Çift-Kariyerli Yaşam Tarzı Doyumu Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Bu çalışmada çift-kariyerli (her ikisi de çalışan) çiftlerin ilişkilerinde, çift-kariyerli yaşam tarzının kişiye sağladığı doyumu ölçen tek boyutlu, kısa ve kolay uygulanabilen, Çift-Kariyerli Yaşam Tarzı Doyumu Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanma sonuçları ile geçerlik ve güvenirliğine dair kanıtlar incelenmiştir. Ölçekte yer alan 5 maddenin öncelikle Türkçe çeviri, daha sonra geri-çeviri ve dil-eş değerlik çalışmaları yapıldıktan sonra ölçek, açıklayıcı faktör analizi için 137 ve doğrulayıcı faktör analizi için 127 çift-kariyerli ve çalışmaya gönüllü olarak katılmış evli bireye uygulanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin tek boyutlu olduğunu göstermiştir. Ölçeğin eş zaman geçerliğini test etmek amacıyla yapılan çalışmalar, ölçeğin ilişkiye bağlılık ve ilişki doyumu ile beklenen yönde ilişkili olduğunu gösterirken çift-kariyerli yaşam tarzı doyumunun ise cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılıklar göstermediğini ortaya koymuştur. Ölçeğe ilişkin Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı .83 olarak bulunmuştur. Bu bulgular ışığında, Türkçe Çift-Kariyerli Yaşam Tarzı Doyumu Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çift-kariyerli yaşam tarzı
• Çift-kariyerli evlilik
• Çift-Kariyerli Yaşam Tarzı Doyumu Ölçeği
• Ölçek uyarlama

Turkish Adaptation of the Satisfaction with Dual-Career Lifestyle Scale

Öz

In this study, the Turkish adaptation and psychometric examination of a short, one-factor, and easy to apply Satisfaction with Dual-Career Lifestyle Scale (SWDCLS) -which measures the satisfaction a dual-career lifestyle provides in dual-career relationships- was investigated. After the translation and back- translation of 5-item scale was completed, language equivalency of the scale was tested. In order to examine the psychometrics of the scale, exploratory factor analysis was conducted with 137 and confirmatory factor analysis was conducted with 127 married individuals who were in dual-career marriages and volunteered to participate in the study. The results of the exploratory and confirmatory factor analyses yielded a one-factor structure scale. Concurrent validity studies revealed significant relationships with commitment and satisfaction measures. There were no significant gender differences in participants’ satisfaction with their dual-career lifestyle. Cronbach Alpha was found as .83. These results posited that the Turkish Satisfaction with Dual-Career Lifestyle Scale is a valid and reliable measure.

Anahtar Kelimeler

• Dual-career lifestyle
• Dual-career marriage
• Satisfaction with Dual-Career Lifestyle Scale
• Scale adaptation

Kaynakça

1. Allen, T. D., Herst, D. E., Bruck, C. S., & Sutton, M. (2000). Consequences associated with work-to-family conflict: A review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 278-308. doi: 10.1037//1076-8998.5.2.278
2. Alparslan, A., Öztürk, M. ve Çarıkçı, İ. H. (2018). Çift kariyerli akademisyenlerin iş yeri ve evdeki iyi oluşları üzerine bir saha araştırması. İş ve İnsan Dergisi, 5(2), 145-155. doi: 10.18394/iid.368544
3. Bhowon, U. (2013). Role salience, work-family conflict, and satisfaction of dual-earner couples. Journal of Business Studies Quarterly, 5(2), 78-90.
4. Boles, J. S., Johnston, M. W., & Hair Jr, J. F. (1997). Role stress, work-family conflict and emotional exhaustion: Inter-relationships and effects on some work-related consequences. Journal of Personal Selling & Sales Management, 17(1), 17-28. doi:10.1080/08853134.1997.10754079
5. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: Guilford.
6. Büyükşahin, A. ve Taluy, N. (2008). İlişki İstikrarı Ölçeğinin gözden geçirme çalışması. Yayımlanmamış araştırma raporu.
7. Büyükşahin, A., Hasta, D. ve Hovardaoğlu, S. (2005). İlişki İstikrarı Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 8(16), 25-37.
8. Clemente, F., & Sauer, W. J. (1976). Life satisfaction in the United States. Social Forces, 54(3), 621-631. doi: 10.1093/sf/54.3.621

9. Collins, D. (2003). Pretesting survey instruments: An overview of cognitive methods. Quality of Life Research, 12, 229- 238. doi: 10.1023/A:1023254226592
10. Çecen-Erogul, A. R. ve Dingiltepe, T. (2012). Parçalanmış ve tam aileye sahip ergenlerin yaşam doyumu düzeyleri ile yaşam kalite düzeylerinin karşılaştırılması. İlköğretim Online, 11(4), 1077-1086.
11. Çetinkaya, H. (2004). Beden imgesi, beden organlarından memnuniyet, benlik saygısı, yaşam doyumu ve sosyal karşılaştırma düzeyinin demografik değişkenlere göre farklılaşması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Mersin.
12. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75. doi: 10.1207/s15327752jpa4901_13
13. Ernst Kossek, E. ve Ozeki, C. (1998). Work-family conflict, policies, and the job-life satisfaction relationship: A review and directions for organizational behavior-human resources research. Journal of Applied Psychology, 83(2), 139-149. doi: 10.1037//0021-9010.83.2.139
14. Field, A. P. (2005). Discovering statistics using SPSS. (2nd ed.). London: Sage.
15. Frone, M. R., Yardley, J. K., & Markel, K. S. (1997). Developing and testing an integrative model of the work-family interface. Journal of Vocational Behavior, 50, 145-167. doi: 10.1006/jvbe.1996.1577
16. Hanson, S. L., & Ooms, T. (1991). The economic costs and rewards of two-earner, two parent families. Journal of Marriage and the Family, 53(3), 622-634.
17. Hester, S. B., & Dickerson, K. G. (1984). Serving dual-career families: Problem or opportunity? Journal of Extension, 22, 21-27.
18. Higgins, C. A., Duxbury, L. E., & Irving, R. H. (1992). Work-family conflict in the dual-career family. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 51(1), 51-75. doi: 10.1016/0749-5978(92)90004-q
19. Hu, L., & Bentler, P. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. doi: 10.1080/10705519909540118
20. Kinnunen, U., & Mauno, S. (1998). Antecedents and outcomes of work-family conflict among employed women and men in Finland. Human Relations, 51(2), 157-177. doi: 10.1177/001872679805100203
21. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). New York, NY: Guilford Press.
22. Mert, İ. S. ve Bekmezci, M. (2016). İki kariyerli aile çalışanlarında iş ve yaşam tatmini. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(1), 46-56.
23. Neault, R. A., & Pickerell, D. A. (2005). Dual-career couples: The juggling act. Canadian Journal of Counselling, 39(3), 187-198.
24. Nicola, J. S., & Hawkes, G. R. (1986). Marital satisfaction of dual-career couples: Does sharing increase happiness? Journal of Social Behavior and Personality, 1(1), 47-60.
25. Nye, R. B. (1974). Society and culture in America, 1830-1860. Harper Collins Publishers.
26. Olson, D. H., McCubbin, H. I., Barnes, H. L., Larsen, A. S., Muxen, M. J., & Wilson, M. A. (1989). Families: What makes them work. Beverly Hills, CA: Sage.
27. Perrone, K. M., & Worthington Jr, E. L. (2001). Factors influencing ratings of marital quality by individuals within dual- career marriages: A conceptual model. Journal of Counseling Psychology, 48(1), 3-9. doi: 10.1037/0022-0167.48.1.3
28. Rapoport, R., & Rapoport, R. N. (1969). The dual career family: A variant pattern and social change. Human Relations, 22(1), 3-30. doi: 10.1177/001872676902200101
29. Rusbult, C. E. (1980). Commitment and satisfaction in romantic associations: A test of the investment model. Journal of Experimental Social Psychology, 16(1), 172-186. doi: 10.1016/0022-1031(80)90007-4
30. Rusbult, C. E. (1983). A longitudinal test of the investment model: The development (and deterioration) of satisfaction and commitment in heterosexual involvements. Journal of Personality and Social Psychology, 45(1), 101- 117. doi: 10.1037/0022-3514.45.1.101
31. Rusbult, C. E., Martz, J. M., & Agnew, C. R. (1998). The investment model scale: Measuring commitment level, satisfaction level, quality of alternatives, and investment size. Personal Relationships, 5(4), 357- 387. doi: 10.1111/j.1475-6811.1998.tb00177.x
32. Şahin, F. S., Zade, B. M. ve Direk, H. (2009, Ekim). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ve yaşam doyum düzeyleri. XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, İzmir.
33. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Needham Heights, MA: Allyn and Bacon.
34. Tay, L., Ng, V., Kuykendall, L., & Diener, E. (2014). Demographic factors and worker well-being: An empirical review using representative data from the United States and across the world. In P. L. Perrewe, C. C. Rosen ve J. R. B. Halbesleben (Eds.), The role of demographics in occupational stress and well- being (pp. 235-283). Emerald Group Publishing. doi: 10.1108/S1479-355520140000012007
35. Telef, B. B. (2011). Öğretmenlerin öz-yeterlikleri, iş doyumları, yaşam doyumları ve tükenmişliklerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 10(1), 91-108.
36. Thomas, L. T., & Ganster, D. C. (1995). Impact of family-supportive work variables on work-family conflict and strain: A control perspective. Journal of Applied Psychology, 80(1), 6. doi: 10.1037/0021-9010.80.1.6
37. Ullman, J. B. (2001). Structural equation modeling. In B. G. Tabachnick ve L. S. Fidell (Eds.), Using multivariate statistics (4th ed.) (pp. 653-771). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.
38. Uz-Baş, A. (2011). Investigating levels and predictors of life satisfaction among prospective teachers. Eurasian Journal of Educational Research, 44, 71-88.
39. Üçok, S. B. (2019). Mediating roles of satisfaction with dual-career lifestyle and relationship satisfaction in the association between investments and commitment. (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
40. William, O., Appiah, E. E., & Botchway, E. A. (2015). Family roles and dual career marriages in Ghana: Benefits and challenges to emerging families in Ghana. Historical Research Letter, 6, 8-11.