İslâmiyet Gazetesindeki Manzumeler Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

İslâmiyet gazetesi 1948-1960 yılları arasında haftalık yayın yapan dönemin önemli gazetelerindendir. Temelde dini değerlerin yer aldığı bu gazete, başmuharrir Şemseddin Yeşil öncülüğünde on iki yılda 530 sayı yayınlamıştır. Bu sayıların 170 tanesinde özellikle klasik dönem şairlerine ait şiir örnekleri yer alır. Hacmi küçük olup dört sayfadan oluşan İslâmiyet gazetesinde şiirler için müstakil bir köşe ayrılmış ve tüm sayılar boyunca 282 şiir örneğine yer verilmiştir. Bu şiir örneklerinin muhtevası umumiyetle dinî-tasavvufî, ahlakî ve didaktik değerler etrafında şekillenmektedir. Gazetede Türkçenin yanı sıra Farsça ve Arapça şiirler de orijinal haliyle yayınlanmıştır. Bu çalışmada İslâmiyet gazetesindeki manzum parçalar tavsif ve tasnif edilerek bir tabloda derlenecek ve şiirlerin gazetedeki mahiyeti hakkında genel bir değerlendirme yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Süreli yayın
• İslâmiyet gazetesi
• manzum kısımlar

An Evaluation On The Poems In İslâmiyet Newspaper

Öz

İslâmiyet newspaper was one of the important newspapers of the period, publishing weekly between 1948 and 1960. This newspaper, which basically covers religious values, published 530 issues in twelve years under the leadership of its chief writer, Şemseddin Yeşil. 170 of these issues contain examples of poems, especially those of classical period poets. In the newspaper İslâmiyet, which is small in volume and consists of four pages, a separate corner is reserved for poems and 282 poems are included throughout all issues. The content of these poetry examples is generally shaped around religious-sufistic, moral and didactic values. In addition to Turkish, Persian and Arabic poems were also published in the newspaper in their original form. In this study, the verse pieces in the İslâmiyet newspaper will be described and classified and compiled in a table, and a general evaluation will be made about the nature of the poems in the newspaper.

Anahtar Kelimeler

• Periodical publication
• İslâmiyet Newspaper
• poem parts

Kaynakça

1. Arslan, M. (2014). “Hamdî, Ahmed Hamdi Bey, İstanbullu”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, https://teis.yesevi.edu.tr/%20madde-detay/hamdi-ahmed-hamdi-bey-istanbullu (ET: 11.12.2023)
2. Bilgin, A. (2011). “Nigârî Dîvânı” https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194361/nigari-divani.html. (ET: 18.12.2023)
3. Bilkan, A. F. (1997). Nâbî Dîvanı I-II, İstanbul: MEB Yayınları.
4. Ceyhan, S. (2013) “Şemseddin Yeşil” DİA. C.43, s.491-492.
5. Doğramacı, B. (1977). Kemâlî Dîvânı’ndan Aşk Sızıntıları. İstanbul.
6. Erdoğan, K. (2008). Niyazi-i Mısri Divanı, Ankara: Akçağ yayınları
7. Ergür, M. ve Çakır A. (2015). Külliyât-ı Hazret-i Hüdâyî, İstanbul: Dergâh Yayınları.
8. Erkal, A. (2015). Erzurumlu Emrah Divanı, Erzurum: Erzurum Büyükşehir Belediyesi Yayınları.

9. Fındık, B. (2002). Şemseddin Yeşil’in Hayatı ve Tefsir-i Fuyuzat, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi: Sosyal Bilimler Enstitüsü: Ankara).
10. Güvenen, E. (2011). Mahfil Mecmuasındaki Şiirler Üzerinde Bir İnceleme, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi: Sosyal Bilimler Enstitüsü: Kahramanmaraş).
11. Hayber, A. ve Özbay H. (1997). Muallim Naci’nin Şiirleri, İstanbul: MEB Yayınları.
12. İslâmiyet Gazetesi, İDP-İslamcı Dergiler Projesi, https://katalog.idp.org.tr/dergiler/99/islamiyet (ET: 18.12.2023)
13. Kılınç, A. (2021). Fuzûlî Dîvânı, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
14. Köksal, M. F. (2012). “Şiir mecmûalarının önemi ve mecmûaların sistematik tasnifi projesi (MESTAP)”, Eski Türk edebiyatı çalışmaları VII, mecmua, 409-431. İstanbul: Turkuaz Yayınları.
15. Küçük. S.(1994). Baki Divanı, Ankara: TDK yayınları
16. Külekçi, N. ve Karabey, T. (1997). Erzurumlu İbrahim Hakkı Divanı, Erzurum: Erzurum Üniversitesi Basımevi.
17. Mollâ Câmî (1378). Mesnevî-i Heft Evreng, Tahran: Merkez-i Mütalaât-i Îrânî, 2/22.
18. Özgül, M. K. (2020). Erzurumlu İbrahim Hakkî Divanı, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
19. Selman, Ü. (2007). Avâm-ı Nâs’da Yeşil Hoca Namıyle Ma’ruf (Halk Arasında Yeşil Hoca Diye Tanınan) Muhammed Şemseddin Yeşil Efendi Hazretleri Kimdir? İstanbul.
20. Tanyıldız, A. ve Arslan, M. U. (2017). Diyarbekirli Nigahi Divanı, İstanbul: DBY yayınları.
21. Tarlan A.N.(1997). Necati Beg Divanı, İstanbul: MEB yayınları.
22. Taş, E. (2015). Bir Cumhuriyet Dönemi Sûfisi; Muhammed Şemseddin Yeşil’in Tasavvuf Anlayışı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü: Ankara)
23. Yeşil, Ş. (1951). “Ahmet Emin Yalman”, İslâmiyet Gazetesi, 155/1. İstanbul.
24. Yılmaz, M. (2013). Kültürümüzde Ayet ve Hadisler, İstanbul: Kesit Yayınları.
25. Yurtsever, M. (1990). İsmail Hakkî Divanı, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü: Bursa.
26. Zeydan, Y. (2005). Abdülkâdir Geylânî Divanı (haz. Mustafa Utku), İstanbul: Sır Yayınları.