Araştırma Makalesi

Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Kayaçların delinebilirlik özellikleri, madencilik ve tünel açma işlemlerinde makine performansı ve maliyetler açısından oldukça önemli bir özelliktir. Bu nedenle, kayaçların delinebilirliğine etki eden parametrelerin detaylı olarak incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın temel amacı kayaçların delinebilirliği ile kayaç öğütülebilirliği arasındaki ilişkinin, kayaçların mekanik ve sertlik özellikleride dikkate alınarak labaratuvar şartlarında araştırılmasıdır. Bu amaçla, magmatik (andezit örnekler) ve sedimanter (karbonat kökenli örnekler) kökenli ondört kayaç üzerinde mekanik (basma ve çekme dayanımları), sertlik (Shore sertliği), delinebilirlik (delme oranı indeksi) ve öğütülebilirlik deneyleri gerçekleştirilmiştir. Kayaçların öğütülebilirliklerini belirlemek için Hardgrove öğütme indeks deney yöntemi kullanılmış ve Bond iş indeksi değerleri literatürde önerilen yaklaşımlara göre hesaplanmıştır. Deneysel çalışmalardan elde edilen veriler üzerinde yapılan istatistiksel analizler (regresyon analizi) andezit ve karbonat kökenli kayaçlarda öğütülebilirlik ile delinebilirlik arasında güçlü doğrusal ilişkiler (R2sırasıyla 0.99 ve 0.79) ortaya koymuştur. Sınırlı veri ile elde edilen bu bilgiler ışıgında çok zahmetli bir deney yöntemi olan kayaçların delinebilirlik (DRI) değeri daha basit bir deney yöntemi olan Hardgrove öğütebilirlik değeri üzerinden oldukca başarılıbir şekilde tahmine edilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK ve Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi-BAP

Proje Numarası

104M437 ve BAP-2015-98150330-01

Teşekkür

Yazar, bu çalışmayı destekleyen 104M437 projesi için TÜBİTAK'a ve BAP-2015-98150330-01 projesi için Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi'ne, değerli yorum ve önerileri için Prof. Dr. Olgay Yaralı, Prof. Dr. Hamit Aydın, Doç. Dr. Okan Su ve Arş. Gör. Dr. Haşim Duru'ya (Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi) teşekkürlerini sunar.

Kaynakça

  1. [1] S. H. Hoseinie, H. Aghababaei, and Y. Pourrahimian, Development Of A New Classification System For Assessing Of Rock Mass Drillability Index (RDi), Int. J. Rock Mech. Min. Sci., 45(1), 1–10, 2008.
  2. [2] Tamrock, Handbook of Underground Drilling. 1987.
  3. [3] Y. Özçelik, Mermercilikte Elmas Tel Kesme Makinalarının Çalışma Koşullarının İncelenmesi, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği Anabilim Dalı, 1999.
  4. [4] J. Park and K. Kim, Use Of Drilling Performance To Improve Rock-Breakage Efficiencies: A Part Of Mine-To-Mill Optimization Studies In A Hard-Rock Mine, Int. J. Min. Sci. Technol., 30(2), 179–188, 2020
  5. [5] G. Mucsi, Rácz, G. Mag, G. Antal, and B. Csőke, Volume Based Closed-Cycle Hardgrove Grindability Method, Rud. Geol. Naft. Zb., 34(4), 9–17, 2019
  6. [6] G. S. A. Haffez, Correlation between Bond Work ındex And Mechanical Properties Of Some Saudi Ores, 40(1), 271–280, 2012.
  7. [7] R. Swain and R. B. Rao, Alternative Approaches for Determination of Bond Work Index on Soft and Friable Partially Laterised Khondalite Rocks of Bauxite Mine Waste Materials, J. Miner. Mater. Charact. Eng., 8(9), 729–743, 2009
  8. [8] D. Vedat, G. Balta, and A. Yamık, The Interrelationships Between Bond Grindability Of Coals And Impact Strength Index (I.S.I.), Point Load Index (Ia) And Friability Index (FD), Chang. Scopes Miner. Process., pp. 15–19, 1996

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2021

Kabul Tarihi

26 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sakız, U. (2021). Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. El-Cezeri, 8(2), 728-740. https://doi.org/10.31202/ecjse.867796
AMA
1.Sakız U. Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. ECJSE. 2021;8(2):728-740. doi:10.31202/ecjse.867796
Chicago
Sakız, Utku. 2021. “Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. El-Cezeri 8 (2): 728-40. https://doi.org/10.31202/ecjse.867796.
EndNote
Sakız U (01 Mayıs 2021) Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. El-Cezeri 8 2 728–740.
IEEE
[1]U. Sakız, “Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, ECJSE, c. 8, sy 2, ss. 728–740, May. 2021, doi: 10.31202/ecjse.867796.
ISNAD
Sakız, Utku. “Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. El-Cezeri 8/2 (01 Mayıs 2021): 728-740. https://doi.org/10.31202/ecjse.867796.
JAMA
1.Sakız U. Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. ECJSE. 2021;8:728–740.
MLA
Sakız, Utku. “Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. El-Cezeri, c. 8, sy 2, Mayıs 2021, ss. 728-40, doi:10.31202/ecjse.867796.
Vancouver
1.Utku Sakız. Kayaçların Mekanik ve Delinebilirlik Özellikleri ile Öğütülebilirliği Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. ECJSE. 01 Mayıs 2021;8(2):728-40. doi:10.31202/ecjse.867796

Cited By