EN
TR
Alyattes'in Smryna'yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler
Öz
Arkaik Dönem’de Batı Anadolu’nun sosyal, siyasi ve ekonomik hayatında önemli bir role sahip olan Lydia Krallığı, Sardes merkezli yönetim alanı kadar İonia kıyılarında bulunan Hellen yerleşimlerini de MÖ 7. yüzyıl süresince etkisi altına almıştır. Herodotos, Lydialılar, kültürleri ve onların komşularıyla ilişkileri hakkında detaylı bilgiler aktarmaktadır. İonia kıyıları üzerinde Kral Gyges ile başlayan Lydia baskısı, yaklaşık MÖ 600 tarihinde kral Alyattes’in saldırısıyla son kez kendini güçlü bir şekilde hissettirmiştir. Herodotos ve Strabon tarafından aktarıldığı üzere bu seferden en çok etkilenen yerleşim ise Eski Smyrna olmuştur.
1930lu yıllardan günümüze, aralıklarla araştırılmasına devam edilen Eski Smyrna’da araştırmacılar Alyattes’in kentte yarattığı tahribata ilişkin çok sayıda farklı arkeolojik veri ile yorumlarda bulunmuştur. Bu tahribatın izlerinin tespit edilebildiği alanlar, kentin kuzeybatı köşesinde bulunan ve kuşatma rampası olarak tanımlanan yığma tepecik, Alyattes saldırısıyla tahrip olduğu düşünülen Athena Tapınağı’na ait yapı evreleri ve sivil yerleşim sektörleridir. 1948-51 yıllarında bu alanlarda gerçekleştirilen kapsamlı araştırmalarla İngiliz ve Türk ekipler Alyattes’in Smyrna’yı tahrip ettiği tarihi belirlemek için çalışmışlar yürütmüş ve ele geçen arkeolojik veriye ilişkin farklı yorumlar üretmiştir. Buna rağmen iki ekip de Alyattes’in kenti tahribi için yaklaşık MÖ 600 tarihinde hem fikir olmuşlardır.
Güncel araştırmalar, MÖ 7. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen kentin 3. savunma duvarı önünde yer alan yapılar ve mezarlar sayesinde tahribatın tarihine ilişkin yeni yorumlarda bulunmayı olanaklı kılmıştır. Bu çalışmada, Alyattes’in Smyrna’yı tahribini tarihleyen veriler ve yorumlar gözden geçirilmiş, bu sonuçlar ile tahribat tarihinin tespitinin güvenilirliği ele alınmış ve güncel araştırmalarla, kentin savunma yapılarının dışında ele geçen yeni verilerin Alyattes’in tahribinin tarihine ilişkin katkıda bulunması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akar–Tanrıver 2017: D. S. Akar-Tanrıver, “Eski Smyrna’da Savaşlar, Silahlar ve Askeri Teçhizatlar”, Arkeoloji ve Sanat, 156, 77-92.
- Akurgal 1996: M. Akurgal, “Bayraklı Kazısı, 1995”, 17. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: 2, 27-37.
- Akurgal 1997: E. Akurgal, Eski İzmir I Yerleşme Katları ve Athena Tapınağı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
- Akurgal 1999a: M. Akurgal, “Bayraklı Höyüğünde Arkaik Döneme Ait Küçük Bir Mezarlık ve Bazı Buluntular”, TÜBA-AR, 2, 51-70.
- Akurgal 1999b: M. Akurgal, “Bayraklı Kazısı 1997”, XX. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: 2, 33-48.
- Akurgal 2006: M. Akurgal, “Alt-Smyrna”, Byzas 3. Stadtgrabungen und Stadtforschung im westlichen Kleinasien. Geplantes und Erreichtes (ed. Radt, W.), Ege Yayınları, İstanbul, 373-382.
- Akurgal 2012: M. Akurgal, “Bayraklı Höyüğü 2009-2010 Yılı Smyrna Kazısı Çalışmaları”, 33. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: 3,127-146.
- Alexandrescu 1978: P. Alexandrescu, Histria IV. La Céramique D'époque Archaïque Et Classique (VIIe-IVe S.), Bucureşti.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Arkeoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2023
Gönderilme Tarihi
24 Mayıs 2022
Kabul Tarihi
19 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: 30
APA
Akar Tanrıver, D., & Ertüzün, B. (2023). Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler. Arkeoloji Dergisi, 30, 99-117. https://doi.org/10.51493/egearkeoloji.1120912
AMA
1.Akar Tanrıver D, Ertüzün B. Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler. ADerg. 2023;(30):99-117. doi:10.51493/egearkeoloji.1120912
Chicago
Akar Tanrıver, Duygu, ve Bora Ertüzün. 2023. “Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler”. Arkeoloji Dergisi, sy 30: 99-117. https://doi.org/10.51493/egearkeoloji.1120912.
EndNote
Akar Tanrıver D, Ertüzün B (01 Nisan 2023) Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler. Arkeoloji Dergisi 30 99–117.
IEEE
[1]D. Akar Tanrıver ve B. Ertüzün, “Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler”, ADerg, sy 30, ss. 99–117, Nis. 2023, doi: 10.51493/egearkeoloji.1120912.
ISNAD
Akar Tanrıver, Duygu - Ertüzün, Bora. “Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler”. Arkeoloji Dergisi. 30 (01 Nisan 2023): 99-117. https://doi.org/10.51493/egearkeoloji.1120912.
JAMA
1.Akar Tanrıver D, Ertüzün B. Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler. ADerg. 2023;:99–117.
MLA
Akar Tanrıver, Duygu, ve Bora Ertüzün. “Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler”. Arkeoloji Dergisi, sy 30, Nisan 2023, ss. 99-117, doi:10.51493/egearkeoloji.1120912.
Vancouver
1.Duygu Akar Tanrıver, Bora Ertüzün. Alyattes’in Smryna’yı Tahribine İlişkin Yeni Veriler. ADerg. 01 Nisan 2023;(30):99-117. doi:10.51493/egearkeoloji.1120912