İşsizlik ve Ekonomik Çıktı İlişkisi: Türkiye İçin Okun Yasası ile İncelenmesi

Öz

İşsizlik; ülkede çalışabilecek durumda olup cari ücret düzeyinden çalışmak isteyen kişilerin iş arayıp ta bulamaması durumudur. İşsizlik iradi ve gayri iradi işsizlik durumlarından sadece gayri iradi işsizliği kapsar. İşsizlik Türkiye ekonomisinde çözüme kavuşamayan bir sorundur. Hükümetler bu soruna çözüm bulmak için çeşitli politikalar uygulamışlardır. İşsizlik ve ekonomik büyüme sürekli araştırılmıştır. Bu çalışmada 1990-2019 dönemi yıllık veriler kullanılmıştır. Birim kök testi sonuçlarına göre seviyede durağan bulunan işsizlik ve büyüme verileri ile kısa dönem katsayısını bulmak için regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analiz sonucunda kısa dönem için bir birimlik değişmede işsizliğin 0.07 oranında azalma olduğu görülmüştür. Okun Yasası’nın Türkiye açısından geçerli sonucuna varılmıştır. VAR modeli için uygun gecikme uzunluğu 0 (sıfır) olarak bulunmuştur. Granger nedensellik testine bakıldığında değişkenler arası herhangi bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. İşsizlik ve büyüme arasındaki ilişki regresyon analizi ile test edilmiştir. İşsizlik ve büyüme arasında herhangi bir nedensellik bulunamamıştır.                 

Anahtar Kelimeler

• İşsizlik
• Büyüme
• Okun Yasası
• En Küçük Kareler Yöntemi
• Granger Nedensellik Testi

The Relationship Between Unemployment and Economic Output: An Examination of The Okun Law For Turkey

Öz

Unemployment is the situation in which people who can work in the country and want to work at the current wage level cannot find a job. Unemployment includes only voluntary unemployment out of voluntary and unemployment situations. Unemployment is a problem that can not be solved in Turkey's economy. Governments have implemented various policies to find a solution to this problem. Unemployment and economic growth have been constantly explored. In this study, annual data for the period 1990-2019 were used. Regression analysis was performed to find the short-term coefficient with unemployment and growth data, which were found to be stable at the level according to the unit root test results. As a result of the regression analysis, it was seen that unemployment decreased by 0.07 per unit change for the short term. Okun's Law has reached the current results for Turkey. Suitable lag length for VAR model has been found to be 0 (zero). Looking at the Granger causality test, no causality relationship between variables was found. The relationship between unemployment and growth was tested by regression analysis. No causality between unemployment and growth has been found.

Anahtar Kelimeler

• Unemployment
• Growth
• Arrow’s Law
• Least Squares Method
• Granger Causality Test

Kaynakça

1. Adenomon, M. O. ve Tela, M. N. (2017). Application Of Okun’s Law To Developing Economies: A Case Study Of Nigeria, Journal Of Natural And Applied Sciences, 5(2), 12-20
2. Afşar, B., Cura, F., ve Tekkulak, M. (2017). İktisadi Büyüme ve İstihdam İlişkisi: Türkiye Uygulaması (2000-2015), Electronic Turkish Studies, 12(12), 1-20.
3. Aksu, H. ve Başar, S. (2016). Türkiye Ekonomisinde Hasılanın İşsizlik Üzerindeki Dinamik Etkileri, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 275-286.
4. Aydın, N. (2012). İşsizlik, Beveridge Eğrisi ve Türkiye İşgücü Piyasasına İlişkin Bir Değerlendirme, Dumlupinar University Journal Of Social Science/Dumlupinar Üniversitesi Soysyal Bilimler Dergisi, 2(32).
5. Ball, L., Leigh, D. ve Loungani, P. (2012). Okun’s Law: Fit At 50? 13th Jacques Polak Annual Research Conference November 8–9, 1413-1441.
6. Bankole, A. ve Fatai, B. O. (2013). Empirical test of Okun’s Law in Nigeria, International Journal of Economic Practices and Theories, 3(3), 227-231.
7. Barışık, S. ve Kesikoğlu, F. (2006). Türkiye'de Bütçe Açıklarının Temel Makroekonomık Değişkenler Üzerine Etkisi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 59-82.
8. Bekiroğlu, C. (2010). Türkiye'de Ekonomi Politikalarının Analizi, Kadir Has Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Finans Bankacılık Yüksek Lisans Programı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 1-226

9. Cháfer, C. M. (2015). An Analysis Of The Okun’s Law For The Spanish Provinces, Research Institute Of Applied Economics Working Paper 2015 Universitat De Barcelona, 1-37.
10. Cinel, E. A. (2014). Türkiye’de Ekonomik Büyümenin Belirleyicileri. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 5-26.
11. Çondur, F. ve Bölükbaş, M. (2014). Türkiye’de İşgücü Piyasası ve Genç İşsizlik-Büyüme İlişkisi Üzerine Bir İnceleme, Amme İdaresi Dergisi, 47(2), 77-93.
12. Demiroglu, U. (2012). Turkiye’de Sermaye Stogu ve Sermaye Hizmetleri Endeksi, Research And Monetary Policy Department, Central Bank Of The Republic Of Turkey, 26, 1-12
13. Emec, H. (t.y). Zaman Serisi Analizinde Temel Kavramlar, Http://Debis.Deu.Edu.Tr/Userweb//Hamdi.Emec/Zamanserileri.Pdf (Erişim: 28.11.2019)
14. Evans, G. (1989). Output And Unemployment Dynamics İn The United States: 1950-1985, Journal Of Applied Econometrics, 4(3), 213-237.
15. Erden Ö., Ceyda ve Tosunoğlu, B. T. (2017). Gsyh'nin Ötesi: Ekonomik Gelişmenin Ölçümünde Alternatif Metrikler, Journal Of The Cukurova University Institute Of Social Sciences, 26(1), 285-301
16. Göçer, İ. (2015), Okun Yasası: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. International Journal Of Economical Studies. 1(1), 1-12.
17. Güran, N. (1999). Makro Ekonomik Analiz, İkinci Baskı, Anadolu Matbaacılık, İzmir
18. Hanedar, A. Ö., Akkaya, O. ve Bizim, Ç. (T.Y). Durağanlık Analizi, Birim Kök Testleri ve Trend Http://Debis.Deu.Edu.Tr/Userweb//Onder.Hanedar/Dosyalar/Metin.Pdf (Erişim 12.02.2019).
19. Karaca, O. (2003). Türkiye’de Enflasyon- Büyüme İlişkisi: Zaman Serisi Analizi. Doğus Üniversitesi Dergisi, 4, 247-255.
20. Kızılateş, C. (2017). Türkiye’de 2000’li Yıllarda Büyüme ve İşsizlik İlişkisinin Okun Kuralı Çerçevesinde İncelenmesi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İktisat Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 1-112.
21. Küçükaksoy, İ., Çifçi, İ. ve Özbek, R. İ. (2018). Okun Kanunu’nun Türkiye Ekonomisi İçin Test Edilmesi: Doğrusal ve Doğrusal Olmayan Ardl Yaklaşımı. 1133-1146.
22. Pesantez, F., Isabel A., Merchán I. ve Estaban, M. (2019). La Ley De Okun: Relación Entre El Crecimiento Económico Y La Tasa De Desempleo En El Ecuador Durante El Período 2008–2017 (Bachelor's Thesis, Universidad Del Azuay).
23. Moosa, I. (1999). Cyclical Output, Cyclical Unemployment, And Okun’s Coefficient A Structural Time Series Approach, International Review Of Economics And Finance, 8, 293-304.
24. Muratoğlu, Y. (2011). Ekonomik Büyüme ve İşsizlik Arasındaki Asimetrik İlişki ve Türkiye’de Okun Yasasının Sınanması, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İktisat Anabilim Dalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çorum.
25. Özçelik, Ö. ve Uslu, N. (2017). Ekonomik Büyüme, İşsizlik ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin Var Modeli ile Analizi: Türkiye Örneği (2007-2014), 31-51
26. Prachowny, M. (1993). Okun's Law: Theoretical Foundations And Revised Estimates, The Review Of Economics And Statistics, 75(2), 331-336
27. Shin, Y., Yu, B. ve Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling Asymmetric Cointegration And Dynamic Multipliers İn A Nonlinear Ardl Framework, Festschrift İn Honor Of Peter Schmidt: Econometric Methods And Applications. Eds. By R. Sickels And W. Horrace: (Springer), 281-314.
28. Statisticshowto.Datasciencecentral, Https://Www.Statisticshowto.Datasciencecentral.Com/Adf-Augmented-Dickey-Fuller-Test/ (Erişim: 1.1.2019)
29. Timur, C. ve Doğan, Z. (2015). İstihdam Yaratmayan Büyüme: Türkiye Analizi, Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2, 231-247.
30. Uslu, H. (2020). İstihdam Yaratmayan Ekonomik Büyüme: Türkiye için Okun Yasası Çerçevesinde Ekonometrik Bir Analiz, Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(1), 101-126.
31. Uysal, D. ve Alptekin, V. (2009). Türkiye Ekonomisinde Büyüme – İşsizlik İlişkisinin Var Modeli Yardımıyla Sınanması, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25, 69-78.
32. Göktaş Yılmaz, Ö. (2005). Türkiye Ekonomisinde Büyüme ile İşsizlik Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Ekonometri ve İstatistik Sayı: 2, 11-29.
33. https://databank.worldbank.org/ (erişim 2.5.2019)
34. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1007 (erişim 2.5.2019)