Behçet Necatigil’in “Kar Kar” Şiirinde Dil Sapmaları

Öz

Bu araştırmada, Behçet Necatigil’in Kar Kar şiiri dilbilimsel bakış açısıyla incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi esas alınarak gerçekleştirilmiştir. İncelemede şiir metni temel veri kaynağı olarak kabul edilmiş; veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Analiz sürecinde şiirde yer alan dil sapmaları; sözcüksel, yazımsal, biçimbilimsel, sözdizimsel ve anlamsal olmak üzere beş başlık altında değerlendirilmiştir. Sözcüksel düzlemde yapılan incelemede, arkaik ve alışılmadık sözcük kullanımlarının şiire zamansal bir belirsizlik ve duygusal bir derinlik kazandırdığı tespit edilmiştir. Yazımsal sapmalar kapsamında tire ve ünlem işaretlerinin şiirin ritmini bilinçli olarak kesintiye uğrattığı, böylece şairin iç dünyasındaki parçalanmışlığın ve huzursuzluğun görsel düzlemde de yansıtılmaya çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Sözdizimsel boyutta; eksiltili cümle yapıları, beklenmeyen emir kipleri ve kurallı cümle düzeninin bilinçli biçimde bozulması yoluyla şairin ruhsal durgunluk, içe kapanma ve eylemsizlik hâlini yansıttığı görülmüştür. Anlamsal sapmalar açısından değerlendirildiğinde, “kar” ve “lenger” gibi somut unsurların soyut duyguları, içsel sıkıntıları ve bireyin varoluşsal yalnızlığını ifade etmek amacıyla kullanıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak Kar Kar şiiri, Behçet Necatigil’in şiir dilinde dil sapmalarını estetik ve anlamsal bir araç olarak nasıl işlevselleştirdiğini açık biçimde ortaya koymuştur. Bu şiirde kullanılan sapmaların, yalnızca biçimsel bir farklılaşma yaratmakla kalmayan, şiirin anlam dünyasını derinleştiren ve okurun metni çok yönlü biçimde yorumlamasına imkân tanıyan temel unsurlar olduğu değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Behçet Necatigil
• Kar Kar
• şiir
• dil sapmaları.

Linguistic Deviations in Behçet Necatigil's Poem ‘Kar Kar’

Öz

In this study, Behçet Necatigil's Kar Kar poem has been examined from a linguistic perspective. The research was conducted based on document analysis, one of the qualitative research methods. The poem text was accepted as the primary data source; the data were analysed using descriptive analysis techniques. During the analysis process, the linguistic deviations in the poem were evaluated under five headings: lexical, orthographic, morphological, syntactic, and semantic. The lexical analysis revealed that the use of archaic and unusual words conferred a temporal ambiguity and emotional depth to the poem. Within the scope of orthographic deviations, it was concluded that hyphens and exclamation marks deliberately interrupt the rhythm of the poem, thus attempting to reflect the fragmentation and unease in the poet's inner world on a visual level. At the syntactic level, it was seen that the poet reflected his state of mental stagnation, withdrawal and inaction through elliptical sentence structures, unexpected imperative moods and the deliberate disruption of the standard sentence order. When evaluated in terms of semantic deviations, it has been determined that concrete elements such as ‘snow’ and ‘lenger’ are used to express abstract feelings, inner turmoil, and the individual's existential loneliness. In conclusion, the poem Kar Kar clearly demonstrates how Behçet Necatigil utilised linguistic deviations in his poetic language as an aesthetic and semantic tool. It can be argued that the deviations employed in this poem are fundamental elements that not only create formal differentiation but also deepen the poem's world of meaning and enable the reader to interpret the text in a multifaceted manner.

Anahtar Kelimeler

• Behçet Necatigil
• Kar Kar
• poetry
• linguistic deviations.

Kaynakça

1. Açıkyol, E. (2025). “İhsan Deniz’in Dut Ağacı İsimli Şiir Kitabında Dil Sapmaları”,Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. 17(33), 1-24.
2. Akata, Z. H. (2015). “Bir Ev Bir Çocuk Şiiri Üzerine Bir Tahlil Denemesi”, Kültür Evreni- Universe Culture, 25, 70-76.
3. Aksan, D. (1995). Şiir Dili ve Türk Şiir Dili, Ankara: Engin Yayınları.
4. Asiltürk, B. (2016). “Necatigil Şiirinde Ağır ve Uçucu Duygular”, Türk Dili, 110(772), 80-83.
5. Balcı, U. (2012). “Şiir Dilinde Sapma ve Alışılmamış Bağdaştırmaların Çevirisi”,JASSS, 5(2), 43-53.
6. Berbercan, M. T. (2020). “Behçet Necatigil ve Şiir Dili Hakkında”, TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 8(22), 15-23.
7. Bowen, G. A. (2009). “Document Analysis as a Qualitative Research Method”,Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
8. Çetin, N. (2004). Şiir Çözümleme Yöntemi, Ankara: Öncü Kitap.

9. Çetin, N. (2013). Behçet Necatigil Hayatı, Sanatı ve Eserleri, Ankara: Akçağ.
10. Çobanoğlu, Ş. (2012), İlhan Berk’in Şiir Dilinde Sapmalar ve Deformasyon, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul.
11. Demir, D.Ö.; Kılıç, A. (2014). “Murat Menteş’in Dublörün Dilemması Adlı Romanında Dil Sapmaları”, Dil ve Edebiyat Dergisi, 12, 47-56.
12. Deniz, S. (2021a). “Âşık Veysel'in Şiirlerinde Dil Sapmaları”, Farabi Felsefe ve Din Bilimleri Dergisi, 2, 46-62.
13. Deniz, S. (2021b). “Abdurrahim Karakoç'un Şiirlerinde Alışılmamış Bağdaştırmalar Üzerine”, Farabi Felsefe ve Din Bilimleri Dergisi, 3, 52-62.
14. Eren Estekanchi, H. (2018). “Orta Sınıf İnsanın Sesi Olarak Behçet Necatigil Şiiri”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 38, 231-250.
15. Freeman, D.C. (ed.) (1970).Linguistics and Literary Style, New York: Holt Rinehart and Winston, Inc.
16. Gezer, A. (2022). “Behçet Necatigil’in Şiirinde Bir İnşa Unsuru Olarak Dil Bilgisi Terimlerinin Kullanılması”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(1), 179-196.
17. Gündoğdu, A. E. (2010). “Cemal Süreya’nın Şiirinde Sapmalar”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 263- 275.
18. Güvenen, E. (2024). “Bilge Karasu’nun Göçmüş Kediler Bahçesi Adlı Öykü Kitabını Dil Sapmaları Işığında Okumak”, Edebî Eleştiri Dergisi.8(2): 478-501.
19. Harmancı, A. (2013). “Cemal Süreya Şiirinde Dil Sapmaları”,International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 909-918.
20. Karaca, A. (2010). İkinci Yeni Poetikası, Ankara: Hece Yayınları.
21. Korkmaz, F. (2012). İkinci Yeni Limanı: Pazar Postası, Erzurum: Salkımsöğüt Yayınevi.
22. Kul, E. (2008). “Şiir Dilinde Sapmalar ve Bir Uygulama”, e-Journal of New World Sciences Academy, 3(3), 374-389.
23. Leech, G. N. (1969). A Linguistic Guide to English Poetry, London: Longman.
24. Levin, S. R. (1965). Internal and External Deviation in Poetry. Word, 21(2), 225-237.
25. Necatigil, B. (2009). Şiirler: Bütün Yapıtları, haz. Tanyeri, A.- Yavuz, H., İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
26. Ölçücü, H. Ç.; Tınkır, O. (2022). “Oruç Aruoba Şiirinde Dilin Merkezinin Parçalanması: Dil Sapmaları ve Epistemolojik Temelleri”, Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(42), 467-493.
27. Özünlü, Ü. (1997). Edebiyatta Dil Kullanımları, Ankara: Doruk Yayımcılık.
28. Pulat, A.; Bulut, M. A. (2021). “Behçet Necatigil’in Varsa Ev Şiirinin Göstergebilimsel Yöntemle Çözümlenmesi”, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(2), 1515-1537.
29. Reyhanoğulları, G. (2013). “Behçet Necatigil’in Poetikası Üzerine”, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(1), 2189-2203.
30. Tarım, R. (2020). “Necatigil, Rilke ve Yalnızlık”, Türklük Bilimi Araştırmaları, (47) 149-172.
31. Taşçıoğlu, Y. (2006). Dar Vakitlerde Geniş Zamanlar/Behçet Necatigil’in Şiiri, İstanbul: 3F Yayınevi.
32. Toklu, O. (2003). Şiir Dili ve Çevirisi, Ankara: Akçağ Yayınları.
33. Tüzer, İ. (2008). İsmet Özel Şiire Damıtılmış Hayat, İstanbul: Dergâh Yayınları.
34. Yaylı, D. (2012). “Haydar Ergülen'in 40 Şiir ve Bir...'inde Sapmalar”, Dilbilim (16), 73-81.
35. Yıldırım, A.; Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
36. Yılmaz, F. N. (2019), Behçet Necatigil’in Eserlerinde Korku ve Kaygı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 29 Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul.