Decision Tree Classifier”, Fuzzy Information And Engineering , cilt 2, no. 6, pp. 149-159, 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

24 Haziran 2022

Kabul Tarihi

7 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Taçyıldız, N. N., Karaman, B. N., Bağdatlı, Z., Çiğnitaş, S., & Uçar, M. K. (2022). Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi. El-Cezeri, 9(4), 1265-1273. https://doi.org/10.31202/ecjse.1133297
AMA
1.Taçyıldız NN, Karaman BN, Bağdatlı Z, Çiğnitaş S, Uçar MK. Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi. ECJSE. 2022;9(4):1265-1273. doi:10.31202/ecjse.1133297
Chicago
Taçyıldız, Nilay Nisa, Buse Nur Karaman, Zeynep Bağdatlı, Sude Çiğnitaş, ve Muhammed Kürşad Uçar. 2022. “Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi”. El-Cezeri 9 (4): 1265-73. https://doi.org/10.31202/ecjse.1133297.
EndNote
Taçyıldız NN, Karaman BN, Bağdatlı Z, Çiğnitaş S, Uçar MK (01 Aralık 2022) Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi. El-Cezeri 9 4 1265–1273.
IEEE
[1]N. N. Taçyıldız, B. N. Karaman, Z. Bağdatlı, S. Çiğnitaş, ve M. K. Uçar, “Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi”, ECJSE, c. 9, sy 4, ss. 1265–1273, Ara. 2022, doi: 10.31202/ecjse.1133297.
ISNAD
Taçyıldız, Nilay Nisa - Karaman, Buse Nur - Bağdatlı, Zeynep - Çiğnitaş, Sude - Uçar, Muhammed Kürşad. “Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi”. El-Cezeri 9/4 (01 Aralık 2022): 1265-1273. https://doi.org/10.31202/ecjse.1133297.
JAMA
1.Taçyıldız NN, Karaman BN, Bağdatlı Z, Çiğnitaş S, Uçar MK. Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi. ECJSE. 2022;9:1265–1273.
MLA
Taçyıldız, Nilay Nisa, vd. “Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi”. El-Cezeri, c. 9, sy 4, Aralık 2022, ss. 1265-73, doi:10.31202/ecjse.1133297.
Vancouver
1.Nilay Nisa Taçyıldız, Buse Nur Karaman, Zeynep Bağdatlı, Sude Çiğnitaş, Muhammed Kürşad Uçar. Kardiyovasküler Hastalıkların Belirlenmesi için Yapay Zekâ Yöntemleriyle Kural Tabanlı Teşhis Algoritmalarının Geliştirilmesi. ECJSE. 01 Aralık 2022;9(4):1265-73. doi:10.31202/ecjse.1133297