Çocuk Birimlerinde Çalışan Hemşirelerin Yaşam Kalitesi İle Bakıcı Rolleri Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Bu çalışma pediatri ünitelerinde çalışan hemşirelerin yaşam kalitesi ile bakım verici roller arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu çalışma metodolojiktir. Araştırmanın örneklemini İstanbul Anadolu yakasındaki iki Devlet Hastanesi ile Avrupa Yakası’ndaki bir vakıf üniversitesine bağlı altı Özel Hastanenin pediatri ünitelerinde çalışan 278 hemşire oluşturmuştur. Veriler “Yaşam Kalitesi Ölçeği” ve “Hemşirelerin Bakım Verme Rollerine İlişkin Tutum Ölçeği” kullanılarak toplandı. Örneklem tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Veriler yapılandırılmış görüşme tekniği ve anket kullanılarak yüz yüze toplanmıştır . Bulgular: Araştırma grubunda yer alan pediatri hemşirelerinin %93.9‘unun kadın, %60,’inin 18-25 yaş aralığında, %59.4’ünün özel hastanede çalıştığı tespit edilmiştir. Hemşirelerin “QOLS” puan ortalaması 66.93±13.03, “ASNCR” puan ortalaması 67.79±10.76 bulunmuştur. Hemşirelerin “QOLS” tükenmişlik ve tatmin alt boyutları ile “ASNCR” genel puan ortalaması arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Araştırmanın sonucun da pediatri ünitelerinde çalışan hemşirelerin bakım verici rollerinin iyi düzeyde olduğu, hemşirelerin tatmin düzeyleri arttıkça bakım verici rollerinin de arttığı, tükenmişlik düzeyleri azaldıkça hemşirelerin bakım verici rollerinin arttığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve bakım kalitesinin yükseltilmesi için hizmet içi eğitim programlarının yaygınlaştırılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bakım verici rol
• hemşire
• yaşam kalitesi
• pediatric unit

The Relationship between Quality of Life and Caregiver Roles of Nurses Working in Paediatric Units

Öz

Objectives: This study was conducted to examine the relationship between quality of life and caregiving roles among nurses working in pediatric units. . Methods: The study sample consisted of 278 nurses working in pediatric units of two State Hospitals and six Private Hospitals affiliated with universities on the Anatolian side of Istanbul. Data were collected using the "Quality of Life Scale (QOLS)" and the "Attitude Scale Regarding Nurses' Caregiving Roles (ASNCR)". The sample was selected through random sampling method. Data were collected face-to-face using structured interview technique and questionnaire. Results: It was determined that 93.2% of the pediatric nurses in the research group were female, 60% were in the 18-25 age range, and 59.4% worked in private hospitals. The nurses' "QOLS" mean score was found to be 66.93±13.03, and "ASNCR" mean score was 67.79±10.76. A significant relationship was found between the nurses' "QOLS" burnout and satisfaction subscales and "ASNCR" overall mean score (p<0.05). Conclusion: As a result of the research, it was determined that the caregiving roles of nurses working in pediatric units were at a good level, that as nurses' satisfaction levels increased, their caregiving roles also increased, and that as burnout levels decreased, nurses' caregiving roles increased. In line with these results, it was recommended to expand in-service training programs to improve nurses' working conditions and enhance quality of care.

Anahtar Kelimeler

• Caregiver role
• nurse
• quality of life

Kaynakça

1. Akyüz, İ. (2015). Hemşirelerin tükenmişlik ve depresyon düzeylerinin çalışma koşulları ve demografik özellikler açısından incelenmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(1), 21-34. dergipark.org.tr/en/pub/iicder/issue/31647/347029
2. Alan, H., Yıldırım, A. (2016). Hemşirelerin iş yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Journal of Health and Nursing Management, 6(2), 86-98. doi:10.5222/SHYD.2016.086
3. Argentero, P., Miglioretti, M., Angilletta, C. (2007). Quality of work life in a cohort of Italian health workers. G Ital Med Lav Ergon, 29(1), 50-54. researchgate.net/publication/6187485_Quality_of_work_life_in_a_cohort_of_Italian_health_workers
4. Bakır, H., Su, S. (2022). The relationship between nurses' professional values and their attitudes towards caregiving roles. Clinical and Experimental Health Sciences, 12(3), 765-771. doi:10.33808/clinexphealthsci.1019658
5. Balakhdar, K. O., Alharbi, M. F. (2023). A study of professional quality of life and environmental factors among pediatric registered nurses. Journal of Nursing Management, (1), Article 5511932. doi.org/10.1155/2023/5511932
6. Bulut, T. Y., Aydın, M., Avcı, İ. A. (2022). Yoğun bakım hemşirelerinin bakım verici rollerine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 217-228. doi.org/10.47115/jshs.1039710
7. Çatak, T., Bahçecik, N. (2015). Hemşirelerin iş yaşamı kalitesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Clinical and Experimental Health Sciences, 5(2), 85-95. doi:10.5455/musbed.20150309010354
8. Cherven, B., Jordan, D., Hale, S., Wetzel, M., Travers, C., Smith, K. (2020). Nurse–patient connectedness and nurses’ professional quality of life. Journal of Pediatric Oncology Nursing, 37(2), 136-147. doi.org/10.1177/1043454219887671

9. Çolak Yılmazer, Y., Buldukoğlu, K. (2021). Hemşirelerin mesleki tatmin, tükenmişlik ve eşduyum yorgunluğu düzeylerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 8(2), 144-150. doi.org/10.31125/hunhemsire.966330
10. Demirci Aygün, Ö. (2019). Kalp-damar hastanesi çalışanlarında ikincil travmatizasyon ve tükenmişlik. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi. openaccess.bilgi.edu.tr/items/34d4884f-e889-4fa3-8b3e-b6aa85bd16b4
11. Denk, T., Kockar, Ç. (2018). Compassion fatigue in nurses working in surgical clinics. Life Skills Psychology Journal, 2(4), 237-245. doi.org/10.31461/ybpd.466721
12. Dilmen Kalı, S. (2019). Hemşirelerin bakım verici rollerine ilişkin tutumlarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi. tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
13. Durmuş, M., Gerçek, A., Çiftci, N. (2018). Hemşirelerin yaşam kaliteleri ile tükenmişlik düzeyleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 279-286. doi.org/10.18506/anemon.325977
14. Erenoğlu, R., Tambağ, H., Can, R., Kabakoğlu, H. (2019). Hemşirelerin iş yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3), 181-187. doi:10.33631/duzcesbed.551576
15. Gurses, A. P., Carayon, P., Wall, M. (2009). Impact of performance obstacles on intensive care nurses. Health Services Research, 44(2), 422-443. doi.org/10.1111/j.1475-6773.2008.00934.x
16. Gülbayrak, B., Mavili Aktaş, A. (2020). Kadın ve erkek hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 16(2), 413-432. dergipark.org.tr/tr/pub/esad/issue/57633/615481
17. Hezer, M. (2019). Hemşirelerin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri. (Yüksek Lisans Tezi). Biruni Üniversitesi. dspace.biruni.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12445/991
18. International Labour Office (ILO). (2007). International Labour Office annual evaluation report 2006. Geneva: ILO. ilo.org
19. Karaarslan, D., Sevinç, H. Y., Ergin, D., Balcı, Ö. (2023). Pediatri hemşirelerinin çalışma ortamı ve iş yaşam kalitesi. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 237-253. doi.org/10.56061/fbujohs.1207473
20. Karabey, İ. (2020). Hemşirelik hizmetlerinde çalışan personelin mesleki tatmini. (Yüksek Lisans Tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi. tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
21. Kent, W., Hochard, K. D., Hulbert-Williams, N. J. (2019). Perceived stress and professional quality of life in nursing staff. Journal of Contextual Behavioral Science, 14, 11-19. doi:10.1016/j.jcbs.2019.08.004
22. Kılıç, S., İnci, F. (2018). Devlet hastanesinde çalışan hemşirelerde travmatik stres ve tükenmişlik. (Yüksek Lisans Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. acikerisim.nevsehir.edu.tr/handle/20.500.11787/333
23. Koçak, C., Albayrak, S. A., Büyükkayacı Duman, N. (2014). Hemşirelerin bakım verici rollerine ilişkin tutum ölçeği geliştirilmesi. Journal of Educational Research in Nursing, 11(3), 16-21. toad.halileksi.net/wp-content/uploads/...
24. Köse, E. (2019). Hemşirelerde yaşam kalitesi ve işe yabancılaşma. (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi. proquest.com/docview/2461569407
25. Kul, Y., Kökcü Doğan, A. (2021). Pediatri hemşirelerinde yaşam kalitesi ve bakım rolleri ilişkisi. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Medipol Üniversitesi.
26. Merk, T. (2018). Compassion fatigue, compassion satisfaction, and burnout among pediatric nurses. Air Medical Journal, 37(5), 292. doi.org/10.1016/j.amj.2018.07.014
27. Moradi, T., Maghaminejad, F., Azizi-Fini, I. (2014). Quality of working life of nurses. Nursing and Midwifery Studies, 3(2), e19450. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4228533
28. Özdemir, M., Özdemir, R. (2021). Sağlık çalışanlarının üretkenlik düzeyi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 281-291. doi.org/10.53424/balikesirsbd.962916
29. Ruiz-Fernández, M. D., Pérez-García, E., Ortega-Galán, Á. M. (2020). Quality of life in nursing professionals. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(4), 1253. doi.org/10.3390/ijerph17041253
30. Souza, R. S., Araújo, F. L. D., et al. (2020). Care in pediatric oncology. Revista Brasileira de Enfermagem, 73(suppl 6), e20190639. doi.org/10.1590/0034-7167-2019-0639
31. Şahin, D. S., Önal, Ö., Kılınç, A. S., Pehlivan Sütlü, S., Mutluay, D. (2014). Acil ve yoğun bakımda çalışan hemşirelerde yaşam kalitesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(2), 81-92. dergipark.org.tr/en/download/article-file/181579
32. Şanal, S. (2020). Pediatri hemşirelerinin profesyonel değerlerinin bakım davranışlarına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi. tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
33. Temel, S., Yıldız, T., Eti Aslan, F. (2020). The effect of marital status on burnout levels of nurses. Journal of Clinical Medicine of Kazakhstan, (58), 51-56. doi.org/10.23950/1812-2892-JCMK-00786
34. Torun, T., Çavuşoğlu, H. (2018). Examining burnout and job satisfaction of pediatric nurses. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma, 15(2), 71-80. doi:10.5222/HEAD.2018.071
35. Waterworth, S., Grace, A. M. (2021). Resilience and burnout in pediatric nurses. MCN, 46(3), 168-173. doi:10.1097/NMC.0000000000000713
36. Yeşil, A., Ergün, Ü., Amasyalı, C., Er, F., Olgun, N. N., Aker, A. T. (2010). Mesleki Yaşam Kalitesi Ölçeği Türkçe versiyonu. Nöropsikiyatri Arşivi, 47(2), 111-117. toad.halileksi.net/wp-content/uploads/