-

Öz

Objective of the present study was to develop a sexual education program for sixth grade students and to test efficacy of the developed program. A semi-experimental design with control group and pre-test and post-test was used in the present study. In the present study, Sexual Health Knowledge and Attitude Inventory developed as a part of current study were used as data collecting tool. Each session of the program consisting of a total of eight sessions was conducted for 80 minutes weekly. Sexual education program of eight sessions was performed in the experimental group whereas no education was given in the control group. The data were analyzed by multivariate analysis of variance (MANOVA), Box-M, ShapiroWilk’s test and discriminant analysis. As a result of the current study it was found that there was statistically significant increase in knowledge level on changes during the adolescence period in the experimental group and statistically significantly positive changes in the friend and romantic relationships, ability to say no and making decision, physical and emotional abuse, and attitudes in social gender issues, and statistically significant decrease in misbelieves about the adolescence period and sexuality

Anahtar Kelimeler

• Puberty, sexual education, semi-structured experimental design

İlköğretim 6. Sınıf Öğrencilerine Yönelik Cinsel Eğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerine yönelik cinsel eğitim programı geliştirmek ve geliştirilen programın etkililiğini test etmektir. Araştırmada, ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırma kapsamında geliştirilen Cinsel Sağlık Bilgi ve Tutum Envanteri kullanılmıştır. 8 oturumdan oluşan programının her oturumu haftada bir kez ve 80 dakika süresince yürütülmüştür. Deney grubuna 8 oturumluk cinsel eğitim programı uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. Verilerin analizi Çok Değişkenli ANOVA (MANOVA), Box M, Shapiro-Wilk testi ve diskriminant analizi ile yapılmıştır. Araştırmada, cinsel eğitim programı sonrasında deney grubunun ergenlik dönemi değişiklikleri bilgi düzeylerinde istatiksel olarak bir artış, arkadaşlık ilişkileri ve romantik ilişkiler, hayır diyebilme ve karar verme, cinsel, fiziksel ve duygusal istismar ve toplumsal cinsiyet konularına yönelik tutumlarında istatistiksel olarak olumlu bir değişim, ergenlik dönemi ve cinsellikle ilgili yanlış inanışlarında istatistiksel olarak bir düşüş saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: ergenlik, cinsel eğitim, yarı deneysel desen.

Anahtar Kelimeler

• Ergenlik, cinsel eğitim, yarı deneysel desen

Kaynakça

1. Akalın, A. (2002). Cinsel kimlik gelişimi. N. Fincancıoğlu, A. Bulut (eds). Öğretmen ve öğretmen adayları için cinsel sağlık eğitimi (ss:55-66). Ceren Yayın Dağıtım, İstanbul.
2. Araptarlı, N. (1986). Gençlerin Cinsel Bilgi Düzeyi, Tutumları ve Ailenin Cinsel Tutumlarının Karşılaştırılması. XXII. Ulusal Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi Bilimsel Çalışmaları, Marmaris, 45- 60
3. Bayhan, P., Artan, İ. (2004). Çocuk Gelişlimi ve Eğitimi, Morpa Kültür Yayınları, İstanbul.
4. Bulut, A., Nalbant, H., Çokar, M. (2002). Ergenlerin sağlık bilincinin geliştirilmesi projesi: Ergenler ve sağlık durum raporu. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi.
5. Buston K., Wight, D. & Hart, G. (2002). Inside the sex education classroom: the importance of context in engaging pupils. Culture, Health & Sexuality, 4(3), 317-335.
6. Büyüköztürk, Ş. (2009). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. 10. Baskı. Pegem Yayınları, Ankara.
7. CETAD-Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği. (2000). Cinsel Eğitim Cetad Günleri-2 Toplantı Özet Bilgileri, 24-26 Kasım 2000, İstanbul.
8. Çok, F. (2003). Ergenlerin Cinsel Eğitimi-Bir Program Denemesi. Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara.

9. Ercan, L. (2001). Ergenlik Döneminde Rehberlik Ve Psikolojik Danışma Hizmetleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 9(2), 47-58.
10. Gençalp, N.S., Gürsoy, E. (2010). Cinsel Sağlık Eğitiminin Önemi. Aile ve Toplum Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi.
11. Giray, H., Kılıç, B. (2004). Bekar kadınlar ve üreme sağlığı. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 13(8): 286-289.
12. Gorey, K. M., Leslie, D. R. (1997). The prevalence of child sexual abuse: integrative review adjustment for potential response and measurement biases. Child Abuse Negl.
13. Gölbaşı, Z., Eroğlu, K. (2003). Ankara İli Merkezi Ortaöğretim Okullarındaki Öğrencilerin Cinsel Eğitime İlişkin Görüşleri. Klinik Bilimler Dergisi, 9 (6), 759-765.
14. Guidelines For Comprehensive Sexuality Education. New York: Sexuality Information and Education Council of the United States, 2004.
15. Güler, S., Yöndem Z. D. (2007). Ergenlik ve Cinsel Sağlık Eğitimi ile İlgili Grup Rehberliğinin 6. Sınıf Öğrencilerinin Bilgi ve Tutumlarına Etkisi. İlköğretim Online.
16. Hilton, G. L. S. (2007). Listening to the boys again: An exploration of what boys want to learn in sex education classes and howthey want to be taught. Sex Education, 7(2), 161-174.
17. İncesu, C., Acar, A., Kazmirci T. Vd. (2006). Cinsellikle İlgili Değerler. Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Araştırması 3. Bölüm, Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği (CETAD) Yayını. İstanbul.
18. Jones, K. T. (2009). Exploring adolescent mothers' perceptions of school-based sexuality education. Doktora Tezi. University of Arkansas for Medical Sciences.
19. Karabey, S., Müftüoğlu, N. (Eds.). (2006). Gençlik ve Cinsellik. Cinsel Eğitim, Tedavi ve Araştırma Derneği (CETAD).
20. Kirby, D., Laris, B. A., Rolleri, L. A. (2007). Sex and HIV education programs: Their impact on sexual behavior of young people throughout the world. Journal of Adolescent Healty, 40, 206-217.
21. Knudtson, L., Coleman, H.L. (2008). Adolescent sexual health and development. (H:L.K. Coleman & Yeh, C.J., Eds). Handbook of School Counseling. (ss:243-257). New York: Routledge.
22. Koten, Y., Tuğlu, C., Abay, E. (1996). Üniversite öğrencileri arasında ensest bildirimi. Özşahin, A. (yayın sorumlusu) XXXII Ulusal Psikiyatri Kongresi. GATA Basımevi, Ankara.
23. Langille, D., Graham, J., ve Marshall, E. (2000). Developing understanding from young women's experiences in obtaining sexual health services and education in a Nova Scotia community. Centres of Excellence for Women's Health Research Bulletin, 1, 20-21.
24. Measor, L. (2004). ‘Young People’s Views on Sex Education: Gender, information and knowledge’. Sex Education, 4(2), 153–66.
25. Mukaddes, M. N. (2000). Çocuk Ve Ergen Psikiyatrisi. Polvan, Özgür(Ed.). Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.
26. Orwin, G. H. (1995). Understading the adolescent. Washington: American Psychiatric Press.
27. Ozan, S., Aras, S., Semin, S. ve Orçin, E. (2005). Sexual attitudes and behaviors among medical students in Dokuz Eylül University, Turkey. European Journal of Contraception and Reproductive Health Care, 10(3), 171-183.
28. Özyurt, B. (2010). Gelişim Konularına genel bakış. (A. Kaya, ed.) Eğitim Psikolojisi. 4. Baskı. Pegem Akademi, Ankara.
29. Sanderson, C. (2010). Çocuğun Cinsel Eğitimi ve Tacizden Koruma Rehberi. Sistem Yayıncılık, İstanbul.
30. Santrock, J. W. (2012). Ergenlik. Çeviri Editörü: D. M. Siyez. Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık, Ankara.
31. Selçuk, Z. (2006). İlköğretim 6. Sınıf Kız Öğrencilerine Uygulanan Cinsel Sağlık Eğitiminin Cinsel Sağlık Bilgilerine Etkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara
32. Sezgin, B. (1998). Adolesan Üreme Sağlığı. (Haziran) Sağlıkta Strateji (18).
33. Siyez, E., Siyez D. M. (2007). Ergenlerin Cinsel Yaşam Deneyimlerinin Bazı Psiko-Sosyal Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi. Türk Üroloji Dergisi: 33 (1): 56-63
34. Siyez, D. M. (2009). Ergenlerle ergenlikte romantik ilişkiler üzerine yapılabilecek bir sınıf rehberliği çalışmasının tanıtımı. Tevfik Fikret okulları eğitimde yeni yönelimler sempozyumu. (18 nisan 2009) 266-270. İzmir.
35. Siyez, D. M. (2010). Ergenlerde Problem Davranışlar Okul Temelli Önleme Çalışmaları İle İlgili Uygulama Örnekleri. Pegem Akademi, Ankara.
36. Strange, V., Forrest, S. ve Oakley, A. (2003). Mixed or single sex education: how would people like their sex education and why? Gender and Education, 15 (2), 201-214.
37. Sungur, M. (2003). Cinsel Eğitim, cinsel işlev bozuklukları. Ed. Nesrin Yetkin ve Cem İncesu, İstanbul.
38. Sümer, Z. H. (2007). Psikolojik Danışman Eğitiminin Göz Ardı Edilen Öğesi: Cinsellik Eğitimi. "Gelişen Psikolojik Danışma ve Rehberlik: Meslekleşme Sürecindeki İlerlemeler", s.183-200.
39. Tapan, M. (1995). İzmir İlinde Adölesanlarda Aile Hayatı, Üreme Sağlığı Konusunda Bilgi ve Tutum Araştırması. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
40. Taşçı, A. İ. (2003). Cinsel Eğitim, 3. Baskı, İz Yayıncılık, İstanbul.
41. Tavşancıl, E. (2006). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
42. Temel, Z. F. ve Aksoy, A. B. (2001). Ergen ve Gelişimi Yetişkinliğe İlk Adım. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
43. Yates A. (1997) Sexual abuse of children. In: Wiener JM, ed. Textbook of child adolescent psychiatry. 2nd ed. Washington: American Psychiatric Press.
44. Yavuzer, H. (2005). Çocuk Psikolojisi. Remzi Kitabevi, İstanbul.
45. Yurdugül, H. (2005). Ölçek Geliştirme Çalışmalarında Kapsam Geçerliliği İçin Kapsam Geçerlilik İndekslerinin Kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi.