Öz
The history of Ottoman modernization is shaped not only by the structural transformation of military and administrative institutions but also by the absolute control mechanisms established by the state over the bodies and outward appearance of its subjects. The dress reforms implemented during the reign of Sultan Mahmud II (1808-1839), which faced significant public resistance, constitute more than a superficial move towards Westernization; they represent a project of reconstructing disintegrated state authority within the framework of Michel Foucault's concepts of 'bio-power' and 'disciplinary power'. The process initiated by the abolition of the Janissary Corps in 1826 (The Auspicious Incident) necessitated not only a military liquidation but also the erasure of the visual memory of the "Old Order" (Nizam-ı Kadim) and its replacement with a standardized, "uniform" bureaucratic body symbolizing absolute loyalty to the centralized state. The enforcement of the fez, frock coat (setre), and trousers for the civil bureaucracy via the Clothing Regulation of March 3, 1829, eroded the visual hierarchy based on the "millet system" (Muslim-Non-Muslim distinction) in the traditional Ottoman social structure and replaced it with a secular hierarchy of civil service. The harsh control practices employed by the state to ensure the social legitimacy of the reform—specifically the "Makasçılar" (scissors-wielding officials) who cut the robes of those non-compliant with the regulation in the streets of Istanbul, and the Sultan's portraits (Tasvir-i Hümayun) hung in government offices—evolved into a strategy of establishing a "panopticon" (surveillance power) regime. Furthermore, the economic rationality of the reform was shaped around the import substitution model aimed at closing the foreign trade deficit of the period and the establishment of the Feshane-i Amire (Imperial Fez Factory), demonstrating that fez production served as a strategic lever for the domestic woolen textile industry.
State control over clothing was not limited to the era of Mahmud II; this will transformed into a security and public order paradigm with the "Charshaf Bans" (Imperial Decree of 1892) targeting women's clothing during the reign of Abdulhamid II (1876-1909). In light of documents from the Prime Ministry Ottoman Archives, the state's intervention in women's attire driven by concerns of "visibility," "identifiability," and "public order" can be read as a deep-rooted historical continuity of modern nation-state reflexes. Consequently, in the last century of the Empire, clothing ceased to be an autonomous sphere where the individual declared their religious community or professional guild, and transformed into a political test of "loyalty and obedience" where the state embodied its sovereign power upon the citizen's body.
Anahtar Kelimeler
Mahmud II Clothing Regulation Fez Makasçılar Ottoman Modernization Abdulhamit II.
Kaynakça
- Abu-Manneh, B. (1994). The Islamic roots of the Gülhane Rescript. Die Welt des Islams, 34(2), 173-203.
- Ahmad, F. (1995). İttihat ve Terakki (1908-1914) (N. Yavuz, Çev.). Kaynak Yayınları.
- Ahmet Mithat Efendi. (2000). Felâtun Bey ile Râkım Efendi. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aksan, V. H. (2011). Osmanlı harpleri 1700-1870 (G. A. Güven, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Akyıldız, A. (2004). Tanzimat dönemi Osmanlı merkez teşkilatında reform (1836-1856). Eren Yayıncılık.
- Alus, S. M. (1995). İstanbul kazan ben kepçe. İletişim Yayınları.
- And, M. (1970). 100 soruda Türk tiyatrosu tarihi. Gerçek Yayınevi.
- Arslan, H. (2020). Feshane ve Osmanlı sanayileşme serüveni: Yerli üretimin askeri ve bürokratik kökenleri. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
- Aydemir, Ş. S. (1972). Makedonya'dan Ortaasya'ya Enver Paşa (Cilt 2). Remzi Kitabevi.
- Barışta, H. Ö. (1999). Osmanlı imparatorluk dönemi Türk mezar taşları. Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Barkey, K. (2011). Farklılıklar imparatorluğu: Karşılaştırmalı tarih perspektifinden Osmanlılar (M. A. Kılıçbay, Çev.). Versus Kitap.
- Berkes, N. (2002). Türkiye’de çağdaşlaşma (A. Kuyaş, Ed.). Yapı Kredi Yayınları.
- Berktay, F. (2003). Tarihin cinsiyeti. Metis Yayınları.
- BOA. (1832). Hatt-ı hümayun tasnifi (HAT). T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı.
- BOA. (1892). İrade hususi (İ.HUS) (Dosya No: 1310/16). T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı.
- Bozarslan, H. (2004). Türkiye tarihi: İmparatorluktan günümüze. İletişim Yayınları.
- Bölükbaşı, Ö. F. (2013). Feshane-i Amire’den Sümerbank Defterdar Fabrikası’na. Kitabevi Yayınları.
- Braude, B., ve Lewis, B. (1982). Christians and Jews in the Ottoman Empire. Holmes & Meier Publishers.
- Caporal, B. (1982). Kemalizmde ve Kemalizm sonrasında Türk kadını. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Clark, E. C. (1974). The Ottoman industrial revolution. International Journal of Middle East Studies, 5(1), 65-76.
- Çadırcı, M. (1991). Tanzimat döneminde Anadolu kentlerinin sosyal ve ekonomik yapıları. Türk Tarih Kurumu.
- Çakır, S. (1994). Osmanlı kadın hareketi. Metis Yayınları.
- Çelik, Y. (2021). Osmanlı’da modernleşme ve kimlik: Kıyafet reformunun sosyolojik etkileri (1826-1923). İletişim Yayınları.
- Çelik, Z. (1992). Displaying the Orient: Architecture of Islam at nineteenth-century world's fairs. University of California Press.
- Davis, F. (1986). The Ottoman lady: A social history from 1718 to 1918. Greenwood Press.
- Deringil, S. (2002). İktidarın sembolleri ve ideoloji: II. Abdülhamid dönemi (1876-1909). Yapı Kredi Yayınları.
- Donuk, A. (1988). Eski Türk devletlerinde idari-askeri unvan ve terimler. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
- Düstur. (1289/1872). 1. Tertip, Cilt 1. Matbaa-i Amire.
- Eldem, E. (2010). Osmanlı'nın İstanbul'u: Değişim ve süreklilik. Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi.
- Ercan, Y. (1983). Osmanlı İmparatorluğu'nda gayrimüslimlerin giyim, mesken ve davranış hukuku. Tarih Araştırmaları Dergisi, 14(25), 117-128.
- Erickson, E. J. (2001). Ordered to die: A history of the Ottoman army in the First World War. Greenwood Press.
- Erkoç, M. (2024). İlk İslâm Hanedanları Döneminde Uşrûsene Bölgesi’nin Coğrafî ve Siyasî Durumu (8./9. Yüzyıl). Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 7(2), 532-546.
- Erkoç, M. (2024). Türkistan’ın Ticaret Şehri Beykend’in Fethi ve İktisadi Hayatı Üzerine Bir Değerlendirme (43-88/663-707). Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 589-604.
- Esin, E. (1995). Türk kültür tarihinde Orta Asya'dan İslâmiyet'e geçiş. İletişim Yayınları.
- Faroqhi, S. (2000). Osmanlı kültürü ve gündelik yaşam (E. Kılıç, Çev.). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Fatma Aliye. (2006). Muhadarat (H. E. A. Uğurcan, Haz.). Klasik Yayınları.
- Findley, C. V. (2011). Osmanlı bürokratik reformu ve Babıali (1789-1922). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Findley, C. V. (2014). Modern Türkiye tarihi (G. A. Güven, Çev.). Timaş Yayınları.
- Foucault, M. (1977). Hapishanenin doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.
- Foucault, M. (2013). Cinselliğin tarihi (H. U. Tanrıöver, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
- Frierson, E. B. (2000). Cheap and easy: The creation of consumer culture in late Ottoman society. S. Faroqhi ve C. Neumann (Ed.), Consumption studies and the history of the Ottoman Empire içinde (s. 243-260). SUNY Press.
- Genç, M. (2000). Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet ve ekonomi. Ötüken Neşriyat.
- Georgeon, F. (2006). Sultan Abdülhamid (A. Berktay, Çev.). İletişim Yayınları.
- Göçek, F. M. (1996). Rise of the bourgeoisie, demise of empire. Oxford University Press.
- Göle, N. (1991). Modern mahrem: Medeniyet ve örtünme. Metis Yayınları.
- Gör, E. (2014). II. Abdülhamid'in hafiye teşkilatı. Ötüken Neşriyat.
- Güran, T. (1998). 19. yüzyıl Osmanlı tarımı üzerine araştırmalar. Eren Yayıncılık.
- Hanioğlu, M. Ş. (2008). A brief history of the late Ottoman Empire. Princeton University Press.
- Heper, M. (1985). The state tradition in Turkey. The Eothen Press.
- Hobsbawm, E., ve Ranger, T. (Ed.). (1983). The invention of tradition. Cambridge University Press.
- İmber, C. (2004). Osmanlı İmparatorluğu 1300-1650. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- İnalcık, H. (2016). Devlet-i 'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu üzerine araştırmalar-I. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Jirousek, C. (2019). Ottoman dress and design in the West. Indiana University Press.
- Kafadar, C. (1995). Between two worlds: The construction of the Ottoman state. University of California Press.
- Kafesoğlu, İ. (1999). Türk milli kültürü. Ötüken Neşriyat.
- Karademir, A. (2023). Foucault ve Osmanlı biyo-politikası: Bedenin terbiyesi ve modern devletin inşası üzerine bir analiz. Sosyoloji Dergisi, 44(1), 115-138.
- Karakışla, Y. S. (1999). Kadınları Çalıştırma Cemiyeti İslamiyesi. Tarih ve Toplum Dergisi, 31(183), 16-25.
- Karal, E. Z. (1983). Osmanlı tarihi: Nizam-ı Cedit ve Tanzimat devirleri (Cilt 5). Türk Tarih Kurumu.
- Karpat, K. H. (2003). Osmanlı nüfusu (1830-1914). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Karpat, K. H. (2004). İslam'ın siyasallaşması. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Kenanoğlu, M. (2004). Osmanlı millet sistemi: Mit ve gerçek. Klasik Yayınları.
- Kırlı, C. (2000). The struggle over space: Coffeehouses of Ottoman Istanbul [Doktora Tezi]. Binghamton University.
- Kırlı, C. (2009). Sultan ve kamuoyu: Osmanlı modernleşme sürecinde havadis jurnalleri (1840-1845). İş Bankası Kültür Yayınları.
- Koçu, R. E. (1969). Türk giyim kuşam ve süslenme sözlüğü. Sümerbank Kültür Yayınları.
- Koloğlu, O. (1978). İslam'da başlık. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
- Köprülü, F. (1981). Türk devletinin kuruluşu. Türk Tarih Kurumu.
- Köroğlu, E. (2004). Türk Edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918). İletişim Yayınları.
- Kreiser, K. (2004). Turban and fez: Symbols of Ottoman identity. Late Ottoman society içinde (s. 45-66). Routledge.
- Kurnaz, Ş. (1996). II. Meşrutiyet döneminde Türk kadını. MEB Yayınları.
- Laqueur, H. P. (1997). Hüvelbaki: İstanbul'da Osmanlı mezarlıkları ve mezar taşları. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Levy, A. (1971). The officer corps in Sultan Mahmud II's new Ottoman army. International Journal of Middle East Studies, 2(1), 21-39.
- Lévy-Aksu, N. (2017). Osmanlı İstanbulu'nda asayiş (1879-1909). İletişim Yayınları.
- Lewis, B. (2000). Modern Türkiye’nin doğuşu. Türk Tarih Kurumu.
- Lütfi Efendi, A. (1999). Vak'anüvis Ahmed Lütfî Efendi tarihi (Cilt 1-8, M. Aktepe, Haz.). Türk Tarih Kurumu.
- Mahmud Şevket Paşa. (2010). Osmanlı teşkilat ve kıyafet-i askeriyesi (Ö. F. Dinçel, Haz.). Örgün Yayınevi. (Orijinal yayın tarihi 1325/1909).
- Makdisi, U. (2002). Ottoman orientalism. American Historical Review, 107(3), 768-796.
- Mantran, R. (1990). 17. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul. Vatan Yayınları.
- Mardin, Ş. (1991). Türk modernleşmesi: Makaleler 4. İletişim Yayınları.
- Micklewright, N. (1990). Late Ottoman photography. MESA Bulletin, 24(2).
- Mitchell, T. (1991). Colonising Egypt. University of California Press.
- Moltke, H. V. (1969). Moltke'nin Türkiye mektupları. Remzi Kitabevi.
- Ocak, A. Y. (1999). Türkler, Türkiye ve İslam. İletişim Yayınları.
- Ortaylı, İ. (2008). İmparatorluğun en uzun yüzyılı. Timaş Yayınları.
- Osmanoğlu, A. (1960). Babam Sultan Abdülhamid: Hatıralarım. Selçuk Yayınları.
- Ögel, B. (1991). Türk kültür tarihine giriş (Cilt 5). Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Önsoy, R. (1988). Tanzimat dönemi Osmanlı sanayii. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Öztürk, M. (2022). II. Abdülhamid dönemi İstanbul’unda kamusal alan ve kadın: Çarşaf yasaklarının güvenlik ve asayiş arka planı. Tarih Dergisi, (75), 243-268.
- Pakalın, M. Z. (1993). Osmanlı tarih deyimleri ve terimleri sözlüğü. MEB Yayınları.
- Pamuk, Ş. (2014). Türkiye'nin 200 yıllık iktisadi tarihi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Quataert, D. (1993). Ottoman manufacturing in the age of the industrial revolution. Cambridge University Press.
- Quataert, D. (1997). Clothing laws, state, and society in the Ottoman Empire. International Journal of Middle East Studies, 29(3), 403-425.
- Quataert, D. (2004). Osmanlı İmparatorluğu’nda tüketim çalışmaları. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Roux, J. P. (2006). Türklerin ve Moğolların eski dini. Kabalcı Yayınevi.
- Scott, J. C. (1998). Seeing like a state. Yale University Press.
- Shaw, S. J. (2011). Eski ve yeni arasında: Sultan III. Selim. Kapı Yayınları.
- Sunar, M. M. (2010). Cauldron of dissent [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. SUNY Binghamton.
- Sümer, F. (1980). Oğuzlar (Türkmenler). Ana Yayınları.
- Şeni, N. (2007). Seni unutursam İstanbul: İstanbul'da gündelik yaşam. Yapı Kredi Yayınları.
- Takvim-i Vekayi. (1829). Sayı: 1 ve ilgili nizamname ekleri.
- Taşağıl, A. (2012). Gök-Türkler. Türk Tarih Kurumu.
- Tezcan, B. (2010). The second Ottoman Empire. Cambridge University Press.
- Toprak, Z. (2014). Türkiye'de kadın özgürlüğü ve feminizm. İletişim Yayınları.
- Turan, O. (2004). Selçuklular zamanında Türkiye. Ötüken Neşriyat.
- Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı devleti teşkilatından kapıkulu ocakları. Türk Tarih Kurumu.
- Yarman, A. (2010). Osmanlı sağlık hizmetlerinde Ermeniler. Ermeni Hastanesi Vakfı Yayınları.
- Yaycıoğlu, A. (2016). Partners of the empire. Stanford University Press.
- Yerasimos, S. (2002). Sultan sofraları. Yapı Kredi Yayınları.
- Yıldız, G. (2009). Neferin adı yok. Kitabevi Yayınları.
- Yılmaz, H. (2013). Becoming Turkish. Syracuse University Press.
- Zilfi, M. C. (2010). Women and slavery in the late Ottoman Empire. Cambridge University Press.
- Zürcher, E. J. (2010). Modernleşen Türkiye'nin tarihi. İletişim Yayınları.
Öz
Osmanlı modernleşme tarihi, askeri ve idari kurumların yapısal dönüşümü kadar, devletin tebaasının bedeni ve dış görünüşü üzerinde kurduğu mutlak denetim mekanizmalarıyla şekillenmiştir. Sultan II. Mahmut döneminde (1808-1839) hayata geçirilen ve halk arasında ciddi dirençle karşılaşan kılık kıyafet reformları, basit bir şekilsel Batılılaşma hamlesi olmanın ötesinde; Michel Foucault’nun ‘biyo-iktidar’ ve ‘disipline edici iktidar’ kavramları çerçevesinde, dağılan devlet otoritesinin yeniden inşası projesidir. 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın lağvedilmesiyle (Vaka-i Hayriye) başlayan süreç, sadece askeri bir tasfiye değil, aynı zamanda "Nizam-ı Kadim"in görsel hafızasının silinmesini ve yerine merkezi devlete mutlak sadakati simgeleyen, standardize edilmiş "tek tip" bir bürokratik bedenin ikame edilmesini zorunlu kılmıştır. 3 Mart 1829 tarihli Kıyafet Nizamnamesi ile sivil bürokrasiye zorunlu kılınan fes, setre ve pantolon uygulaması, geleneksel Osmanlı toplum yapısındaki "millet sistemi"ne dayalı görsel hiyerarşiyi (Müslim-Gayrimüslim ayrımını) aşındırmış ve yerine seküler bir memuriyet hiyerarşisi getirmiştir. Reformun toplumsal meşruiyetini sağlamak adına devletin başvurduğu sert denetim pratikleri; özellikle İstanbul sokaklarında nizamnameye uymayanların cübbelerini kesen "Makasçılar" ve devlet dairelerine asılan Padişah portreleri (Tasvir-i Hümayun) üzerinden bir "panoptikon" (gözetleyen iktidar) rejimi kurma stratejisine dönüşmüştür. Buna ek olarak, reformun genellikle ihmal edilen iktisadi rasyonalitesi, dönemin dış ticaret açığını kapatmayı hedefleyen ithal ikamesi modeli ve Feshane-i Amire’nin kuruluşu ekseninde şekillenerek, fes üretiminin yerli yünlü dokuma sanayisi için stratejik bir kaldıraç işlevi gördüğü anlaşılmaktadır. Kıyafet üzerindeki devlet denetimi sadece II. Mahmut dönemiyle sınırlı kalmamış, bu irade II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) kadın kıyafetine yönelik "Çarşaf Yasakları" (1892 İrade-i Seniyyesi) ile bir güvenlik ve asayiş paradigmasına evrilmiştir. Dönemin belgeleri ışığında, devletin "görünürlük", "tanınabilirlik" ve "kamusal düzen" kaygısıyla kadın kıyafetine müdahalesi, modern ulus-devlet reflekslerinin köklü bir tarihsel sürekliliği olarak okunabilir. Sonuç olarak, İmparatorluğun son yüzyılında kıyafet, bireyin dini cemaatini veya mesleki loncasını beyan ettiği özerk bir alan olmaktan çıkıp, devletin egemenlik gücünü vatandaşın bedeni üzerinde somutlaştırdığı politik bir "sadakat ve itaat" testine dönüşmüştür.
Anahtar Kelimeler
: II. Mahmut Kıyafet Nizamnamesi Fes Makasçılar Osmanlı Modernleşmesi II. Abulhamit.
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
Kaynakça
- Abu-Manneh, B. (1994). The Islamic roots of the Gülhane Rescript. Die Welt des Islams, 34(2), 173-203.
- Ahmad, F. (1995). İttihat ve Terakki (1908-1914) (N. Yavuz, Çev.). Kaynak Yayınları.
- Ahmet Mithat Efendi. (2000). Felâtun Bey ile Râkım Efendi. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aksan, V. H. (2011). Osmanlı harpleri 1700-1870 (G. A. Güven, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Akyıldız, A. (2004). Tanzimat dönemi Osmanlı merkez teşkilatında reform (1836-1856). Eren Yayıncılık.
- Alus, S. M. (1995). İstanbul kazan ben kepçe. İletişim Yayınları.
- And, M. (1970). 100 soruda Türk tiyatrosu tarihi. Gerçek Yayınevi.
- Arslan, H. (2020). Feshane ve Osmanlı sanayileşme serüveni: Yerli üretimin askeri ve bürokratik kökenleri. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
- Aydemir, Ş. S. (1972). Makedonya'dan Ortaasya'ya Enver Paşa (Cilt 2). Remzi Kitabevi.
- Barışta, H. Ö. (1999). Osmanlı imparatorluk dönemi Türk mezar taşları. Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Barkey, K. (2011). Farklılıklar imparatorluğu: Karşılaştırmalı tarih perspektifinden Osmanlılar (M. A. Kılıçbay, Çev.). Versus Kitap.
- Berkes, N. (2002). Türkiye’de çağdaşlaşma (A. Kuyaş, Ed.). Yapı Kredi Yayınları.
- Berktay, F. (2003). Tarihin cinsiyeti. Metis Yayınları.
- BOA. (1832). Hatt-ı hümayun tasnifi (HAT). T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı.
- BOA. (1892). İrade hususi (İ.HUS) (Dosya No: 1310/16). T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı.
- Bozarslan, H. (2004). Türkiye tarihi: İmparatorluktan günümüze. İletişim Yayınları.
- Bölükbaşı, Ö. F. (2013). Feshane-i Amire’den Sümerbank Defterdar Fabrikası’na. Kitabevi Yayınları.
- Braude, B., ve Lewis, B. (1982). Christians and Jews in the Ottoman Empire. Holmes & Meier Publishers.
- Caporal, B. (1982). Kemalizmde ve Kemalizm sonrasında Türk kadını. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Clark, E. C. (1974). The Ottoman industrial revolution. International Journal of Middle East Studies, 5(1), 65-76.
- Çadırcı, M. (1991). Tanzimat döneminde Anadolu kentlerinin sosyal ve ekonomik yapıları. Türk Tarih Kurumu.
- Çakır, S. (1994). Osmanlı kadın hareketi. Metis Yayınları.
- Çelik, Y. (2021). Osmanlı’da modernleşme ve kimlik: Kıyafet reformunun sosyolojik etkileri (1826-1923). İletişim Yayınları.
- Çelik, Z. (1992). Displaying the Orient: Architecture of Islam at nineteenth-century world's fairs. University of California Press.
- Davis, F. (1986). The Ottoman lady: A social history from 1718 to 1918. Greenwood Press.
- Deringil, S. (2002). İktidarın sembolleri ve ideoloji: II. Abdülhamid dönemi (1876-1909). Yapı Kredi Yayınları.
- Donuk, A. (1988). Eski Türk devletlerinde idari-askeri unvan ve terimler. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
- Düstur. (1289/1872). 1. Tertip, Cilt 1. Matbaa-i Amire.
- Eldem, E. (2010). Osmanlı'nın İstanbul'u: Değişim ve süreklilik. Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi.
- Ercan, Y. (1983). Osmanlı İmparatorluğu'nda gayrimüslimlerin giyim, mesken ve davranış hukuku. Tarih Araştırmaları Dergisi, 14(25), 117-128.
- Erickson, E. J. (2001). Ordered to die: A history of the Ottoman army in the First World War. Greenwood Press.
- Erkoç, M. (2024). İlk İslâm Hanedanları Döneminde Uşrûsene Bölgesi’nin Coğrafî ve Siyasî Durumu (8./9. Yüzyıl). Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 7(2), 532-546.
- Erkoç, M. (2024). Türkistan’ın Ticaret Şehri Beykend’in Fethi ve İktisadi Hayatı Üzerine Bir Değerlendirme (43-88/663-707). Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 589-604.
- Esin, E. (1995). Türk kültür tarihinde Orta Asya'dan İslâmiyet'e geçiş. İletişim Yayınları.
- Faroqhi, S. (2000). Osmanlı kültürü ve gündelik yaşam (E. Kılıç, Çev.). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Fatma Aliye. (2006). Muhadarat (H. E. A. Uğurcan, Haz.). Klasik Yayınları.
- Findley, C. V. (2011). Osmanlı bürokratik reformu ve Babıali (1789-1922). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Findley, C. V. (2014). Modern Türkiye tarihi (G. A. Güven, Çev.). Timaş Yayınları.
- Foucault, M. (1977). Hapishanenin doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.
- Foucault, M. (2013). Cinselliğin tarihi (H. U. Tanrıöver, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
- Frierson, E. B. (2000). Cheap and easy: The creation of consumer culture in late Ottoman society. S. Faroqhi ve C. Neumann (Ed.), Consumption studies and the history of the Ottoman Empire içinde (s. 243-260). SUNY Press.
- Genç, M. (2000). Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet ve ekonomi. Ötüken Neşriyat.
- Georgeon, F. (2006). Sultan Abdülhamid (A. Berktay, Çev.). İletişim Yayınları.
- Göçek, F. M. (1996). Rise of the bourgeoisie, demise of empire. Oxford University Press.
- Göle, N. (1991). Modern mahrem: Medeniyet ve örtünme. Metis Yayınları.
- Gör, E. (2014). II. Abdülhamid'in hafiye teşkilatı. Ötüken Neşriyat.
- Güran, T. (1998). 19. yüzyıl Osmanlı tarımı üzerine araştırmalar. Eren Yayıncılık.
- Hanioğlu, M. Ş. (2008). A brief history of the late Ottoman Empire. Princeton University Press.
- Heper, M. (1985). The state tradition in Turkey. The Eothen Press.
- Hobsbawm, E., ve Ranger, T. (Ed.). (1983). The invention of tradition. Cambridge University Press.
- İmber, C. (2004). Osmanlı İmparatorluğu 1300-1650. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- İnalcık, H. (2016). Devlet-i 'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu üzerine araştırmalar-I. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Jirousek, C. (2019). Ottoman dress and design in the West. Indiana University Press.
- Kafadar, C. (1995). Between two worlds: The construction of the Ottoman state. University of California Press.
- Kafesoğlu, İ. (1999). Türk milli kültürü. Ötüken Neşriyat.
- Karademir, A. (2023). Foucault ve Osmanlı biyo-politikası: Bedenin terbiyesi ve modern devletin inşası üzerine bir analiz. Sosyoloji Dergisi, 44(1), 115-138.
- Karakışla, Y. S. (1999). Kadınları Çalıştırma Cemiyeti İslamiyesi. Tarih ve Toplum Dergisi, 31(183), 16-25.
- Karal, E. Z. (1983). Osmanlı tarihi: Nizam-ı Cedit ve Tanzimat devirleri (Cilt 5). Türk Tarih Kurumu.
- Karpat, K. H. (2003). Osmanlı nüfusu (1830-1914). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Karpat, K. H. (2004). İslam'ın siyasallaşması. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Kenanoğlu, M. (2004). Osmanlı millet sistemi: Mit ve gerçek. Klasik Yayınları.
- Kırlı, C. (2000). The struggle over space: Coffeehouses of Ottoman Istanbul [Doktora Tezi]. Binghamton University.
- Kırlı, C. (2009). Sultan ve kamuoyu: Osmanlı modernleşme sürecinde havadis jurnalleri (1840-1845). İş Bankası Kültür Yayınları.
- Koçu, R. E. (1969). Türk giyim kuşam ve süslenme sözlüğü. Sümerbank Kültür Yayınları.
- Koloğlu, O. (1978). İslam'da başlık. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
- Köprülü, F. (1981). Türk devletinin kuruluşu. Türk Tarih Kurumu.
- Köroğlu, E. (2004). Türk Edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918). İletişim Yayınları.
- Kreiser, K. (2004). Turban and fez: Symbols of Ottoman identity. Late Ottoman society içinde (s. 45-66). Routledge.
- Kurnaz, Ş. (1996). II. Meşrutiyet döneminde Türk kadını. MEB Yayınları.
- Laqueur, H. P. (1997). Hüvelbaki: İstanbul'da Osmanlı mezarlıkları ve mezar taşları. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Levy, A. (1971). The officer corps in Sultan Mahmud II's new Ottoman army. International Journal of Middle East Studies, 2(1), 21-39.
- Lévy-Aksu, N. (2017). Osmanlı İstanbulu'nda asayiş (1879-1909). İletişim Yayınları.
- Lewis, B. (2000). Modern Türkiye’nin doğuşu. Türk Tarih Kurumu.
- Lütfi Efendi, A. (1999). Vak'anüvis Ahmed Lütfî Efendi tarihi (Cilt 1-8, M. Aktepe, Haz.). Türk Tarih Kurumu.
- Mahmud Şevket Paşa. (2010). Osmanlı teşkilat ve kıyafet-i askeriyesi (Ö. F. Dinçel, Haz.). Örgün Yayınevi. (Orijinal yayın tarihi 1325/1909).
- Makdisi, U. (2002). Ottoman orientalism. American Historical Review, 107(3), 768-796.
- Mantran, R. (1990). 17. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul. Vatan Yayınları.
- Mardin, Ş. (1991). Türk modernleşmesi: Makaleler 4. İletişim Yayınları.
- Micklewright, N. (1990). Late Ottoman photography. MESA Bulletin, 24(2).
- Mitchell, T. (1991). Colonising Egypt. University of California Press.
- Moltke, H. V. (1969). Moltke'nin Türkiye mektupları. Remzi Kitabevi.
- Ocak, A. Y. (1999). Türkler, Türkiye ve İslam. İletişim Yayınları.
- Ortaylı, İ. (2008). İmparatorluğun en uzun yüzyılı. Timaş Yayınları.
- Osmanoğlu, A. (1960). Babam Sultan Abdülhamid: Hatıralarım. Selçuk Yayınları.
- Ögel, B. (1991). Türk kültür tarihine giriş (Cilt 5). Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Önsoy, R. (1988). Tanzimat dönemi Osmanlı sanayii. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Öztürk, M. (2022). II. Abdülhamid dönemi İstanbul’unda kamusal alan ve kadın: Çarşaf yasaklarının güvenlik ve asayiş arka planı. Tarih Dergisi, (75), 243-268.
- Pakalın, M. Z. (1993). Osmanlı tarih deyimleri ve terimleri sözlüğü. MEB Yayınları.
- Pamuk, Ş. (2014). Türkiye'nin 200 yıllık iktisadi tarihi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Quataert, D. (1993). Ottoman manufacturing in the age of the industrial revolution. Cambridge University Press.
- Quataert, D. (1997). Clothing laws, state, and society in the Ottoman Empire. International Journal of Middle East Studies, 29(3), 403-425.
- Quataert, D. (2004). Osmanlı İmparatorluğu’nda tüketim çalışmaları. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Roux, J. P. (2006). Türklerin ve Moğolların eski dini. Kabalcı Yayınevi.
- Scott, J. C. (1998). Seeing like a state. Yale University Press.
- Shaw, S. J. (2011). Eski ve yeni arasında: Sultan III. Selim. Kapı Yayınları.
- Sunar, M. M. (2010). Cauldron of dissent [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. SUNY Binghamton.
- Sümer, F. (1980). Oğuzlar (Türkmenler). Ana Yayınları.
- Şeni, N. (2007). Seni unutursam İstanbul: İstanbul'da gündelik yaşam. Yapı Kredi Yayınları.
- Takvim-i Vekayi. (1829). Sayı: 1 ve ilgili nizamname ekleri.
- Taşağıl, A. (2012). Gök-Türkler. Türk Tarih Kurumu.
- Tezcan, B. (2010). The second Ottoman Empire. Cambridge University Press.
- Toprak, Z. (2014). Türkiye'de kadın özgürlüğü ve feminizm. İletişim Yayınları.
- Turan, O. (2004). Selçuklular zamanında Türkiye. Ötüken Neşriyat.
- Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı devleti teşkilatından kapıkulu ocakları. Türk Tarih Kurumu.
- Yarman, A. (2010). Osmanlı sağlık hizmetlerinde Ermeniler. Ermeni Hastanesi Vakfı Yayınları.
- Yaycıoğlu, A. (2016). Partners of the empire. Stanford University Press.
- Yerasimos, S. (2002). Sultan sofraları. Yapı Kredi Yayınları.
- Yıldız, G. (2009). Neferin adı yok. Kitabevi Yayınları.
- Yılmaz, H. (2013). Becoming Turkish. Syracuse University Press.
- Zilfi, M. C. (2010). Women and slavery in the late Ottoman Empire. Cambridge University Press.
- Zürcher, E. J. (2010). Modernleşen Türkiye'nin tarihi. İletişim Yayınları.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Politika ve Yönetim (Diğer), Siyasi Düşünce Tarihi, Siyasi Tarih (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 25 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 20 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Ocak 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA39GM82FS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 5 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, siyaset bilimi ve ilişkili alanlarda yapılan akademik çalışmalara ev sahipliği yaparak, bu alanda bilimsel bilgi üretimine katkı sağlamayı amaçlayan uluslararası hakemli bir dergidir. Dergi, çağdaş siyasal meseleleri kuramsal, tarihsel ve karşılaştırmalı bakış açılarıyla ele alan akademik araştırmaların yayımlanmasını desteklemektedir. Bu çerçevede dergi; siyaset kuramı, kamu politikaları, uluslararası ilişkiler, siyasi tarih, yerel yönetimler, bürokrasi, demokratikleşme, insan hakları, küreselleşme, bölgesel entegrasyonlar ve siyasal temsil gibi konulara odaklanan çalışmaları teşvik eder.
Derginin temel amacı, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde siyaset bilimi disiplinine katkı sunabilecek nitelikteki çalışmalara açık bir platform oluşturmaktır. Akademik araştırmaların, eleştirel düşüncenin ve bilimsel tartışmaların desteklenmesi yoluyla, alanın kuramsal ve yöntemsel gelişimine katkı sağlamak hedeflenmektedir. Ayrıca, genç araştırmacıların akademik üretime dahil edilmesi ve disiplinlerarası etkileşimlerin artırılması da derginin önemsediği hususlar arasında yer almaktadır.
Bilimsel etik ve yayıncılık ilkelerine bağlı kalarak yürütülen yayın süreci, akademik tarafsızlık, şeffaflık ve kalite güvencesi esas alınarak yapılandırılmıştır. Açık erişim politikası doğrultusunda ise bilginin herkes için erişilebilir olması temel bir ilke olarak benimsenmektedir.
Kapsam
Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, siyaset biliminin temel ve alt disiplinleri başta olmak üzere, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler, siyasal tarih, siyasal sosyoloji, siyasal psikoloji, siyasal ekonomi, hukuk, medya çalışmaları ve sosyal politika gibi alanlarla kesişen disiplinlerarası çalışmalara da yer vermektedir. Dergi, özellikle siyasal yapılar, siyasal kültür, yönetim biçimleri, ideolojiler, seçim sistemleri, dış politika, güvenlik ve kriz yönetimi, uluslararası örgütler, göç, toplumsal hareketler, sivil toplum ve demokrasi gibi konularda yapılmış bilimsel çalışmaları yayımlamayı hedeflemektedir.
Dergimiz, kuramsal yaklaşımların yanı sıra saha araştırmalarına dayanan ampirik çalışmalara, karşılaştırmalı analizlere ve eleştirel değerlendirmelere de açık bir yayın politikası izlemektedir. Ayrıca, bilimsel araştırma makaleleri dışında, literatüre katkı sağlayan derleme yazılar, kitap incelemeleri ve akademik çeviriler de derginin kapsamı içerisinde yer almaktadır.
Yılda iki sayı yayımlanan Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanan makaleleri kabul eder. Yayınlanan tüm içerikler, çift taraflı kör hakemlik sürecinden geçirilerek bilimsel kalite güvencesi sağlanmaktadır. Dergi, hem akademik camiaya hem de politika yapıcı çevrelere hitap etmeyi amaçlamakta; teorik derinlik ile pratik faydayı bir araya getiren çalışmaları öncelikli olarak değerlendirmektedir.
Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, siyaset biliminin temel ve alt disiplinleri başta olmak üzere, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler, siyasal tarih, siyasal sosyoloji, siyasal psikoloji, siyasal ekonomi, hukuk, medya çalışmaları ve sosyal politika gibi alanlarla kesişen disiplinlerarası çalışmalara da yer vermektedir. Dergi, özellikle siyasal yapılar, siyasal kültür, yönetim biçimleri, ideolojiler, seçim sistemleri, dış politika, güvenlik ve kriz yönetimi, uluslararası örgütler, göç, toplumsal hareketler, sivil toplum ve demokrasi gibi konularda yapılmış bilimsel çalışmaları yayımlamayı hedeflemektedir.
Dergimiz, kuramsal yaklaşımların yanı sıra saha araştırmalarına dayanan ampirik çalışmalara, karşılaştırmalı analizlere ve eleştirel değerlendirmelere de açık bir yayın politikası izlemektedir. Ayrıca, bilimsel araştırma makaleleri dışında, literatüre katkı sağlayan derleme yazılar, kitap incelemeleri ve akademik çeviriler de derginin kapsamı içerisinde yer almaktadır.
Yılda iki sayı yayımlanan Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisi, Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanan makaleleri kabul eder. Yayınlanan tüm içerikler, çift taraflı kör hakemlik sürecinden geçirilerek bilimsel kalite güvencesi sağlanmaktadır. Dergi, hem akademik camiaya hem de politika yapıcı çevrelere hitap etmeyi amaçlamakta; teorik derinlik ile pratik faydayı bir araya getiren çalışmaları öncelikli olarak değerlendirmektedir.
Yazım Kuralları
Makale başlığının altına, sağa dayalı olarak, yazar/ların ilk harfler büyük diğer harfler küçük olacak şekilde tam adları yazılmalı ve ada dipnot ekleyerek unvan, kurum ve e-posta bilgisine dipnotta yer verilmelidir.
Tüm makalelerin kaynakça, dipnot, metin içi atıf, tablo, şekil, grafik, resim vb. düzenlemeleri; Amerikan Psikoloji Derneği (American Psychological Association, APA) tarafından yayınlanan 'The Publication Manual of the American Psychological Association (5th edition), 2001' isimli kaynakta belirtilen yazım ilkelerine uygun olarak yapılmalıdır. Evliya Çelebi Siyasi Bilimler Dergisi makale şablonuna ve makale yazım kurallarına uygun olmayan makaleler değerlendirmeye alınmaz.
Gönderilen makaleler önce ve sonra 6nk ve tek satır aralıklı yazılmalıdır. Tablo ve şekillerle birlikte en çok 20 sayfa ve A4 sayfası boyutunda olmalıdır. Makale gövde metni 12 punto, Times New Roman ve Türkçe font kullanılarak hazırlanmalıdır. Sayfa yapısı alt ve üstten 2,5 cm, sağ ve soldan 2 cm, cilt payı soldan 0,5 cm bırakılarak ve her iki yana dayalı olarak yazılmalıdır. Tek ve çift sayfalarda farklı, üst ve alt bilgi 1,25 cm olarak uygulanmalıdır.
Metinde başlık sınıflandırması rakamlarla yapılır. 1, 1.1., 1.1.1.; 2., 2.1., 2.1.1., 3., 3.1., 3.1.1. gibi. Sadece ‘Giriş’ ve ‘Kaynakça’ başlıklarına numara verilmeyecektir. Makalenin Türkçe ve İngilizce ana başlıkları (Times New Roman, 12 punto, bold ve ortalı) hariç diğer tüm başlıkların ilk harfleri büyük diğer harfleri küçük olacak şekilde, bold ve sola dayalı olarak yazılmalıdır.
Makalede alt orta kısımda olmak üzere sayfa numarası belirtilmelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen makalelerde metnin içinde ve başlıklarda paragraf girintisi olmamalıdır.
1Evliya Çelebi Siyasi Bilimler Dergisi’ne gönderilen makalelerin şekil, grafik ve tabloların derginin belirttiği formata uygun olması gereklidir. Dipnotlar, grafikler ve tablolar olabildiğince atıf yapılan sayfada veya hemen devamında yer almalıdır. Grafik ve tabloların altındaki notlar bu materyalleri ana metne bakmaksızın anlaşılabilir hale getirme amacını taşımalıdır. Tablo ve şekil başlığı, sola dayalı, 12 punto, Times New Roman, bold ve rakam ile sıralanarak yazılmalıdır (“Tablo 1:” veya “Şekil 5:” gibi…). Tablo ve şekil başlıkları italik yazılmalıdır (Örnek: Tablo 1: 1989–1996 Yılları Arasında Çekilen Ve Gösterime Giren Film Sayıları ). Tablo ve şekiller sola dayalı ve metin kaydırma özelliği kapalı olmalıdır. Tablonun altına düşülen “Not” lar 10 punto ve italik yazılmalıdır. Makale metninde kullanılan denklem ve formüller numaralandırılmalıdır.
Kaynakçanın tamamı, Times New Roman, 12 punto, tek satır aralık kullanılarak ve paragraf aralığı önce ve sonra 6nk seçilerek hazırlanmalıdır. Kaynakçadaki her bir eser girişi, 1,25 cm değerinde asılı olmalıdır. Metin her iki yana yaslanmalıdır.
Makalede yer verilen her bir ek ayrı sayfalarda, kaynakçadan sonra verilmelidir. Başlıkları bold, büyük harf ve sola dayalı yazılmalıdır (“EK 1:” gibi.).
Makalede sayfa altı dipnotu olarak açıklama varsa ve dipnotta herhangi bir kaynağa atıf yapılmışsa, bu kaynak, kaynakçada da belirtilmelidir. Makale metni içinde kullanılmayan eserler kaynakçada yer almamalıdır.
Makalelerde Türk Dil Kurumu’nun yazım kılavuzu ve yazım kuralları örnek alınmalıdır. Detaylı bilgi için Türk Dil Kurumu’nun web sayfasına bakınız: www.tdk.gov.tr . Yabancı sözcükler yerine olabildiğince Türkçe sözlükler kullanılmalıdır. Türkçe alışılmamış sözcükler kullanılırken ilk geçtiği yerde yabancı dildeki karşılığı parantez içinde verilebilir. Metinde geçen yabancı kelimeler italik olmalıdır.
İngilizce dilinde gönderilen makalelerin ve Türkçe gönderilen makalelerin İngilizce yazılmış bölümlerinin, gönderim öncesinde yetkin bir dil kontrolünden geçirilmiş olması gerekmektedir. İçerikten bağımsız olarak, dil yönüyle yetersiz olan makaleler iade/ret edilmektedir. Yazarların bu hususa azami dikkat göstermeleri önemlidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
Yüklenen her bir makale öncelikli olarak iThenticate intihal tarama programı aracılığı ile taranmaktadır. Tarama sonucu benzerlik oranı %20'nin üzerinde olan makaleler RED edilmektedir. Makaleler en az iki hakem tarafından kör hakemlik uygulamasıyla değerlendirilmektedir. Dergide yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazarlara aittir. Makalenin ön kontrolünde tespit edilen %20 benzerlik oranının içinde ve bunun dışındaki intihaller, aşırmaların sorumluluğu yazarlara aittir. Yayınlar bilimsel nitelikte neden-sonuç ilişkisi içinde hazırlanan ve bilime katkı sağlayacak nitelikte yazı olması gerekmektedir. Yazım ve biçim kurallarına uygun olmayan makaleler hakeme gönderilmez ve yayınlanmaz. Düzeltme metnini 30 gün içerisinde göndermeyen yazarların ilgili çalışmaları reddedilir. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisinde, makale gönderme ve yayınlama süreçlerinin hiçbiri ücretlendirmeye tabi değildir.
ULAKBİM/TR Dizinin 2020 yılında zorunlu kıldığı “etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.” kriteri çerçevesinde insan ve hayvan örneklemi olan nitel ve nicel saha araştırmaları için etik kurul onayı makaleye ek olarak verilmeli ve makalenin yöntem kısmında belge tarih ve sayısı belirtilerek etik kurallara uyulduğu ifade edilmelidir.
Dergiye gönderilen çalışmaların Araştırma ve Yayın Etiğine uygunluğuna dikkat edilmektedir. ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Comittee on Publication Ethics)’nin editör ve yazarlar için uluslararası standartlara uygunluk aranmaktadır.
YAZARLARA İLİŞKİN ETİK İLKE VE KURALLAR
• Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisine gönderilen makalelerin sosyal bilimler alanlarında özgün çalışmalar olması gerekmektedir.
• Makalelerde yararlanılan tüm kaynaklara ilişkin doğru ve uygun bir şekilde kaynak gösterimi yapılmalıdır.
• Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisine gönderilen makalelerin başka bir dergiye gönderilmemiş olması ve Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisine Telif Hakkı Devir Formu doldurulması gerekmektedir.
• Makaleye fikren katkıda bulunmayan kişil/ere yazar olarak yer verilmemesi gerekir.
• Gönderilen makaleye ilişkin çıkar çatışmaları belirtilerek nedeni açıkça belirtilmelidir.
• Yazarların, hakem sürecindeyken çalışmalarına ilişkin ham verileri editörler kuruluna iletmesi istenebilir, bu durumda yazarların ham verilerini editörler kuruluyla paylaşmaları beklenebilir. Yazarlar, yayımlanan bir makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdürler.
• Yazarlar çalışmalarında bir hata tespit ettiklerinde editörü ve editörler kurulunu bilgilendirmelidir. Düzeltme veya geri çekme süreçlerini editörler ile işbirliği içerisinde gerçekleştirmelidirler.
HAKEMLERE İLİŞKİN ETİK İLKE VE KURALLAR
Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisine gönderilen tüm makaleler çift taraflı kör hakemlik süreci ile değerlendirilmektedir. Çift taraflı kör hakemlik, yansız, nesnel ve bağımsız bir değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için yazarların hakemlerden, hakemlerin de yazarlardan gizli tutulması anlamına gelmektedir. Hakemler, değerlendirdikleri makalenin Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisinin temel yayın alanlarına katkısını ve makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararlarını kendilerine sistem üzerinden iletilen formu doldurmak suretiyle gerçekleştirmektedirler. Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisinde hakem olarak görev yapan akademisyenlerin etik sorumlulukları şunlardır:
• Hakemlerin uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaya özen göstermeleri gerekmektedir.
• Hakemler çıkar çatışması olabilecek çalışmaları değerlendiremeyeceklerini editörlere iletmelidirler.
• Hakemler makaleleri tarafsız olarak değerlendirmelidirler.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin çevrimiçi Makale Değerlendirme Formunu doldurmaları gerekmektedir. Hakemler değerlendirdikleri makaleye ilişkin görüşlerini makale değerlendirme formunda gerekçeli olarak ifade etmelidirler.
• Hakemler makale değerlendirmelerinde yazarları rencide edecek bir dil kullanmaktan kaçınmalı, aksine önerilerinde kullandıkları üslubun bilimsel olması gerekmektedir. Olumsuz bir durum ile karşılaşılması halinde editörler hakem ile iletişime geçerek yorumlarını yeniden gözden geçirmeleri ve düzeltmelerini talep edebilirler.
• Hakemlerin kendilerine verilen süre içerisinde etik sorumluluklara uyarak değerlendirmelerini tamamlamaları gerekmektedir.
EDİTÖR(LER)E İLİŞKİN ETİK İLKE VE KURALLAR
Editörlerin Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan olduğu ‘COPE Dergi Editörleri için Etik Davranışlar ve En İyi Uygulamalar Kılavuzu’nda yer alan etik sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdürler. Editörlerin etik görevleri ve sorumlulukları aşağıdaki gibidir:
• Editör derginin niteliğinin artırılması ve gelişimine katkıda bulunmak için çaba sarf etmekle yükümlüdür.
• Editörün, yazarların ifade özgürlüğünü desteklemesi gerekmektedir.
• Editörün, dergide hakem değerlendirmesinin gerekli olmadığı bölümlerin (editöre mektup, davetli yazılar, konferans duyuruları vb.) açıkça belirtildiğinden emin olması gerekmektedir.
• Editörün yayımlanan makalelerin dergi okuyucularının bilgi ve becerileriyle uyumlu olabilmesi için çaba sarf etmesi gerekmektedir.
• Editör, hakemlerin bilgi ve uzmanlıklarına uygun makaleleri değerlendirmelerini istemelidir. Böylece makalelerin alanında uzman kişilerce uygun bir şekilde değerlendirilmesi sağlanmalıdır.
• Editör, hakemlerin bir makaleyi değerlendirmeden önce makaleye ilişkin çıkar çatışmaları bulunmadığını belirtmelerini talep etmekle yükümlüdür.
• Editörün hakem değerlendirme sürecine ilişkin gerekli tüm bilgileri ve hakemlerden yapması beklenenleri hakemlere iletmesi gerekmektedir
• Editör, hakem değerlendirme sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile sürdürüldüğünden emin olmalı ve yazarlara hakemleri, hakemlere de yazarları ifşa etmemelidir. • Editör, hakemleri zamanlama ve performanslarına göre değerlendirmelidir.
• Editör, hakemlere ilişkin bir veri tabanı oluşturmalı ve hakemlerin performansına göre veri tabanını güncellemelidir.
• Editör, kaba ve kırıcı yorumlarda bulunan ya da geç dönen hakemleri hakem listesinden çıkarmalıdır.
• Editör, hakem listesini hakemlerin uzmanlık alanlarına göre sürekli yenilemeli ve genişletmelidir. • Editör, yazarlara kendilerinden ne beklendiğine ilişkin yayım ve yazım kuralları ile örnek şablonu sürekli güncellemelidir.
• Editör dergiye gönderilen makaleleri dergi yazım kuralları, çalışmanın önemi, özgünlüğü açısından değerlendirmeli ve makaleyi ilk gönderim sürecinde reddetme kararı alırsa, yazarlara bunun nedenini açık ve yansız bir şekilde iletmelidir. Bu süreçte, makalenin dilbilgisi, noktalama ve/veya yazım kuralları (kenar boşlukları, uygun şekilde referans gösterme, vb.) açısından tekrar gözden geçirilmesi gerektiğine karar verilirse, yazarlar bu konuda bilgilendirilmeli ve gerekli düzeltmeleri yapabilmeleri için kendilerine zaman tanınmalıdır.
• Makalelerde gönderim ve yayıma kabul tarihleri yer almalıdır.
• Yazarların makalelerinin durumuna ilişkin bilgi talebi olduğunda çift taraflı kör hakemlik sürecini bozmayacak şekilde yazarlara makalelerinin durumuna ilişkin bilgi verilmelidir.
• Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen makalelerde son karar editör kuruluna aittir. Editör kurulu objektif ve akademik kriterler dahilinde dergide yayınlanacak makaleleri belirlemekle yükümlüdür.
• Editör, editörler kurulu üyelerine yayım ve yazım kurallarını iletmeli ve kendilerinden beklenenleri açıklamalıdır.
• Editör, editörler kurulu üyelerine yayım ve yazım kurallarının en güncel halini iletmelidir.
• Editör, editörler kurulu üyelerini değerlendirmeli ve derginin gelişimine aktif olarak katılım gösterecek üyeleri editörler kuruluna seçmelidir.
• Editör, editörler kurulu üyelerini aşağıda yer alan rolleri ve sorumluluklarına ilişkin bilgilendirmelidir:
-Derginin gelişimini desteklemek
-Kendilerinden istendiğinde uzmanlık alanlarına ilişkin derlemeler yazmak
- Yayım ve yazım kurallarını gözden geçirmek ve iyileştirmek
- Derginin işletiminde gerekli sorumlulukları yerine getirmek
İNTİHAL VE ETİK DIŞI DAVRANIŞLAR
Evliya Çelebi Siyasal Bilimler Dergisine gönderilen tüm makaleler basılmadan önce herhangi bir intihal yazılım programı ile taranmaktadır. Benzerlik oranı %20 ve altında olan makaleler yayına kabul edilir. Bu oranı aşan makaleler ayrıntılı olarak incelenir ve gerekli görülürse gözden geçirilmesi ya da düzeltilmesi için yazarlara geri gönderilir, intihal ya da etik dışı davranışlar tespit edilirse yayımlanması reddedilir.
Aşağıda etik dışı bazı davranışlar listelenmiştir:
• Çalışmaya fikren katkıda bulunmayan kişilerin yazar olarak belirtilmesi,
• Çalışmaya fikren katkıda bulunan kişilerin yazar olarak belirtilmemesi,
• Makalenin yüksek lisans/doktora tezinden ya da bir projeden üretilmişse bunun belirtilmemesi,
• Dilimleme yapılması yani, tek bir çalışmadan birden fazla makale yayımlanması,
• Gönderilen makalelere ilişkin çıkar çatışmalarının bildirilmemesi,
• Çift taraflı kör hakemlik sürecinin deşifre edilmesi
Ücret Politikası
Dizinler
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
BAŞ EDİTÖR
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
Dergi Sekreteri
Editör/ler
Rusça, İngilizce, Almanca, Azerice, Kürtçe
Editör Yardımcıları
Mizanpaj Editörü
Alan Editörleri
Hande Ortay, çocukluk yıllarını Almanya’nın Heilbronn şehrinde geçirmiştir. 2011 yılında Türkiye’ye kesin dönüş yapmasının ardından Trabzon’da lise eğitimini tamamlamış; 2015 yılından itibaren İstanbul’daki önde gelen şirketlerde üst düzey yöneticilere ve CEO’lara yönelik eğitimler vererek profesyonel kariyerine adım atmıştır. Bu süreçte özellikle saha temelli uygulamalı çalışmalarla dikkat çekmiştir.
Lisans eğitimini 2018 yılında İstanbul Üniversitesi’nde onur derecesiyle tamamlayan Ortay, yüksek lisansını Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında yapmıştır. “Arap Baharında Tunuslu Kadınların Rollerinin ve Kazanımlarının İncelenmesi” başlıklı yüksek lisans teziyle yüksek onur derecesine layık görülmüştür. Doktora eğitimini ise “Almanya’nın PKK Terör Örgütü Politikası ve Türkiye’ye Etkileri” başlıklı doktora teziyle başarıyla yüksek onur derecesine ile tamamlamıştır.
Akademik kariyerine İbn Haldun Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü ile Karatay Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde doktor olarak devam etmektedir. Akademik çalışmaları; Uluslararası İlişkiler, Avrupa Politikası, Güvenlik Çalışmaları, PKK Terör Örgütü, Türkiye-Almanya İlişkileri, Medya-Siyaset İlişkisi ve Toplumsal Dönüşüm temalarında yoğunlaşmaktadır.
Yazılı ve görsel medyada da aktif olan Ortay, İstiklal Gazetesi’nde köşe yazarlığı yapmakta; ayrıca Daily Sabah, International Policy Digest gibi uluslararası yayınlarda Türkiye ve bölge jeopolitiğine ilişkin analizler kaleme almaktadır. 2016 yılından itibaren 30 kitabın yayın sürecinde yer almış; akademik editörlük, içerik geliştirme ve bölüm yazarlığı gibi çeşitli görevlerde bulunmuştur. Bunun yanında, pek çok hakemli dergiye akademik makalelerle katkı sunmaya devam etmektedir.
Bilim Kurulu
Lisans eğitimi İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünde tamamladı. Yüksek Lisans derecesini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi Anabilim Dalından, doktora derecesini Marmara Üniversitesi Siyaset ve Sosyal Bilimler Anabilim Dalından aldı. Karşılaştırmalı siyaset ve Türk siyasal hayatı konularında çalışmakta ve bu alanlarda yayımlanmış çok sayıda bilimsel makale ve kitabı bulunmaktadır. Çalışmalarında ağırlıklı olarak siyasal sistemler ve Sovyet sonrası coğrafyada siyasal sistemlerin dönüşümü üzerinde durmaktadır. 2003 yılında YÖK bursu ile Kazakistan ve Kırgızistan’da bir araştırma projesinin yöneticiliğini yürütmüş, 2007 yılında ABD Indiana Üniversitesi’nde misafir öğretim üyesi olarak bulunmuştur. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ve Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde ve Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde görev yapmıştır. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyeliği, İktisat Fakültesi Dekanlığı ve aynı üniversitede Rektör Yardımcılığı görevlerini yürütmüştür. Halen İstanbul Ticaret Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
İngilizce Dil Editörleri
Türkçe Dil Editörleri
1996’da Afyon Kocatepe Üniversitesi/ Fen- Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldum. Yüksek lisansımı 2003’de “Afyon ve Yöresi Halk Bilimi Ürünlerinde Eski Türk İnançlarının İzleri” doktoramı ise 2013 yılında “Kütahya İli Türbe ve Yatırları Etrafında Oluşan İnanç ve Uygulamalar” isimli çalışmasmla Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalında tamamladım. 2000-2004 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığında Türkçe öğretmeni olarak, 2004-2015 yılları arasında da Dumlupınar Üniversitesi Türk Dili Bölümünde okutmanlık, 2013-2015 Eğitim Öğretim yılında, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Filoloji Fakültesinde öğretim görevliliği, 2015 yılından itibaren de Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi/ Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Doktor Öğretim Üyesi, 2018 yılında doçent kadrosuna atandım.