Araştırma Makalesi

Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması

Cilt: 26 Sayı: 1 28 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması

Öz

Bu çalışmada, Chen (2006) tarafından geliştirilen Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler (BEÜG) ölçeğinin bilimin doğasına yönelik anlayış alt boyutlarının Rasch modeli kullanılarak Türkçeye uyarlanması yapılmıştır. BEÜG ölçeği, lisans seviyesinde öğrenim gören öğrencilerin bilimin doğası unsurlarına yönelik anlayışlarını ve bu unsurların öğretimine yönelik tutumlarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde bulunan bir devlet üniversitesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören toplam 216 lisans öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak katılımcılara ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve sekiz alt boyuttan oluşan BEÜG ölçeği olmak üzere iki farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri analizi aşamasında model uyum analizi, maddelerin ayırt ediciliği ve güvenirliği, maddelerin iç tutarlılığı, tek boyutluluk ve madde yanlılığı analizi yapılmıştır. Ölçeğin görünüş ve kapsam geçerliği üç kişiden oluşan bir uzman paneli tarafından değerlendirilmiştir. Ek olarak, ölçeğin her bir alt boyutundaki maddelerin iç tutarlığını değerlendirmek amacıyla Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanmış ve bu katsayının .48 ile .82 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, bilimin doğasına yönelik anlayışlara odaklanan toplam 8 alt boyut ve 45 maddeden oluşan Türkçeye uyarlanmış BEÜG ölçeğinin, lisans düzeyindeki öğrencilerin bilimin doğası unsurlarına yönelik anlayışlarını ölçmek için genel olarak geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırma, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler İnsan Araştırmaları Etik Kurulu’nun 18.03.2024 tarihli ve E-84391427-050.01.04-172505 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. Abd‐El‐Khalick, F. (2005). Developing deeper understandings of nature of science: The impact of a philosophy of science course on preservice science teachers’ views and instructional planning. International Journal of Science Education, 27(1), 15-42. https://doi.org/10.1080/09500690410001673810
  2. Abd‐El‐Khalick, F., Waters, M., & Le, A. P. (2008). Representations of nature of science in high school chemistry textbooks over the past four decades. Journal of Research in Science Teaching, 45(7), 835-855. https://doi.org/10.1002/tea.20226
  3. Aikenhead, G. S., & Ryan, A. G. (1992). The development of a new instrument: “Views on Science-Technology-Society” (VOSTS). Science Education, 76(5), 477-491.
  4. Akerson, V. L., Morrison, J. A., & McDuffie, A. R. (2006). One course is not enough: Preservice elementary teachers’ retention of improved views of nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 43(2), 194-213. https://doi.org/10.1002/tea.20099
  5. Akgun, S., & Kaya, E. (2020). How do university students perceive the nature of science?. Science & Education, 29(2), 299-330. https://doi.org/10.1007/s11191-020-00105-x
  6. Akşit, O., Ceyhan, G., & Muğaloğlu, E.Z. (2023). Fen eğitiminin sözde-gerçeklik (post-truth) dünyasında rolü ve önemi. M. Ergun (Ed.), Fen öğretimi 1 içinde (ss. 1-25). Nobel Yayınları.
  7. Algarni, N. A., & Alahmad, N. S. (2023). Views on nature of science and attitudes toward teaching nature of science among chemistry students in Saudi universities. Journal of Baltic Science Education, 22(2), 204-214. https://doi.org/10.33225/jbse/23.22.204
  8. Allchin, D. (2011). Evaluating knowledge of the nature of (whole) science. Science Education, 95(3), 518-542. https://doi.org/10.1002/sce.20432

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

12 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akşit, O. (2025). Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 26(1), 47-67. https://doi.org/10.12984/egeefd.1512596
AMA
1.Akşit O. Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması. Ege Eğitim Dergisi. 2025;26(1):47-67. doi:10.12984/egeefd.1512596
Chicago
Akşit, Osman. 2025. “Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması”. Ege Eğitim Dergisi 26 (1): 47-67. https://doi.org/10.12984/egeefd.1512596.
EndNote
Akşit O (01 Mart 2025) Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması. Ege Eğitim Dergisi 26 1 47–67.
IEEE
[1]O. Akşit, “Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması”, Ege Eğitim Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 47–67, Mar. 2025, doi: 10.12984/egeefd.1512596.
ISNAD
Akşit, Osman. “Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması”. Ege Eğitim Dergisi 26/1 (01 Mart 2025): 47-67. https://doi.org/10.12984/egeefd.1512596.
JAMA
1.Akşit O. Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması. Ege Eğitim Dergisi. 2025;26:47–67.
MLA
Akşit, Osman. “Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması”. Ege Eğitim Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2025, ss. 47-67, doi:10.12984/egeefd.1512596.
Vancouver
1.Osman Akşit. Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması. Ege Eğitim Dergisi. 01 Mart 2025;26(1):47-6. doi:10.12984/egeefd.1512596