Anaokulu Deneyimi: Velilerin Karşılaştığı Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Öz

Araştırmanın amacı, anaokulu deneyiminde velilerin karşılaştığı sorunları detaylı bir şekilde incelemek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirmektir. Çalışma kapsamında, velilerin yaşadığı iletişim sorunları, kurumsal eksiklikler ve sosyoekonomik faktörler gibi çok boyutlu konular ele alınmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması desenine göre tasarlanmıştır. Bu araştırma deseni, durumu kendi doğal akışı ve ortamı içinde ayrıntılı olarak inceleyip kapsamlı bir şekilde tanımlamayı amaçlar. Araştırmanın çalışma grubunu 24 ebeveyn oluşturmaktadır. Çalışma grubu, anaokuluna giden 3-6 yaş grubuna sahip öğrencilerin velilerinden seçilmiştir. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Verilere bakıldığında aile dağılımının iki (2) çocuklu ailede yoğunlaştığı görülmektedir. Bu durum Türkiye’deki çekirdek aile yapısı ile paralellik göstermektedir. Ayrıca çocuk sayısı artıkça aile sayısının azalması dikkat çekmektedir. Okul öncesi dönemde çocukların tercih ettikleri etkinlik türlerine yönelik yapılan analizde, en fazla kodun ‘Sanat ve Yaratıcılık’ teması altında toplandığı, bunu sırasıyla Sosyal-Duygusal Gelişim, Fiziksel Gelişim, Bilişsel Gelişim ve Keşif temalarının izlediği görülmüştür. Bu bulgu, erken çocukluk dönemine ilişkin gelişimsel eğilimlerle örtüşmektedir. Ayrıca okul öncesi eğitim sürecinde çocukların, sosyal ve duygusal gelişime ilişkin oyunlara da ağırlık verdikleri görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Anaokulu Deneyimi
• Okulöncesi Eğitimde Sorunlar
• Nitel Araştırma

Challenges Faced By Parents in Preschool Education and Suggested Solutions

Öz

The aim of the study is to examine in detail the problems encountered by parents in the preschool experience and to develop solutions to these problems. The study addresses multidimensional issues such as communication problems experienced by parents, institutional deficiencies, and socioeconomic factors. The study was designed according to the case study design, which is one of the qualitative research methods. This research design aims to examine the situation in detail within its natural flow and environment and to define it comprehensively. The study group consists of 24 parents. The study group was selected from the parents of students aged 3-6 who attend kindergarten. Semi-structured interview forms were used in the data collection process. The data shows that family distribution is concentrated among families with two children. This situation is parallel to the nuclear family structure in Turkey. It is also noteworthy that the number of families decreases as the number of children increases. Furthermore, in the analysis of the types of activities preferred by children in the preschool period, it was observed that the highest number of codes were grouped under the theme of Art and Creativity, followed by Social-Emotional Development, Physical Development, and Cognitive Development and Discovery themes. This finding is consistent with developmental trends related to early childhood. Furthermore, it was observed that children in the preschool education process also placed emphasis on games related to social and emotional development.

Anahtar Kelimeler

• Preschool Experience
• Problems in Preschool Education
• Qualitative Research

Kaynakça

1. Akgün, Z., & Katmer Bayraklı, V. (2022). Okul öncesi eğitimde öğretmenlerin ve okul yönetiminin aile katılımında karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerilerinin incelenmesi. E-Kafkas Journal of Educational Research, 9(3), 1105-1133. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1098381
2. Aksoy, T. (2021). Okul öncesi dönemdeki çocukların eğitiminde teknoloji kullanımı ilişkin öğretmen görüşleri. Temel Eğitim Dergisi, 11, 30-38. https://doi.org/10.52105/temelegitim.11.3
3. Arı, A. (2014). İlkokul birinci sınıfa başlama yaşına ilişkin öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(3), 1031-1047.
4. Bakken, L., Brown, N., & Downing, B. (2017). Early childhood education: The long-term benefits. Journal of Research in Childhood Education, 31(2), 255–269. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/02568543.2016.1273285
5. Barnett, S. (1996). Lives in the balance: Age-27 benefit–cost analysis of the high/scope perry preschool program. High/Scope Educational Research Foundation Monograph no.11, Ypsilanti, Mich.: High Scope Press.
6. Başalev Acar, S., & Bedel, E. F. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin dijital teknolojileri eğitsel amaçla kullanımı: dokümantasyon, değerlendirme, veli katılımı ve iletişimi. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 117-151.
7. Başaran, S., Gökmen, B. & Akdağ, B. (2014). Okul öncesi eğitimde okula uyum sürecinde öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2014(2), 197-223.
8. Brannon, D. (2005). Full- or half-day kindergarten: What parents pick- and why, Education Digest, 4, 57-62. Can, E., & Kılıç, Ş. (2019). Okul öncesi eğitim: Temel sorunlar ve çözüm önerileri. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 483-519. https://izlik.org/JA63KX64CM

9. Coleman, J. S. (1987). Families and schools. Educational Researcher, 16(6), 32-38.
10. Coste, M. (2020). Quality Education In Kindergarten-The Premise For Succes In School. 350-357. https://doi.org/10.15405/epsbs.2020.06.34
11. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
12. Çakmaz, B. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim teknolojilerini kullanma durumlarının incelenmesi (Bolu ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. Çelenk, S. (2016). İlköğretim okulları birinci sınıf öğrencilerinin ilkokuma ve yazma öğretimine hazırlık düzeyleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 83-90.
14. Çepni, S. (2018). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. (8. baskı). Celepler Matbaacılık.
15. Durmaz, E., Akdoğan, K., & Demir, E. (2019). Ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarını tercih nedenleri ile sosyoekonomik düzeyleri arasındaki ilişki. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 3(2), 352-379. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967201932139
16. Erdoğan, İ. (2009). Okul öncesi dönemde satranç öğretiminde geleneksel ve bilgisayar destekli öğretim yöntemlerinin karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
17. Erdoğan, N. I. & Şimşek, Z. C. (2014). Birinci sınıfa başlayan çocukların, velilerin ve öğretmenlerin okula uyumlarının incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education, 3(2), 62-70.
18. Erginer, A., & Saklan, E. (2023). Cumhuriyet’in 100. yılında Türkiye’de ve seçilmiş bazı ülkelerde okul öncesi eğitimin durumu. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 (Özel Sayı), 60-79. https://doi.org/10.33206/mjss.1351003
19. Erkan, S. & Kırca, A. (2010). Okul öncesi eğitimin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula hazır bulunuşluklarına etkisinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 94-106.
20. Gürbüz, F., & Tehci, A. (2019). Okul öncesi eğitimin ilkokul öğrencilerinin ilk okuma ve yazma başarısına etkisi. SDU International Journal of Educational Studies, 6(1), 18-30. https://doi.org/10.33710/sduijes.528753
21. Heckman, J. J., Moon, S. H., Pinto, R., Savelyev, P. A., Yavitz, A. (2010). The rate of return to the HighScope Perry Preschool Program. Journal of Public Economics, 94, 114-128. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2009.11.001
22. Kahramanoğlu, R., Tiryaki, E. ve Canpolat, M. (2014). İlkokula yeni başlayan 60-66 ay grubu öğrencilerin okula hazır oluşları üzerine inceleme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (3), 1065-1080.
23. Kılıç, Z., Tunçeli, H. İ., & Ünsal, F. Ö. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim-öğretim süreçlerinde uygulamayı tercih ettikleri etkinlik türlerine ilişkin görüşleri. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 54(1), 69-90. https://doi.org/10.30964/auebfd.696279
24. Konca, A. (2020). Velilerin okul öncesi eğitim hakkında görüşlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(3), 892-902. https://doi.org/10.31592/aeusbed.804853
25. Konca, A., & Çakır, T. (2021). Pandemi sürecinde uzaktan eğitim ile okul öncesi eğitimden ilkokula geçiş hakkında veli görüşleri. Yaşadıkça Eğitim, 35(2), 520-545. https://doi.org/10.33308/26674874.2021352307
26. Mazer, J. P., & Thompson, B. (2017). The validity of the parental academic support scale: associations among relational and family involvement outcomes. International Journal of Quantitative Research in Education, 4(1-2), 120-132.
27. Merriam, S. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. Jossey-Bass. Milli Eğitim Temel Kanunu (METK), Resmî Gazete 14574 (24 Haziran 1973), Kanun No. 1739.
28. Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
29. NICHD Early Child Care Research Network. (2007). Age of entry to kindergarten and children’s academic achievement and socioemotional development. Early Education & Development, 18(2), 337–368. https://doi.org/10.1080/10409280701283460
30. Özdemir, A., & Battal, Ş. (2019). İlkokula erken yaşta başlayan öğrencilerin okula uyum süreci ve akademik başarı bağlamında yaşadıkları sorunlar. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 1633-1683.
31. Özkan, B. ve Girgin, F. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin görsel sanat etkinliği uygulamalarını değerlendirmesi. Electronic Journal of Vocational Colleges, 4(4), 79-85.
32. Pehlivan, D. (2006). Okul öncesi eğitim alan ve almayan öğrencilerin ilk okuma yazmaya geçiş sürecinin, öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
33. Tekcan, A. (2009). Bilgisayar destekli okul öncesi eğitimde milli öğelerin kullanımı ve bir etkileşimli eğitim tasarımı (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
34. Tezel Şahin, F. ve Özyürek A. (2010). Anne baba eğitimi ve okul öncesinde aile katılımı. İstanbul: Morpa.
35. Toran, M. ve Özgen, Z. (2018). Okul öncesi eğitimde aile katılımı: Öğretmenler ne düşünüyor ne yapıyor? Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(3), 229-245.
36. Tuğluk, İ. H., Kök, M., Koçyiğit, S., Kaya, H. İ. ve Gençdoğan, B. (2008). Okul öncesi öğretmenlerinin okuma-yazma etkinliklerini uygulamaya ilişin görüşlerinin değerlendirilmesi. Atatürk Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 72-81. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunikkefd/issue/2770/37019
37. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025, Mayıs). İstatistiklerle aile, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2024-53898
38. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. İstanbul: Seçkin.
39. Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması uygulamaları. (İ. Günbayı, Çev.). İstanbul: Nobel.
40. Yoleri, S. (2014). The Effects of age, gender, and temperament traits on school adjustment for preschool children. International Journal of Educational Research, 5(2), 54-66.
41. Yüksel, H., & Albaş, İ. (2023). Covid-19 Pandemi sürecinde okul öncesi (3-6 yaş) çocukların yaşadıkları sorunlar: İzmir örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 3056-3085. https://doi.org/10.53444/deubefd.1345131
42. Ziytak, C., Kanat, H. G., Gedikoğlu, M., Akın, M. D. (2021). Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılmasına yönelik sorunlar ve çözüm önerileri. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 34-45.