Determining the Perceived Stress Levels of Nurses During the Covid-19 Epidemic: A Social Network Based Description Study

Öz

Covid-19 Salgını Sürecinde Hemşirelerin Algılanan Stres Düzeylerinin Belirlenmesi: Sosyal Ağ Tabanlı Tanımlayıcı Bir Çalışma

Öz

Öz Amaç: COVID-19 tüm dünyayı etkisi altına almış bir halk sağlığı sorunudur. Salgının iyileştirilmesi ve kontrolünde hemşirelerin iş gücü büyük bir öneme sahiptir. Çalışmada amaç hemşirelerin algılanan stres düzeyini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan çalışma 01-31 Aralık 2020 tarihleri arasında 240 hemşire üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama formu ‘Kişisel Bilgi Formu’ ve ‘Algılanan Stres Ölçeği’ olmak üzere iki formu içermektedir. Tanımlayıcı verilerin ve ölçekten elde edilen puanların analizinde ANOVA ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel değerlendirmede p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %92.1’i kadındır. Algılan Stres Düzeyi Ölçeği puan ortalaması 31.38±7.02’dir. COVID servisinde çalışan hemşirelerin stres düzeyi diğer servislerde çalışanlardan daha yüksek bulunmuştur (p=0.035). 29 ve ↓ yaş grubunda (p= 0.005), çocuk sahibi olanlarda (p=0.009), serviste çalışanlarda (p=0.000), çalıştığı birimi her zaman riskli olarak tanımlayanlarda (p=0.020), karma (gece-gündüz) vardiyasında çalışanlarda (p=0.038), çalışma hayatının sosyal yaşamını her zaman etkilediğini belirtenlerde (p=0.000) ve pandemi sürecinde çalışılan kurumda bulaşa karşı hiçbir zaman önlem alınmadığını belirtenlerde (p=0.022) algılanan stres düzeyi diğer gruplara göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Pandemi sürecinde COVID-19 kliniklerinde çalışan hemşirelerin stres düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Hastane hemşirelik yönetimlerinin çalışan sağlığı ve güvenliği açısından özellikle bu birimlerde çalışan hemşirelerin stresle baş etmesini sağlayacak müdahaleleri (Olumlu çalışma ortamı oluşturma, molalı çalışma, molalarda müzik, egzersiz, yoga vb etkinlikler, nöbet ertesi dinlenme sürelerinin olanaklar dahilinde uzatılması, zaman yönetimi, enfeksiyon kontrol önlemlerinin güçlendirilmesi, vb birkaç örnek müdahale verilebilir) organize etmesi, uzun süreli stres reaksiyonlarının ve strese bağlı ruhsal bedensel sağlık sorunlarının önüne geçebilecektir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Hemşire
• Stres
• Algılanan Stres Ölçeği

Kaynakça

1. Referans1 Aksakoğlu G (2008). BULAŞICI HASTALIKLARDA SAVAŞIM. 3. Baskı; Bölüm 3; s.:32-33.
2. Referans2 Albott CS, Woznıak JR, Mcglınch BP, Wall MH, Gold BS, Vınogradov S (2020). Battle Buddies: Rapid Deployment of a Psychological Resilience Intervention for
3. Referans3 Healthcare Workers during the COVID-19 Pandemic. Anesthesia & Analgesia Journal. 1-38
4. Referans4 Aloğlu N, Gecdi T (2021). Sağlık Personelinin Pandemi Sürecinde Duygu Durumlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Gevher Nesibe Dergisi. 6(12): 29-39.
5. Referans5 Avcı İA (2016). Toplumsal Boyutuyla Enfeksiyon Hastalıkları ve Bakım. HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ. Erici B. 2. Baskı S: 194.
6. Referans6 Aslan (2020). Tarihten Günümüze Epidemiler, Pandemiler ve Cov-19. Göller Bölgesi Aylık Ekonomi ve Kültür Dergisi. 8(85):36-41
7. Referans7 Bayülgen MY, Bayülgen A, Yeşil FH, Türksever HA (2021). COVID-19 Pandemisi Sürecinde Çalışan Hemşirelerin Anksiyete ve Umutsuzluk Düzeylerinin Belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi. 3(1):1-6.
8. Referans8 Cıhırıco F, Nucera G, Magnavıta N. Protecting the Mental Health of Healthcare Workers During the COVID-19 Emergency. BJPSYCH INTERNATIONAL. 18(1):1-2

9. Referans9 Cohen S, Kamarck T, Mermelstein R (1983) A Global Measure of Perceived Stress. Journal of Health and Social Behavior. 24: 385-396.
10. Referans10 Eskin M, Harlak H, Demirkıran F, Dereboy Ç (2013). Algılanan Stres Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. New Symposium Journal. www.yenisymposium.net. 5(3):132-140
11. Referans11 El-Hagea W, Hıngrayc C, Lemogne C, Yrondif A, Brunault P, Bienvenu, Etaınj B, Paquetj C, Gohıer M, Bennabi D, Birmes P, Sauvaget A, Fakra E, Prietor N, Bulteaus S, Vidailhett P, Camus V, Leboyer M, Krebs O, Aouırzerate B (2020).Health professionals facing the coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic: What are the mental health risks?Elsevier Journal. http://www.sciencedirect.com/. ENCEP. 46(3): 73-80
12. Referans12 Günüşen NP (2017). Hemşirelerin Ruh Sağlığının Korunması ve Güçlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Psychiatr Nurs-Special Topics..3(1):12-88.
13. Referans13 Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (2020). Covid-19 ve Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığıhttps://korona.hasuder.org.tr/covid-19-ve-saglik-calisanlarinin-ruh-sagligi. 29.04.2020
14. Referans14 Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (2021). Yeni Koronovirüs (Cov-19) Haber Postası. https://korona.hasuder.org.tr/. 26.06.2021.
15. Referans15 İzci F, Kulacaoğlu F, Beştepe EM (2021). Covid-19 Pandemisinde Toplum ve Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığı ve Koruyucu Önlemler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 13(1):126-134
16. Referans16 Karakaya A, Gürel S (2015). Kardemir AŞ Çalışanlarının Stres Faktörleri Algılarına Yönelik Bir Araştırma. Karabük Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 1(5):17-31
17. Referans17 Master AN, Su X, Zhang S, Guan W, Li J (2020).Psychological Impact of COVID-19 Outbreak on Frontline Nurses: A Cross-Sectional Survey Study. Journal of Clinical Nursing. 29;4217-4226
18. Referans18 Mahfouz R, Alsahlı H (2016). Perceived Stress and Coping Strategies Among Newly Nurse Students in Clinical Practice. Journal of Education and Practice. (7):23 1:18-128.
19. Referans19 Neto MLR, Almeida HG, Esmealdo JD, Nobre CB, Pinheirowr, Oliveira CRT, Sousta IC, Lima OMML, Lima NNR, Moreıra MM, Lima CKT, Junıor JGA, Silva CGL (2020). When Health Professionals Look Death In the Eye: The Menthal Health of Professionals Who Deal Daily with The 2019 Coronavirus Outbreak. Journal Pre-proof. 1(2):1-3 Ornell F ,Halpern SC , Kessler FHP ve Narvaez JCM (2020). The impact of the COVID-19 pandemic on the mental health of healthcare professionals. Reports in Publıc Health. 36(4):232-235
20. Referans20 Özel Y, Karabulut AB (2018). Günlük Yaşam ve Stres Yönetimi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 1(1), 48-56
21. Referans21 Pala SÇ, Metintaş S (2020). Covid-19 Pandemisinde Sağlık Çalışanları. ESTUDAM Halk Sağlığı Dergisi. 5(VOVID-19 Özel Sayı):156-68.
22. Referans22 Polat Ö, Coşkun F (2020). COVID-19 Salgınında Sağlık Çalışanlarının Kişisel Koruyucu Ekipman Kullanımları ile Depresyon, Anksiyete, Stres Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Batı Karadeniz Tıp Dergisi. 4(2): 51-58.
23. Referans23 Shahour G (2020). Acute Stress Disorder, Coping Self-Efficacy and Subsequent Psychological Distress Among Nurses Amid COVID-19. Journal of Nursing Manegement.28(7);1686-1695.
24. Referans24 Türk Tabipler Birliği [TBB]. Covid-19 Pandemisi Birinci Yıl Değerlendirme Raporu.29.03.2021
25. Referans25 Tsmakısı K, Rızos E, Monılıs AJ, Chaıdou S, Kympoulosı S, Spartalıs E, Spandıdos DA, TSIPTSIOS D, TRIANTAFYLLIS AS (2020). COVID-19 Pandemic and its Impact on Mental Health of Healthcare Professionals. Experimental and Therapeutic Medicine.19: 3451-3453..
26. Referans26 Ülker N (2016). Hastanede Çalışanların Stres ve Yönetimi. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi. 2016: 2 (2):28-37
27. Referans27 Yılmaz M (2020). 20 NİSAN 2020 TARİHİ İTİBARİYLE COVİD-19 VİRÜSÜNÜN DÜNYADAKİ COĞRAFİ (KITALARA VE ÜLKELERE GÖRE) DAĞILIMI. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD). 7(4): 17-44.
28. Referans28 Yumrum (2020). COVID-19 ve Sağlık Çalışanlarında Tükenmişlik. Klinik Psikiyatri;23(Ek 1): 5-6.
29. Referans29 World Health Organızatıon (2020). Coronavirus Disease (COVID-19) Outbreak Situation. 25.06.2021.