EN
TR
Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’
Öz
Dünyamız insanların daha uzun süre yaşaması ve yaşlı nüfusun artışı ile hiç olmadığı kadar hızlı bir dönüşüm yaşamaktadır. Hem sayıca artan hem de yaşam süresi uzayan yaşlı nüfusta yaşlanmaya, fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları kadar yalnızlık ve hayatın sonuyla başa çıkma çabaları da eşlik etmektedir. Üstelik bu nüfusa yönelik mevcut potansiyelin yani bilişsel yetinin önemli ölçüde azaldığı yönünde genel bir kanı da bulunmaktadır. Oysa pek çoğu için bu dönem deneyim ve tecrübe kazanma ayrıca bir meydan okuma dönemidir. Bu nedenle, sahip olduğu yaşam deneyimlerini uygulama bağlamında kullanamayan yaşlı bireyler için, tecrübelerinden oluşan üretkenliği teşvik eden, arttıran ve aktif yaşlanma konusunda yardımcı olan stratejiler geliştirebilir. Bu amaçla sanatsal aktivitelerden, egzersizlerden ve meditasyon gibi özel hedefli programlardan yararlanılabilir. Böylece yaşlanma sürecinde bireyin bilişsel performansı iyileştirilebilir, depresyon ve sosyal izolasyon semptomları azaltılabilir ve yaşlı bireyin topluluk etkinliklerine katılımında istekliliği arttırılabilir. Diğer yandan başta tıp ve sosyal hizmet olmak üzere hemşirelik gibi doğrudan bakım hizmetleri alanına, yaşlı bireyin bakımı konusunda süreci olumlu yönetmede birtakım fırsatlar sunulabilir. Hemşirelerin çoğu zaman yaşlı bireyin fiziksel semptomları üzerine yoğunlaştığı ve yaşlının üretkenliğini göz ardı ettiği düşünülebilir. Oysa hemşirelik mesleği, bilim ve sanatı bir araya getiren ve yenilikçi yaklaşımı benimseyen bir bakış açısına sahiptir. Bu nedenle hemşireler kendi yaratıcı düşünce ve becerilerini yaşlı bireyler ile bütünleştirerek bakımın kalitesini arttırabilir. Yaşlı bireylerin yaratıcılığını arttıran faaliyetlere ulaşmasında ve yaşlı bireyler için yeni yaşam becerilerinin geliştirilmesinde aracı rol üstlenebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yok
Kaynakça
- Age & Opportunity. (2020). A toolkit for arts & creativity in care settings. Erişim adresi: https://ageandopportunity.ie/wp-content/uploads/2021/02/A-Toolkit-for-Arts-and-Creativity-in-Care-Settings.pdf
- Agmon, M., Doron, I., Ergon, K. S. (2018). Gerontological activism: An example of an intergenerational academic course within a University-community partnership. Educational Gerontology, 44(5), 447-458. https://doi.org/10.1080/03601277.2018.1495890
- Alforque, J. M. L. G. (2022). An axiomatic approach in the development of the theory of creative aging. Indonesian Journal of Nursing Practices, 6(1), 38-47.
- Allaire, J.C., McLaughlin, A.C., Trujillo, A., Whitlock, L.A., laPorte, L., Gandy, M. (2013). Successful aging through digital games: Socioemotional differences between older adult gamers and non-gamers. Computers in Human Behavior, 29, 1302–1306.
- Berk, L. (2004). Development through the lifespan. USA/Boston: Allyn and Bacon.
- Brady, E., Sky, H. (2003). Journal writing among older learners. Educational Gerontology, 29(2), 151-163. https://doi.org/10.1080/713844282
- Brown, C. A., Kother, D. J., Wielandt, T. M. (2011). A critical review of interventions addressing ageist attitudes in healthcare professional education. Canadian Journal of Occupational Therapy, 78(5), 282-293.
- Boyer, J. M. (2007). Creativity matters the arts and aging toolkit. Erişim adresi: https://nationalguild.org/files/resources/public/creativity-matters-the-arts-and-aging-toolkit.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2025
Gönderilme Tarihi
17 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
21 Şubat 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 41 Sayı: 1
APA
Canlı, S., & Kolutek, R. (2025). Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 41(1), 147-155. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1298682
AMA
1.Canlı S, Kolutek R. Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’. EGEHFD. 2025;41(1):147-155. doi:10.53490/egehemsire.1298682
Chicago
Canlı, Serap, ve Rahşan Kolutek. 2025. “Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41 (1): 147-55. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1298682.
EndNote
Canlı S, Kolutek R (01 Nisan 2025) Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41 1 147–155.
IEEE
[1]S. Canlı ve R. Kolutek, “Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’”, EGEHFD, c. 41, sy 1, ss. 147–155, Nis. 2025, doi: 10.53490/egehemsire.1298682.
ISNAD
Canlı, Serap - Kolutek, Rahşan. “Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41/1 (01 Nisan 2025): 147-155. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1298682.
JAMA
1.Canlı S, Kolutek R. Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’. EGEHFD. 2025;41:147–155.
MLA
Canlı, Serap, ve Rahşan Kolutek. “Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, Nisan 2025, ss. 147-55, doi:10.53490/egehemsire.1298682.
Vancouver
1.Serap Canlı, Rahşan Kolutek. Yaşlanma, Hemşirelik ve Bakımda Var Olandan Yeniye Giden Yol ‘‘Yaratıcı Olmak’’. EGEHFD. 01 Nisan 2025;41(1):147-55. doi:10.53490/egehemsire.1298682