Investigation of Primary School Students' Self-Efficacy Levels in Life Studies Course

Öz

This research examines primary school students' self-efficacy levels in life studies course. The survey model was used to conduct the study. The research population consists of primary school 2nd and 3rd-grade students. The research sample is the 2nd and 3rd-grade students studying in the central districts of Diyarbakır. Stratified sampling was used in the study. Personal Information Form and Life Studies Course Self-Efficacy Scale (LSCSS) were used to collect data. The LSCSS scale consists of two dimensions: authority-oriented self-efficacy and individual-oriented self-efficacy. T test for independent groups, one-way analysis of variance, and multiple regression analysis were utilized in the data analysis. The students' authority-oriented self-efficacy levels are higher than their individual-oriented self-efficacy levels, according to the findings. Life studies course self-efficacy does not differ significantly by gender variable in any dimension. In terms of mother's education level, father's education level, and father's occupation variables, both individual-oriented and authority-oriented self-efficacy differ significantly. While the variables of sense of success and frequency of studying can predict authority-oriented self-efficacy by 17 percent, they can only predict individual-oriented self-efficacy by 14 percent.

Anahtar Kelimeler

• Self-efficacy
• Life studies
• Authority-oriented self-efficacy
• Individual-oriented self-efficacy

İlkokul Öğrencilerinin Hayat Bilgisi Dersi Öz Yeterlik Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, ilkokul öğrencilerinin hayat bilgisi dersi öz yeterlik düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, ilkokul 2 ve 3. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evreni, Diyarbakır ili merkez ilçelerinde eğitim gören 2 ve 3. sınıf öğrencileridir. Araştırmada, tabakalı örneklemeden faydalanılmıştır. Veri toplamak için Kişisel Bilgi Formu (KBF) ve Hayat Bilgisi Dersi Öz Yeterlik Ölçeği (HBDÖÖ) kullanılmıştır. HBDÖÖ, otorite odaklı öz yeterlik ve birey odaklı öz yeterlik olmak üzere iki boyuttan oluşmaktadır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, öğrencilerin otorite odaklı öz yeterlik düzeyleri, birey odaklı öz yeterlik düzeylerinden daha yüksektir. Hayat bilgisi dersi öz yeterliği, hiçbir boyutta cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir biçimde farklılaşmamaktadır. Hem birey odaklı öz yeterlik hem de otorite odaklı öz yeterlik anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve baba mesleği değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermektedir. Başarı algısı ve ders çalışma sıklığı değişkenleri otorite odaklı öz yeterliği %17 oranında anlamlı bir biçimde yordayabilirken birey odaklı öz yeterliği %14 oranında yordayabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Öz yeterlik
• Hayat bilgisi
• Otorite odaklı öz yeterlik
• Birey odaklı öz yeterlik

Kaynakça

1. Adal, A. A. ve Yavuz, İ. (2017). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik algıları ile matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 3(1), 20-41.
2. Aktamış, H., Özenoğlu Kiremit, H. ve Kubilay, M. (2016). Öğrencilerin öz-yeterlik inançlarının fen başarılarına ve demografik özelliklerine göre incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 1-10.
3. Arıcı, M. A. ve Dölek, O. (2020). Ortaokul öğrencilerinin yazma özyeterlik algı düzeyleri ile yazma başarımları arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1204-1217.
4. Arslan, A. (2018). Ortaokul öğrencilerinin yazma kaygıları ve akademik öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1286-1312. doi: 10.17240/aibuefd.2018.18.39790-471117
5. Atik, S. ve Aykaç, N. (2019). Hayat bilgisi öğretim programlarının değerlendirilmesi (1926-2018). Trakya Eğitim Dergisi, 9(4), 708-722. doi: 10.24315/tred.520314
6. Aydoğan, H., Bardakçı, S., Arslan, E., Civelek, H. ve İşyar, Z. (2016). İlkokul 4. sınıf ve ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik tutum ve öz-yeterliklerinin incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(2), 100-119.
7. Aykaç, N. (2011). Hayat bilgisi dersi öğretim programında kullanılan yöntem ve tekniklerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi Sinop ili örneği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(1), 113-126.
8. Bahçıvan, H. K. ve Çetinkaya, G. (2021). Ortaokul öğrencilerinin özetleme başarıları ile özetlemeye yönelik tutumları ve özyeterlik algıları arasındaki ilişki. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 137-162. doi: 10.33400/kuje.907447

9. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (pp. 71-81). New York: Academic Press.
10. Bandura, A. (1999). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. In A. Bandura (Ed.), Self-efficacy in changing societies (pp. 1-45). Cambridge: Cambridge University Press.
11. Batmaz, O., Cevahir Batmaz, M. ve Kılıç, A. (2021). Covid-19 salgın döneminde sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersi öğretimine yönelik görüşleri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3), 1665-1677. doi: 10.33206/mjss.844717
12. Bradley, R. L., Browne, B. L., & Kelley, H. M. (2017). Examining the influence of self-efficacy and self-regulation in online learning. College Student Journal, 51(4), 518-530.
13. Browne, M., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model Fit. K. Bollen, & J. Long, (Eds.) içinde Testing structural equation models (ss. 136-162). Newbury Park, CA: Sage.
14. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
15. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
16. Canbulat, T., Cipcevizci, U., Kalfa, B. ve Fahlioğulları, E. (2017). Kesintili zorunlu eğitimden etkilenen ilkokul öğrencilerinin okula bağlanma ve akademik özyeterlik düzeylerinin değerlendirilmesi. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 105-123. doi: 10.12984/egeefd.328378
17. Cem Ersoy, N. ve Peker, M. (2020). Öz yeterlik ile genel not ortalaması arasındaki ilişkide akademik bütünleşme ve zaman yönetiminin rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 35(85), 85-96.
18. Chemers, M. M., Hu, L.-t., & Garcia, B. F. (2001). Academic self-efficacy and first-year college student performance and adjustment. Journal of Educational Psychology, 93(1), 55-64. doi: 10.1037//0022-0663.93.1.55
19. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri. (E. Dinç ve K. Kıroğlu, çev.). Ankara: Pegem Akademi.
20. Çavdar, D. ve Şahan, H. H. (2019). Matematik dersinde akademik başarı, öz yeterlik ve matematik dersine yönelik tutum arasındaki ilişkinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(2), 979-999. doi: 10.17522/balikesirnef.605618
21. Çaycı, B. (2013). İlköğretim öğrencilerinin fen ve teknoloji dersi özyeterlik inançları ile kavram başarıları arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 305-324.
22. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
23. Demir, T. (2013). İlköğretim öğrencilerinin yarayıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algısı ilişkisi üzerine bir çalışma. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(1), 84-114.
24. Demirezen, S. ve Akhan N. E. (2013). İlköğretim öğrencilerinin ders çalışma üzerine algıları. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 169-183.
25. Er, M. ve Hayran, Z. (2021). Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi öz-yeterlik algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(77), 1-16. doi: 10.17755/esosder.709314
26. Ercan, O. ve Ural, E. (2018). Ortaokul öğrencilerinin fen bilgisi dersinde kendi kendine öğrenme becerileri ile özyeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 13(19), 631-651. doi: 10.7827/TurkishStudies
27. Erdoğdu, M. Y. ve Yüzbaş, D. (2018). Lise öğrencilerinin okula bağlılık ile genel öz-yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişki. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(32), 205-227.
28. Gömleksiz, M. N. ve Kılınç, H. H. (2014). Lise 12. sınıf öğrencilerinin İngilizce öz yeterlik inançlarına ilişkin görüşleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 43-60. doi: 10.18069/fusbed.54896
29. Güven, B., Soydaş, S. ve Durulan, H. (2014). Sınıf öğretmenlerinin yenilenen hayat bilgisi dersi programını uygulamaya yönelik öz-yeterlik algıları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(2), 61-84.
30. Güven, S. (2010). İlköğretim hayat bilgisi dersi ders ve öğrenci çalışma kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 84-95.
31. Hacıömeroğlu, G. ve Elmalı-Erdem, Ö. (2021). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 9(17), 353-379. doi: 10.18009/jcer.866760
32. Işıksal, M. ve Aşkar, P. (2003). İlköğretim öğrencileri için matematik ve bilgisayar öz-yeterlik algısı ölçekleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 109-118.
33. Joët, G., Usher, E. L., & Bressoux, P. (2011). Sources of self-efficacy: An investigation of elementary school students in France. Journal of Educational Psychology, 103(3), 649-663. doi: 10.1037/a0024048
34. Kaya, Z. ve Savaşlı, Y. (2020). Ergenlerin sosyal karşılaştırma ve duygusal öz-yeterlik düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 8(20), 71-105.
35. Kayri, M. (2009). Araştırmalarda gruplar arası farkın belirlenmesine yönelik çoklu karşılaştırma (post-hoc) teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 51-64.
36. Kılınç, E. ve Uygun, M. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimine yönelik öz yeterlik algıları ile bilişötesi farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(29): 1-15.
37. Koç, C. ve Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778. doi: 10.23891/efdyyu.2017.29
38. Köseoğlu, Y. (2015). Self-efficacy and academic achievement – A case from Turkey. Journal of Education and Practice, 6(29), 131-141.
39. Lane, J., Lane, A. M., & Kyprianou, A. (2004). Self-efficacy, self-esteem and their impact on academic performance. Social Behavior and Personality, 32(3), 247-256. doi: 10.2224/sbp.2004.32.3.247
40. Maddy, L. M., Cannon, J. G., & Lichtenberger, E. J. (2015). The effects of social support on self-esteem, self-efficacy, and job search efficacy in the unemployed. Journal of Employment Counseling, 52, 87-95. doi: 10.1002/joec.12007
41. Maden, A. (2020). Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi öz yeterlik algıları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(3), 1136-1150.
42. Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi AMOS uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
43. Meyers, L. S, Gamst, G., & Guarino, A. J. (2006). Applied multivariate research: Design and interpretation. Thousand Oaks, CA: Sage.
44. Önder, R. ve Gelbal, S. (2016). PISA 2012 sonuçlarına göre matematik öz-yeterlik ve kaygı puanlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 271-278.
45. Özkal, N. (2013). Sosyal bilgiler dersine yönelik olumlu tutumların özyeterlik inançlarına göre yordanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 399-408.
46. Öztürk, B. ve Kurtuluş, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyi İle matematik öz yeterlik algısının matematik başarısına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (31), 762-778. doi: 10.14582/DUZGEF.1840
47. Pajares, F. (2002). Gender and perceived self-efficacy in self-regulated learning. Theory into practice, 41(2), 116-125. doi: 10.1207/s15430421tip4102_8
48. Pajares, F., Johnson, M. J., & Usher, E. L. (2007). Sources of writing self-efficacy beliefs of elementary, middle, and high school students. Research in the Teaching of English, 42(1), 104-120.
49. Pallant, J. (2007). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for windows. Berkshire: Open University.
50. Panadero, E., Jonsson, A., & Botella, J. (2017). Effects of self-assessment on self-regulated learning and self-efficacy: Four meta-analyses. Educational Research Review, 22, 74-98. doi: 10.1016/j.edurev.2017.08.004
51. Perry, D. R., & Steck, A. K. (2015). Increasing student engagement, self-efficacy, and meta-cognitive self-regulation in the high school geometry classroom: Do iPads help? Computers in the Schools, 32(2), 122-143. doi: 10.1080/07380569.2015.1036650
52. Pollack, B. L., & Lilly, B. (2008). Gaining confidence and competence through experiential assignments: An exploration of student self-efficacy and spectrum of inquiry. Marketing Education Review, 18(2), 55-66. doi: 10.1080/10528008.2008.11489039
53. Preez, J. (2013) Student self‐efficacy narratives: A collaborative co‐constructive method. Australian Journal of Psychology, 65(2). doi: 10.1111/ajpy.12001
54. Sağlam, M., Babayiğit, Ö., Gökçe, A. ve Yılmaz, Ö. (2019). 2017 yılı hayat bilgisi dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(12), 38-52. doi: 10.46778/goputeb.417214
55. Schunk, D. H., & Pajares, F. (2002). The development of academic self-efficacy. In A. W. Eccles (Ed.), Development of achievement motivation (pp. 15-31). San Diego, CA: Academic Press.
56. Seçer, İ. (2013). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi. Ankara: Anı Yayıncılık.
57. Sevgi, S. ve Yakışıklı, Z. (2020). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz-yeterlik algılarının ve matematiğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 394-416. doi: 10.17860/mersinefd.685426
58. Sevgi, S. ve Zihar, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin yansıtıcı düşünme becerileri ile matematik öz yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(6), 2331-2345. doi: 10.24106/kefdergi.700428
59. Sipahi, B., Yurtkoru, E. S. ve Çinko, M. (2010). Sosyal bilimlerde SPPS’le veri analizi (3. baskı). İstanbul: Beta.
60. Stevens, J. (2002). Applied multivariate statistics for the social sciences. London: Lawrence Erlbaum Associates.
61. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2006). Using multivariate statistics. New York: Pearson.
62. Warwick, J. (2008). Mathematical self-efficacy and student engagement in the mathematics classroom. MSOR Connections, 8(3), 31-37.
63. Webb-Williams, J. (2018). Science self-efficacy in the primary classroom: Using mixed methods to investigate sources of self-efficacy. Research in Science Education, 48(5), 939-961. doi: 10.1007/s11165-016-9592-0
64. Whitbeck, L. B., Simons, R. L., Conger, R. D., Wickrama, K. A. S., Ackley, K. A., & Elder Jr, G. H. (1997). The effects of parents' working conditions and family economic hardship on parenting behaviors and children's self-efficacy. Social Psychology Quarterly, 60(4), 291-303.
65. Yangın Ersanlı, C. (2015). The relationship between students’ academic self-efficacy and language learning motivation: A study of 8th graders. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 199, 472-478. doi: 10.1016/j.sbspro.2015.07.534
66. Yılmaz, F. ve Öner Sunkur, M. (2021). Bir program zincirleme analizi: 3. sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programı (2018) örneği. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 27, 279-297. doi: 10.14689/enad.27.13