Dijital Çağda Büyümek, İlkokul Çocuklarının Verileri ve Çevrimiçi Gizliliğe Dair Ebeveynlerin Algıları

Öz

Teknolojinin her geçen gün insan hayatında daha çok yer kaplamasıyla birlikte onların hayatlarında olumlu olmakla beraber olumsuz değişimlere de neden olduğu bilinmektedir. Araştırmanın amacı, ebeveynlerin ilkokul çocuklarının dijital dünyadaki çocuklarının verileri ve çevrimiçi gizliliklerini, mahremiyetlerini koruma yönündeki müdahale biçimlerine dair algılarının incelenmesidir. Bu araştırma nitel araştırma yöntemi ile olgu bilimi deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulup kullanılmıştır. Araştırma grubunu kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği kullanılarak İstanbul ilindeki devlet okullarında öğrenime devam etmekte olan ilkokul öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. Araştırmada 28 veliyle görüşme yapılmasından elde edilen veriler deşifresinden oluşmuştur. Araştırmaya katılan ilkokul velilerinin çocuklarının sınıflara göre dağılımı 1. Sınıftan 7 veli, 2. Sınıf 6 veli, 3. Sınıf 7 veli ve 4. Sınıftan 8 veliye olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verilerinin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Görüşme sorularından elde edilen veriler bağlamında kod, kategori ve temalar oluşturulmuştur. Bu araştırmada ebeveynlerin bakış açısından, ilkokul çocukların cinsiyete göre dijital dünyadaki mahremiyetlerini korumaya yönelik sınırlar üzerine ailenin bilgisi ve farkındalığının olması gerektiği ortaya çıkmıştır. Ebeveynlerin ilkokul çocuklarının yaşlarına göre dijital dünyadaki mahremiyetlerini koruma yönündeki müdahale biçimlerine dair algıları ise yaşla doğru orantılı farkındalık ve yaşa göre eşit müdahale olduğu belirlenmiştir. Ebeveynler, ilkokul çocukların yeni teknolojiler ve sosyal medya araçlarının kullanımında mahremiyetlerini koruma yönündeki müdahale yöntemine ilişkin ise kontrollü kullanım olarak vurgulanmıştır. Sonuç olarak çocukların çevrimiçi gizliliğini korumak konusunda ebeveynlerin olası risklerin farkında olduklarına ve dijital dünyanın günümüzde önemli bir yeri olduğunun ancak bu risklere karşı müdahale ve kontrollü kullanımın gerekliliği açığa çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Ebeveynlik
• Dijital Çağ
• Sosyal Medya
• İlkokul Çocukları
• Çevrimiçi Gizlilikleri

Proje Numarası

Tübitak 2209-A Proje kabul almış ve süreç devam etmektedir.

Growing Up in the Digital Age, Primary School Children's Data and Parents' Perceptions of Online Privacy

Öz

It is known that as technology takes up more and more space in people's lives every day, it causes positive as well as negative changes in their lives. The research aims to examine the perceptions of parents about their primary school children's perceptions of the ways of intervention to protect their children's data and online privacy and confidentiality in the digital world. This research utilized a qualitative research method and a phenomenological design. A semi-structured interview form was created and used as a data collection tool. The research group consists of the parents of primary school students who continue their education in public schools in Istanbul by using the convenience sampling technique. The data obtained from interviews with 28 parents were transcribed. The distribution of the children of the primary school parents participating in the study according to the grades was determined as 7 parents from the 1st grade, 6 parents from the 2nd grade, 7 parents from the 3rd grade, and 8 parents from the 4th grade. Content analysis was used to analyze the data. Codes, categories, and themes were created in the context of the data obtained from the interview questions. In this study, from the perspective of the parents, it was revealed that the family should have knowledge and awareness about the limits to protect the privacy of primary school children in the digital world according to gender. Parents' perceptions of the ways of intervention to protect the privacy of primary school children in the digital world according to their ages were determined to be aware in direct proportion to age and equal intervention according to age. Parents emphasized controlled use as the intervention method to protect the privacy of primary school children in the use of new technologies and social media tools. As a result, it was revealed that parents are aware of the possible risks in protecting children's online privacy and that the digital world has an important place today, but the necessity of intervention and controlled use against these risks was revealed.

Anahtar Kelimeler

• Digital Parenting
• Digital Age,
• Social Media,
• Primary School Children,
• Online Privacy

Proje Numarası

Tübitak 2209-A Proje kabul almış ve süreç devam etmektedir.

Kaynakça

1. Arslan, S., Savaşer, S., Hallett, V. & Balcı, S. (2012). Cyberbullying among primary school students in Turkey: Self-reported prevalence and associations with home and school life. Cyberpsychol Behav Soc Netw, 15(10), 527-533.
2. Bakhtin, M. (2005), Rebelias ve dünyası, (Çev: Ç. Öztek). Ayrıntı Yayınları.
3. Balleys, C., & Coll, S. (2017). Being publicly intimate: Teenagers managing online privacy. Media, Culture & Society, 39(6), 885–901. Bostancı, M. (2019). Dijital ebeveynlerin sosyal medyada mahremiyet algısı. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 10(38), 115-128.
4. Çalapkulu, Ç., & Fatma, A. L. P. (2020). Dijital ebeveynler ile çocukların sosyal medya kullanımı üzerindeki mahremiyet ilişkisi, Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 132-144.
5. Duygulu, S. (2019). Sosyal medyada çocuk fotoğrafları paylaşmanın mahremiyet ihlali ve çocuk istismarı açısından değerlendirilmesi. TRT Akademi, 4(8), 428-487.
6. Eroğlu, Y., Aktepe, E., Akbaba, S., Işık, A., & Özkorumak, E. (2015). Siber zorbalık ve mağduriyetin yaygınlığının ve risk faktörlerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 40(177), 93-107.
7. Girsh, Y. (2014). The (late?) modern family: The family’s significance for adolescents in Germany and Israel. Journal of Adolescence, 37, 863–870.
8. Hamer, M., Stamatakis, E., & Mistras, G. (2009). Psychological distress, television viewing and physical activity in children aged 4 to 12 years. Pediatrics, 123 (5), 1263-1268.

9. Huang, G., Li, X., Chen, W., & Straubhaar, J. D. (2018). Fall-behind parents? The influential factors on digital parenting self-efficacy in disadvantaged communities. American Behavioral Scientist, 62(9), 1186- 1206.
10. Jorge, A., & Farrugia, L. (2017). Are victims to blame? Youth, gender and moral discourse on online risk. Catalan Journal of Communication & Cultural Studies, 9(2), 285–301.
11. Kaare, B. H., Brandtzaeg, P. B., Heim, J., & Endestad, T. (2007). In the borderland between family orientation and peer culture: The use of communication technologies among Norwegian tweens. New Media & Society, 9(4), 603–624.
12. Karataş, E. O. (2022). Çocuk odaklı haberlerin ana akım ve alternatif medyada sunumu: İzmir depremi örneği. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 5(2), 302-326.
13. Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44-6.
14. Liu, J., & Lu, Y. (2020). Social media and college students: An analysis of the causes of social media addiction and its impact on academic performance. Journal of Educational Computing Research, 58(3), 512-529.
15. Livingstone, S., & Haddon, L. (2009). EU kids online: Final report. The London School of Economics and Political Science. http://eprints.lse.ac.uk/24372/
16. Lupton, D., & Williamson, B. (2017). The datafied child: The dataveillance of children and implications for their rights. New Media & Society, 19(5), 780–794.
17. Merriam, S. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. Jossey-Bass Publishers.
18. Okumuş, V. (2018). Çocukların Sosyal Medya Kullanımları ile Ebeveyn Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi]. https://platform.almanhal.com/Details/Thesis/2000002506
19. Olgundeniz, S. S., & AYDOĞAN, Ü. Dijital yayın platformlarında ebeveyn denetimi ve çocuk erişimine yönelik bir araştırma: Netflix, Amazon prime video ve Disney+ örnekleri. TRT Akademi, 8(19), 786-813.
20. Özdemir, H. (2020). Dijital Mahremiyet. İnsan ve Hayat Kitaplığı.
21. Söğütlüler, T., & Başer, E. (2023). Dijital çağda ebeveyn olmak: Çocuk İzleyiciler ve ekrandaki şiddet üzerine bir araştırma. TRT Akademi, 8(19), 814-845.
22. Uygun, E., & Akbulut, D. (2018). Karnavalesk kuramı ve instagram ortamına yansımaları. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 2(2), 73-89.
23. Weber, R. P., (1989). Basic Content Analysis. Sage.
24. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
25. Yiğitbaşı, K. G., & Çelik, S. (2023). Dijital dünyada mahremiyet, ebeveynlik ve çocuklar: Afyonkarahisar örneği. TRT Akademi, 8(19), 846-875.
26. Yüksel, M. (2003). Mahremiyet hakkı ve sosyo-tarihsel gelişimi. A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 58(1), 181-213.