ADALET AĞAOĞLU’NUN FİKRİMİN İNCE GÜLÜ ROMANININ YOLCULUK/AŞAMA ARKETİPİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ

ADALET AĞAOĞLU’NUN FİKRİMİN İNCE GÜLÜ ROMANININ YOLCULUK/AŞAMA ARKETİPİ BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ

ÖZ

Destan döneminden başlayarak anlatılar; tanrılar, yarı tanrılar, yüce varlıklar ya da üstün insanların maceralarını konu etmiştir. Sıradan olmayan bu kahramanların daha doğumlarından itibaren diğerlerinden farklı oldukları, bir amacı gerçekleştirmek üzere dünyaya geldikleri belli edilir. Bu hedefi gerçekleştirmek üzere yola çıkarlar ve kimi zaman olağanüstü özellikler taşıyan yardımcıların da desteğiyle güçlükleri yenerek önceden belirli kaderlerini gerçekleştirirler. Ayrıldıkları topraklara sembolik bir yeniden doğuşla yeni kimlik ve kişiliklerini kazanmış olarak dönerler. Daha sonraları bu anlayış değişmiş, özellikle 20. yüzyıldan itibaren sıradan insanlar edebi metinlerin kahramanları arasına girmiştir. 20. yüzyıl sonlarında postmodernist anlayışın da etkisiyle klasik kahraman anlayışında bütünüyle bir değişiklik yaşanmış ve anti-kahramanlar ortaya çıkmıştır. Geleneksel metinlerin idealize edilmiş üstün kahramanlarının da modern-postmodern metinlerin anti-kahramanlarının da maceraları aslında bir yolculuk hikâyesidir. Joseph Campbell’in “ayrılma, erginlenme ve dönüş” olarak ifade ettiği bu yolculuk sonunda kahraman büyük bir değişim geçirir. Kahramanlardan farklı olarak anti-kahramanların yazgısı kazanmaya değil kaybetmeye doğru ilerler. Adalet Ağaoğlu’nun  Fikrimin İnce Gülü adlı romanının başkişisi Bayram da bu aşamaları yaşamış bir anti-kahraman olarak karşımıza çıkar.

Anahtar Kelimeler: Adalet Ağaoğlu, Fikrimin İnce Gülü, arketip, anti-kahraman, yolculuk/aşama arketipi.

AN ANALYSIS OF ADALET AĞAOĞLU’S FİKRİMİN İNCEGÜLÜ NOVEL IN THE CONTEXT OF TRAVEL/STAGE ARCHETYPE

ABSTRACT

Beginning from the period of sagas, the narratives include the adventures of gods, demigods, sacred creatures or superhumans. It  is made clear that, these extraordinary heroes are different since their birth and they come into the world to fulfill a specific goal. To achieve that goal, they depart and sometimes with the help of supernatural proponents, overcome with the challenges they encounter and fulfill their preordained destiny. They return to the lands they have left with a symbolic rebirth, a new identity and a new character. Later on, this concept has altered by the time and especially by the 20^th century, ordinary people started to participate in the protagonists of the literary works. At the end of the 20^th century, with the effect of the postmodernism trend, the ordinary hero perception has totally changed, and antiheroes showed up. Both the adventures of the idealized heroes of traditional works and the antiheroes of the adventures of modern/postmodern works are in fact a travel story. At the end of this story, which Joseph Campbell describes as “seperation- progress and return”, the hero experiences a great alteration. In contradiction to the hero, antihero’s destiny advances not to the achievement but to failure. The protagonist of Adalet Ağaoğlu’s Fikrimin İnce Gülü novel, Bayram, is an antihero who lived through all of these periods above. 

Key Words: Adalet Ağaoğlu, Fikrimin İnce Gülü, archetypes, anti-hero, travel/stage archetype.