Derleme

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri

Cilt: 24 Sayı: 3 29 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri

Öz

Otizm spektrum bozukluğu (OSB), her bireyde farklı derecede gözlenebilen, belirtilerinin erken çocukluk yıllarında görülmeye başlayıp yaşam boyu devam ettiği karmaşık bir nöro-gelişimsel farklılıktır. Uygulamalı davranış analizi (UDA), davranış analizi biliminin uygulamalı bir dalıdır. OSB’li bireylerin eğitiminde yararlanılan bilimsel dayanaklı uygulama (BDU) olarak kabul edilen uygulamaların UDA’ya dayalı olduğu kabul edilmektedir. Ancak OSB’li bireylerin, onların ailelerinin ve bu bireylerle çalışan uzmanların UDA’ya dayalı uygulamalara erişim sorunları hâlâ devam etmektedir. Bu sebeple, OSB’li bireylerin UDA’ya dayalı hizmetlere erişimini kolaylaştırabilecek alternatif hizmet modellerinin araştırılmasına ihtiyaç vardır. Tele-sağlık hizmetleri bu ihtiyacın karşılanmasına yönelik alternatif uygulama şekli olarak karşımıza çıkmaktadır. Tele-sağlık; sağlık ve eğitimle ilgili çeşitli hizmetlerin bireyle fiziksel olarak aynı yerde bulunmayan bir uzman tarafından uygun teknoloji ve iletişim aracılığıyla sunulmasıdır. Tele-sağlık hizmetleri son yıllarda sıklıkla tercih edilen ve COVID-19 salgınıyla daha da popüler hale gelen bir hizmet türüdür. Bu çalışmanın amacı OSB’li bireylere yönelik UDA’ya dayalı tekniklerin sunumunda tele-sağlık hizmetlerinin kullanımına ilişkin bilgi vermektir. Çalışma tele-sağlık hizmetlerinin mevcut durumuna, uygulama modellerine, hizmetlerin avantaj ve sınırlılıklarına yönelik kapsamlı bilgi sunmaktadır. Çalışmada tele-sağlık hizmetleri aracılığıyla eğitim sunmak isteyen uzmanlara ve bu hizmetten yararlanmak isteyen bireylere ve onların ailelerine yönelik daha etkili tele-sağlık hizmetlerinin kullanımıyla ilgili yol haritası çizilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Makalenin yazarlarindan Dr Serife Sahin'in bugun dogum gunu. Iyi ki dogmus ve OSB'li bireylerin hayatina dokunmus.

Kaynakça

  1. American Psychiatric Association (APA). (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM- 5). Arlington VA: American Psychiatric Publication.
  2. American Telemedicine Association (ATA). (2021, Ocak). Exploring asynchronous telehealth and its critical role within our evolving healthcare system. https://www.americantelemed.org/events/exploring-asynchronous-telehealth-and-its-critical-role-within-our-evolving-healthcare-system/
  3. Barkaia, A., Stokes, T. F., & Mikiashvili, T. (2017). Intercontinental telehealth coaching of therapists to improve verbalizations by children with autism. Journal of Applied Behavior Analysis, 50(3), 582-589. doi: 10.1002/jaba.391
  4. Barretto, A., Wacker, D. P., Harding, J., Lee, J., & Berg, W. K. (2006). Using telemedicine to conduct behavioral assessments. Journal of Applied Behavior Analysis, 39(3), 333-340. doi: 10.1901/jaba.2006.173-04
  5. Baxter, A. J., Brugha, T. S., Erskine, H. E., Scheurer, R. W., Vos, T., & Scott, J. G. (2015). The epidemiology and global burden of autism spectrum disorders. Psychological medicine, 45(3), 601-613. doi: 10.1017/S003329171400172X
  6. Bearss, K., Burrell, T. L., Challa, S. A., Postorino, V., Gillespie, S. E., Crooks, C., & Scahill, L. (2018). Feasibility of parent training via telehealth for children with autism spectrum disorder and disruptive behavior: A demonstration pilot. Journal of Autism and Developmental Disorders, 48(4), 1020-1030. doi: 10.1007/s10803-017-3363-2
  7. Beaulieu, L., Addington, J., & Almeida, D. (2019). Behavior analysts’ training and practices regarding cultural diversity: The case for culturally competent care. Behavior Analysis in Practice, 12, 557-575. doi: 10.1007/s40617-018-00313-6
  8. Behavior Analyst Certification Board (BACB). (2022, Aralık). Behavior Analyst Certification Board. Retrieved from https://www.bacb.com/bcba/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

29 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2023

Kabul Tarihi

24 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Koldaş, M., & Şahin, Ş. (2023). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri. Ege Eğitim Dergisi, 24(3), 332-349. https://doi.org/10.12984/egeefd.1260286
AMA
1.Koldaş M, Şahin Ş. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri. Ege Eğitim Dergisi. 2023;24(3):332-349. doi:10.12984/egeefd.1260286
Chicago
Koldaş, Meral, ve Şerife Şahin. 2023. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri”. Ege Eğitim Dergisi 24 (3): 332-49. https://doi.org/10.12984/egeefd.1260286.
EndNote
Koldaş M, Şahin Ş (01 Ekim 2023) Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri. Ege Eğitim Dergisi 24 3 332–349.
IEEE
[1]M. Koldaş ve Ş. Şahin, “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri”, Ege Eğitim Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 332–349, Eki. 2023, doi: 10.12984/egeefd.1260286.
ISNAD
Koldaş, Meral - Şahin, Şerife. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri”. Ege Eğitim Dergisi 24/3 (01 Ekim 2023): 332-349. https://doi.org/10.12984/egeefd.1260286.
JAMA
1.Koldaş M, Şahin Ş. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri. Ege Eğitim Dergisi. 2023;24:332–349.
MLA
Koldaş, Meral, ve Şerife Şahin. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri”. Ege Eğitim Dergisi, c. 24, sy 3, Ekim 2023, ss. 332-49, doi:10.12984/egeefd.1260286.
Vancouver
1.Meral Koldaş, Şerife Şahin. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bilimsel Dayanaklı Uygulamaların Yaygınlaştırılması: Tele-Sağlık Hizmetleri. Ege Eğitim Dergisi. 01 Ekim 2023;24(3):332-49. doi:10.12984/egeefd.1260286