Kayıp Kadınlar: Çirkinlik / Refet ve Mücadelesi

ÖZ Fatma Aliye’nin Refet adlı romanındaki başkarakterin çirkinliği farklı açılardan öne çıkarılmıştır. Refet’in bir kadın olarak hem de çirkin bir kadın olarak yaşadığı toplumda mücadele edebilmesini etkileyen çirkinliğin bazı zeminleri vardır. Çirkinliğin ekonomik durumla da bağlantılarının çıkarılabileceği, hastalıklı bir bedenle ilişkilerinin kurulabileceği bu kurmaca eserde Fatma Aliye başkarakterini diğer romanlarında da gördüğümüz şekilde belli kavramlar doğrultusunda büyütür ve geliştirir. Bu perspektiflerle çirkinlik ve güzellik estetiği kurmaca ve kahraman bağlamında tartışılacak, bu estetiklerin Fatma Aliye’nin roman anlayışı çerçevesinde katalizör etkisi gösterip göstermediğinin altı kazılacaktır. Ardından çirkinlik mefhumunun ekonomi ve hastalıkla olan ilişkisi çerçevesinde bunun Osmanlı toplumunda nasıl bir gerçekliğe karşılık geldiğini ve bu estetik değerlerin kadına ya da insana bakışta başka hangi kavramlarla yan yana getirildiği üzerinde durulacaktır. Son olarak Refet’in bir birey olarak hayattaki arzu ve amacında bahsedilen özelliklerin tahakkümü ve psikolojik etkilerine odaklanılacaktır. Bu bağlamda, çalışmamız ekonomik ve psikolojik kavramların bir toplumu nasıl şekillendirdiğini, fiziksel estetik değerlerin 19. Yüzyılda bir kadını nasıl çizdiğini belirlemeye çalışacak ardından kabul edilmiş kadınlık ve güzellik kavramlarını göstermeye çalışacaktır.