İSLAM HUKUKUNDA FESİH HAKKI DOĞURAN BİR SEBEP OLMASI AÇISINDAN AKİTTE YAPILAN HATA VE TÜRLERİ

Öz

Günlük hayatımızda önemli bir yer teşkil eden akitler, akdin taraflarını birbirlerine karşı bir takım hak ve yükümlülüklere muhatap kılan hukuki işlemlerdir. Bu sebeple gerek İslam hukukunda gerekse pozitif hukukta, karşılıklı rızaya dayalı olma esası bu işlemlerin tarafları için hukuken bağlayıcı sayılmalarının ön şartı olarak görülmüştür. Bundan dolayı akdin karşılıklı rıza ve ortak irade esası üzerine kurulduğuna dair şaibe uyandıran durumlar, her iki hukukta da belli şartlar dâhilinde akdin bağlayıcılığını ortadan kaldıran ve rızası şaibeli hale gelen tarafa fesih hakkı kazandıran unsurlar olarak değerlendirilmiştir.

Bu çalışmada bu unsurlardan biri olarak kabul edilen hatanın bir fıkıh/hukuk terimi olarak tarifi yapılmakta, hatanın muhtelif türleri ve bunların akit üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Bu münasebetle İslam hukukçularının konuyla ilgili birbirinden farklı yaklaşımlarına da temas etmek suretiyle, İslam hukukunda hatanın hangi türünün hangi şartlarda fesih hakkı doğurucu bir sebep sayılacağı üzerinde durulmaktadır. Ayrıca Türk borçlar hukukunun konuyla ilgili yaklaşımı da incelenmekte, böylece İslam hukuku ile mer’i hukuk arasında bir mukayese de yapılmaktadır

Anahtar Kelimeler

• İslam hukuku,hata/galat,akit,irade,beyan,sâik,irade bozuklukları

Kaynakça

1. Ali Haydar. Dürerü’l-hükkâm fî şerhi Mecelleti’l-ahkâm. Dâru’l-cîl, 1411/1991.
2. Apaydın, Hacı Yunus. “Galat”. DİA, 13: 297-300. Ankara: TDV Yayınları, 1996.
3. __________. “Hata”. DİA, 16: 437-442. Ankara: TDV Yayınları, 1997.
4. __________. “İrade”. DİA, 22: 384-387. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
5. Bahrülulûm, Muhammed Seyyid Ali. Uyûbü’l-irâde fi’ş-şerî’ati’l-İslâmiyye. Beyrut: Dârü’z-Zehrâ, 1984.