Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması
Öz
Doğada yaşayan tüm canlılar sürekli olarak doğal ve yapay radyasyon kaynaklarından yayınlanan iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmaktadır. Bu nedenle, yaşam alanları ve ziyaret edilen bölgelerdeki radyoaktivite düzeylerinin izlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Rize ili İkizdere ilçesine bağlı İkizdere-İspir karayolu üzerinde bulunan Ovit Dağbaşı Gölü çevresinden alınan toprak örneklerinde doğal (226Ra, 232Th, 40K) ve yapay (137Cs) radyoaktivite konsantrasyonları yüksek saflıkta germanyum dedektörü (HPGe) kullanılarak belirlendi. Toprak örneklerinde 226Ra, 232Th, 40K ve 137Cs radyoizotop konsantrasyonları sırasıyla 18,37-30,52 Bq/kg, 17,36-27,06 Bq/kg, 248,46-369,38 Bq/kg ve 7,08-17,63 Bq/kg aralığında değişmektedir. Ortalama radyoaktivite konsantrasyonları ise 226Ra için 23,86±2,31 Bq/kg, 232Th için 20,98±1,87 Bq/kg, 40K için 300,91±12,88 Bq/kg ve 137Cs için 10,61±0,66 Bq/kg olarak bulunmuştur. Ayrıca, doğal radyoaktiviteden kaynaklanan radyolojik tehlikeleri değerlendirebilmek için radyum eşdeğer aktivitesi (Raeq), dış tehlike indeksi (Hex), soğurulan gama doz hızı (D), yıllık etkin doz eşdeğeri (AEDE) ve yaşam boyu kanser risk oranı (LCR) hesaplandı. Hesaplanan bu radyolojik parametre değerleri uluslararası kuruluşlar tarafından önerilen değerlerle kıyaslandı ve önerilen değerlerden daha düşük oldukları belirlendi. Sonuç olarak, yapılan çalışma ile Ovit Dağbaşı Gölü ziyaretçileri için ölçülen radyoizotoplar açısından radyasyonun bir sağlık riski oluşturmayacağı gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- UNSCEAR (United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation). Exposure from Natural Sources of Radiation of Radiation. Report to the General Assembly. United Nations, 1993.
- Otansev, P., Taşkın, H., Başsarı, A., Varinlioğlu, A., “Distribution and environmental impacts of heavy metals and radioactivity in sediment and seawater samples of the Marmara Sea”, Chemosphere, 2016, 154, 266–275.
- Kaya, S., Karabidak, S.M. ve Çevik, U., “Gümüşhane ili çevresinden toplanan toprak ve karayosunu radyoaktivite konsantrasyonlarının belirlenmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2015, 5, 24–33.
- Eroǧlu, H., Kabadayi, Ö., “Natural radioactivity levels in lake sediment samples”, Radiation Protection Dosimetry, 2013, 156, 331–335.
- Kurnaz, A., Küçükömeroǧlu, B., Keser, R., Okumusoglu, N.T., Korkmaz, F., Karahan, G., Çevik, U., “Determination of radioactivity levels and hazards of soil and sediment samples in Firtina Valley (Rize, Turkey)”, Applied Radiation and Isotopes, 2007, 65, 1281–1289.
- Sirin, M., “Evaluation of radioactive pollution in sediment samples of Borçka Dam Lake, Turkey”, Cumhuriyet Science Journal, 2019, 40, 624-639.
- Dizman, S., Görür, F.K., Keser, R., Görür, O., “The assessment of radioactivity and radiological hazards in soils of Bolu province, Turkey”, Environmental Forensics, 2019, 20, 211–218.
- Darwish, S.M., El-Bahi, S.M., Sroor, A.T., Arhoma, N.F., “Natural radioactivity assessment and radiological hazards in soils from Qarun Lake and Wadi El Rayan in Faiyum, Egypt”, Open Journal of Soil Science, 2013, 3, 289–296.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2020
Gönderilme Tarihi
10 Mayıs 2020
Kabul Tarihi
29 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Sarı, S., & Dizman, S. (2020). Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması. El-Cezeri, 7(3), 1122-1130. https://doi.org/10.31202/ecjse.735215
AMA
1.Sarı S, Dizman S. Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması. ECJSE. 2020;7(3):1122-1130. doi:10.31202/ecjse.735215
Chicago
Sarı, Selim, ve Serdar Dizman. 2020. “Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması”. El-Cezeri 7 (3): 1122-30. https://doi.org/10.31202/ecjse.735215.
EndNote
Sarı S, Dizman S (01 Eylül 2020) Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması. El-Cezeri 7 3 1122–1130.
IEEE
[1]S. Sarı ve S. Dizman, “Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması”, ECJSE, c. 7, sy 3, ss. 1122–1130, Eyl. 2020, doi: 10.31202/ecjse.735215.
ISNAD
Sarı, Selim - Dizman, Serdar. “Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması”. El-Cezeri 7/3 (01 Eylül 2020): 1122-1130. https://doi.org/10.31202/ecjse.735215.
JAMA
1.Sarı S, Dizman S. Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması. ECJSE. 2020;7:1122–1130.
MLA
Sarı, Selim, ve Serdar Dizman. “Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması”. El-Cezeri, c. 7, sy 3, Eylül 2020, ss. 1122-30, doi:10.31202/ecjse.735215.
Vancouver
1.Selim Sarı, Serdar Dizman. Ovit Dağbaşı Gölü Çevresinden Alınan Toprak Örneklerinde Radyoaktivite ve Radyolojik Etkilerin Araştırılması. ECJSE. 01 Eylül 2020;7(3):1122-30. doi:10.31202/ecjse.735215
Cited By
Kahramanmaraş İlinde Bina İçi Mevsimsel Radon Gazı Aktivitesi Ölçümü
Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.17798/bitlisfen.944134The Radiation Shielding Properties of the Low Temperature Alloys
Afyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering
https://doi.org/10.35414/akufemubid.977219UHF Bandı Haberleşme Sistemleri İçin Çoklu Frekans Maruziyeti Etkilerinin İncelenmesi
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35234/fumbd.985040Radiometric mapping and radiation dose assessments in sediments from Şavşat Black Lake, Turkey
Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry
https://doi.org/10.1007/s10967-022-08335-9Evaluation and mapping of radioactivity and radiological risks in sediments before the nuclear power plant in Türkiye
International Journal of Environmental Science and Technology
https://doi.org/10.1007/s13762-024-05491-1Investigation and mapping of natural and artificial radioactivity in sediment samples from Borçka Black Lake, Artvin-Turkey
International Journal of Environmental Analytical Chemistry
https://doi.org/10.1080/03067319.2022.2060084Current state of natural and artificial radiation in the Eastern Black Sea Coast of Türkiye (Trabzon–Rize–Artvin) 38 years after Chernobyl
Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry
https://doi.org/10.1007/s10967-025-10008-2
