An Assessment of Political Participation, Freedom of Thought, and Freedom of Expression for the Countries of the Organization of Turkic States

Öz

The Organization of Turkic States (OTS), whose foundations were laid with the signing of the Nakhchivan Agreement on October 3, 2009, under the name “Cooperation Council of Turkic-Speaking Countries,” officially revised its name to “Organization of Turkic States” after the Istanbul Declaration in 2021. The member states of this international organization, whose purpose is to develop comprehensive cooperation among Turkic-speaking states, are Türkiye, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan and Azerbaijan. Turkmenistan, Hungary, and the Turkish Republic of Northern Cyprus have been included in the organization as observers. The organization, whose General Secretariat is located in Istanbul, is currently chaired by Kyrgyzstan. Political participation as a form of behavior can be explained as the willpower of the political system, which supports the implementation process of the government and its policies, through the voluntary activities of voters. Accordingly, the concepts of freedom of thought and expression, which are enjoyed by all citizens as well as voters, refer to the freedom to express and disseminate one’s thoughts and opinions through various means, as guaranteed by law. In this study, the themes of political participation, freedom of expression, and freedom of thought in the countries within the Organization of Turkic States (OTS) will be explored through the lens of member countries and in the context of the organization’s institutional identity. This study is a qualitative research case based on historical and descriptive methods and supported by document analysis evaluation will be used.

Anahtar Kelimeler

• Organization of Turkic States
• Political Participation
• Freedom of Expression
• Freedom of Thought

Türk Devletleri Teşkilatı Ülkelerinde Siyasal Katılım, Düşünce ve İfade Hürriyeti Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Temelleri 3 Ekim 2009’da Nahçıvan Anlaşması’nın imzalanmasıyla atılan ve “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi” adıyla faaliyet gösteren Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 2021 yılında İstanbul Bildirgesi’nin ardından adını resmen “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirmiştir. Amacı Türk dili konuşan ülkeler arasında kapsamlı iş birliğini geliştirmek olan bu uluslararası örgütün üye ülkeleri Türkiye, Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan ve Azerbaycan’dır. Örgüte gözlemci olarak Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti katılmıştır. Genel Sekreterliği İstanbul’da bulunan örgütün başkanlığını hâlihazırda Kırgızistan yürütmektedir. Bir davranış biçimi olarak siyasal katılım, seçmenlerin gönüllü faaliyetleri aracılığıyla hükümetin ve politikalarının uygulama sürecini destekleyen siyasal sistemin iradesi olarak açıklanabilir. Dolayısıyla, tüm vatandaşların ve seçmenlerin yararlandığı düşünce ve ifade özgürlüğü kavramları, kişinin düşünce ve görüşlerini çeşitli yollarla ifade etme ve yayma özgürlüğünü, yasalarca güvence altına alınmıştır. Bu çalışmada, Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) üye ülkelerde siyasal katılım, ifade özgürlüğü ve düşünce özgürlüğü temaları, üye ülkeler merceğinden ve örgütün kurumsal kimliği bağlamında incelenecektir. Bu çalışma, tarihsel ve betimsel yöntemlere dayanan nitel bir araştırma örneği olup, belge analizi ile desteklenmiş bir değerlendirme kullanılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Devletleri Teşkilatı
• Siyasi Katılım
• İfade Özgürlüğü
• Düşünce Özgürlüğü

Kaynakça

1. Acar, H. (2018). Aristoteles’te uygulanabilir en iyi rejim olarak anayasal yönetim (Politeia) kavramı. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 2217-2231. DOI: 10.26466/opus.481630
2. Aksu, M. (2021). İnsani gelişmişlik seviyesi ile hibrit rejimler arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Aksu, M., & Fatsa, N. (2024). Adalet ve Kalkınma Partisi döneminde Türkiye Suudi Arabistan ilişkileri (2002-2023). Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 91-114.
4. Alexander, L. (2005). Is there a right of freedom of expression? In Is there a right of freedom of expression? Cambridge University Press. doi: 10.1017/CBO9780511614668.
5. Alford, R. R., & Friedland, R. (1975). Political participation and public policy. Annual Review of Sociology, 1, 429-479.
6. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi. (1953). İnsan hakları belgeleri (IV), 33.
7. Balcı, A., & Keser, A. (2023). Kamu politikalarının oluşturulma sürecinde sosyal medyanın etkisi: Dezenformasyon, manipülasyon ve propaganda. Sosyolojik Düşün, 8(2), 125-164. doi: 10.37991/sosdus.1322106.
8. Balcı, A., Keser, A., & Kocadaş, A. (2023). Siyasetin kutsal yüzü: Faşizm ve totaliter anlayışlar üzerinden bir değerlendirme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 899-909. doi: 10.33437/ksusbd.1364966.

9. BBC. (2017). Afgan Mukhtarli: Did Georgia help abduct an Azeri journalist? https://www.bbc.com/news/world-europe-40606599.
10. Bohr, A. (2016). Turkmenistan: Power, politics and petro-authoritarianism.
11. Bonotti, M., & Seglow, J. (2021). Freedom of expression. Philosophy Compass, 16(7), 1-13. doi: 10.1111/phc3.12759.
12. Britannica. (2025). Freedom of thought. https://www.britannica.com/topic/freedom-of-speech.
13. Clarke, D. M. (1987). Freedom of thought and educational rights in the European Convention. Irish Jurist, 22(1), 28-54.
14. Cohen, J. (1993). Freedom of expression. Philosophy & Public Affairs, 22(3), 207-263.
15. Dahl, R. A. (1998). On democracy. Yale University Press. doi: 10.14763/2017.4.779.
16. Derin, M. (2025a). Soğuk Savaş bağlamında Cumhuriyetçi Güven Partisi’nin Türkiye siyasetindeki konumu ve uluslararası güvenlik dinamikleri. Journal of History School, 18(78), 4609-4632. doi: 10.29228/joh.81971.
17. Derin, M. (2025b). Türkiye ile Yunanistan’ın Batı Trakya politikalarının karşılaştırmalı analizi. Journal of Emerging Economies and Policy, 10(1), 181-201.
18. Esonova, M. (2025). The forgotten power: Political rights in Uzbekistan and the decline of voter participation. International Scientific Journal, 4(4), 831-835. doi: 10.5281/zenodo.15210232.
19. Freedom House. (2018). Methodology. https://freedomhouse.org/report/freedom-world 2016/methodology.
20. Freedom House. (2025a). Dünya’da özgürlük. https://freedomhouse org.translate.goog/report/freedom-world.
21. Freedom House. (2025b). Freedom in the world. https://freedomhouse.org/report/freedom-world.
22. Hajiyeva, V. (2020). Political scene and political culture in the clash of generations: Analysis of early parliamentary elections on February 9, 2020 in Azerbaijan. International Scientific Journal Theoretical & Applied Science, 11(91), 227-239. doi: 10.15863/TAS.
23. Hoffmann, S. (2002). Clash of globalizations. Foreign Affairs, 81(4), 104-115. doi: 10.2307/20033243.
24. Honneth, A. (1997). The struggle for recognition. The moral grammar of social conflicts. Canadian Journal of Sociology / Cahiers Canadiens de Sociologie, 22(1). doi: 10.2307/3341573.
25. Independent Türkçe. (2022). Özbekistan’ın Karakalpakistan bölgesindeki protesto gösterilerilerinde 18 kişi öldü, 243 kişi yaralandı. https://www.indyturk.com/node/528341/.
26. Ismailov, A., & Mamatova, M. (2019). A psychometric study of political engagement in the Kyrgyz Republic: An analysis of electoral participation. Psychology Research, 9(9), 345-352. doi: 10.17265/2159-5542/2019.09.001.
27. Jonathan, M., Jan, B., & Bublitz, C. (2021). The law and ethics of freedom of thought (Vol. 1). Springer. doi: 10.1007/978-3-030-84494-3.
28. Kovacs, J. M., & Trencsenyi, B. (2019). Brave new Hungary: Mapping the “system of national cooperation”.
29. Linz, J. J. (2017). Totaliter ve otoriter rejimler. Liberte Yayınları.
30. McCarthy-Jones, S. (2019). The autonomous mind: The right to freedom of thought in the twenty first century. Frontiers in Artificial Intelligence, 2, 17. doi: 10.3389/frai.2019.00019.
31. Mikecz, D. (2022). Civil society, social movements and political participation in Hungary. In Politics and society in Hungary (p. 244).
32. Nassimova, G., & Buzurtanova, М. (2024). Qualitative and quantitative change in political participation in Kazakhstan: Between ‘civic’ and ‘political’. Философия, Мәдениеттану, Саясаттану Сериясы, 3(89), 98-120. doi: 10.26577/jpcp.2024.v89-i3-010.
33. Nie, N. H., Verba, S., & Kim, J. (1974). Political participation and the life cycle. Comparative Politics, 6(3), 319-340.
34. Our World in Data. (2025). Political participation index, 2024. https://ourworldindata.org/grapher/political-participation-index-eiu.
35. Özbudun, E. (2015). Social change and political participation in Türkiye.
36. Pannier, B. (2025). Kyrgyzstan’s parliament advances restrictive version of media law. https://timesca.com/kyrgyzstans-parliament-advances-restrictive-version-of-media-law/.
37. Rahimova, G. (2023). Legal basis of political participation in Azerbaijan. Grani, 26(5), 43-47. doi: 10.15421/1723100.
38. Salisbury, R. H. (1975). Research on political participation. American Journal of Political Science, 19(2), 323-341.
39. Syssoyeva, R. V. (2023). 2022 January events and CSTO peacekeeping mission in Kazakhstan. Vestnik RUDN. International Relations, 23(2), 241-252. doi: 10.22363/2313-0660-2023-23-2-241-252.
40. Şahin, Ç. (2020). Uluslararası örgüt işlevleri açısından Türk Konseyi (Türk Keneşi). 13. Uluslararası Türk Dünyası Konferansı Bildiri Kitabı, 1165-1174.
41. Şahin, E. (2023). Sovyetler Birliği döneminde Orta Asya’da Rus etkisi. Akademik Düşünce Dergisi, 8, 29-45.
42. Şahin, E. (2024). Güney Çin Denizi’nde jeopolitik dinamikler: Ofansif realizm teorisi çerçevesinde ABD ve Çin rekabeti. Terörizm ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, 1(1), 63-78.
43. T24. (2022). Türkmenistan’da Gurbanguli Berdimuhamedov’un yerine oğlunun geçmesi bekleniyor. https://t24.com.tr/haber/turkmenistan-da-gurbanguli-berdimuhamedov-un yerine-oglunun-gecmesi-bekleniyor,1020653.
44. Tailakova, S., Sultambaeva, A., Shamshieva, M., Kakeshov, B. K., & Kanybekova, B. (2025). The role of constitutional litigation in the protection of fundamental human rights: An assessment of the Constitutional Court of the Kyrgyz Republic. Social & Legal Studios, 8(1), 360.
45. The Economist. (2025). Democracy index 2024.
46. Ünal, S. (2025). Political system of Turkish Republic of Northern Cyprus. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 83, 60-79. doi: 10.51290/dpusbe.1526301.
47. V-Dem Varieties of Democracy. (2025). The V-Dem project. https://www.v-dem.net/about/v dem-project/.
48. Verba, S., & Nie, N. H. (1973). Participation in America: Political democracy and social equality. doi: 10.2307/589742.
49. Yaldız, F. (2023). The political vision of the Organization of Turkic States: An analysis of the Turkic World Vision 2040. Eurasian Research Journal, 5(2), 61-79. doi: 10.53277/2519-2442-2023.2-05.
50. Zhandayeva, R., & Rosenberg, R. (2022). Kazakhstan’s bloody January: Digital repression on the “New Silk Road.” Toda Peace Institute, 140(20), 1-24.
51. Zoltán Bán, I. (2022). Viktor Orbán’s Hungary: Interaction between rhetoric and political system.
52. Батырбекқызы, Г. Ж. Б. (2016). Историческое развитие организации тюркских государств: Прошлое организации, сегодня и завтра [Türk Devletleri Teşkilatı’nın tarihsel gelişimi: Geçmişi, bugünü ve yarını]. Irstı / Ғтахр / Мрнти, 12. doi: 10.51889/2959-6017.2024.83.4.010.