Yaşlılarda Düşme Riski, Düşme Davranışları Ve Kırılganlık Düzeyinin Değerlendirilmesi: Bir Huzurevi Örneği

Öz

Amaç: Tüm dünyada artan yaşlı birey sayısı, yaşlılığa bağlı meydana gelen kronik hastalık sayısını düşme ve kırılganlık prevelansını arttırmaktadır. Bu araştırma bir huzurevinde yaşayan yaşlıların düşme riski, kırılganlık düzeyi, düşme davranışları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan araştırma Haziran 2022-Temmuz 2022 tarihleri arasında bir huzurevinde bulunan 70 yaşlı ile yapıldı. Veriler yüzyüze görüşme tekniği ile soru formu, DENN düşme riski, Yaşlılar için düşme davranışları ölçeği (YDDÖ) ve Edmonton kırılganlık ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Araştırmada düşme riski yüksek olan yaşlıların oranının %35.7 ve şiddetli kırılganlığı olan yaşlıların oranının ise %14.3 olduğu bulunmuştur. DENN düşme riski ile Edmonton kırılganlık ölçeği arasında pozitif yönde güçlü derecede anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (r: 0,360; p:0,002). Sonuç: Kırılganlık yaşlılarda tüm faktörlerden bağımsız şekilde görülürken; düşmeyi etkileyen faktörlerin cinsiyet, yaş, sigara kullanma durumu, son bir yıldaki düşme sayısı, düşme sonucu tedavi alma durumu ve yardımcı araç kullanımı olduğu tespit edildi. Kırılganlık riski veya kırılganlığı bulunan yaşlılarda düşme riskini önlemeye yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanarak gerektiği durumlarda uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Düşme riski
• huzurevi
• kırılganlık
• yaşlılar.

Evaluation of Fall Risk, Fall Behaviors and Vulnerability Level in the Elderly: A Case of a Nursing Home

Öz

Objective: The increasing number of elderly individuals all over the world increases the prevalence of chronic diseases due to old age, and the prevalence of fragility. This research was carried out to determine the fall risk, fragility level, fall behaviors, and influencing factors of the elderly living in a nursing home. Method: The descriptive and cross-sectional study was conducted with 70 elderly people living in a nursing home between June 2022 and July 2022. Data were collected by face-to-face interview technique using a questionnaire, DENN fall risk, Fall behavior scale for the elderly (FBSE), and Edmonton vulnerability scale. Results: In the study, it was found that the rate of the elderly with a high risk of falling was 35.7% and the rate of the elderly with severe fragility was 14.3%. It was determined that there was a strong and significant positive correlation between the risk of falling DENN and the Edmonton frailty scale (r: 0.360; p: 0.002). Conclusion: While fragility is seen in the elderly independently of all factors; It was determined that the factors affecting falls were gender, age, smoking status, the number of falls in the last year, the status of receiving treatment as a result of falling, and the use of assistive devices. It is recommended that nursing interventions to prevent the risk of falling in the elderly with frailty risk or fragility should be planned and applied when necessary.

Anahtar Kelimeler

• Elderly
• Fall risk
• frailty
• nursing home.

Kaynakça

1. Alkan, Ş. B., Rakıcıoğlu, N. (2019). Kırılgan yaşlılarda beslenme. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(2), 184-189.
2. Aygör, H. E., Fadıloğlu, Ç., Aykar, F. Ş., Akçiçek, F. (2013). Testing the reliability and validity of the “Edmonton Frail Scale” in Turkish population. European Geriatric Medicine(4), S76.
3. Berková, M., Berka, Z. (2018). Falls: a significant cause of morbidity and mortality in elderly people. Vnitr Lek, 64(11), 1076-1083.
4. Cadore, E. L., Rodríguez-Mañas, L., Sinclair, A., Izquierdo, M. (2013). Effects of different exercise interventions on risk of falls, gait ability, and balance in physically frail older adults: a systematic review. Rejuvenation Res, 16(2), 105-114. doi:10.1089/rej.2012.1397
5. Cai, Y., Xu, W., Xiao, H., Liu, H., & Chen, T. (2020). Correlation between frailty and adverse outcomes among older community-dwelling chinese adults: The China Health and retirement longitudinal study. The Journal of Nutrition, Health & Aging, 24(7), 752–757. https://doi.org/10.1007/s12603-020-1368-6
6. Caner, Ş., Avcı, İ. A. (2022). Yaşlılarda düşme riski, korkusu ve düşme davranışları ile düşmeye yönelik evde bakım gereksinimlerinin incelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 193-208.
7. Carneiro, J. A., Cardoso, R. R., Durães, M. S., Guedes, M. C. A., Santos, F. L., Costa, F. M. d., Caldeira, A. P. (2017). Frailty in the elderly: Prevalence and associated factors. Revista brasileira de enfermagem, 70, 747-752.
8. Cheng, M. H., Chang, S. F. (2017). Frailty as a risk factor for falls among community dwelling people: evidence from a meta‐analysis. Journal of Nursing Scholarship, 49(5), 529-536.

9. Chittrakul, J., Siviroj, P., Sungkarat, S., & Sapbamrer, R. (2020). Multi-System physical exercise intervention for fall prevention and quality of life in pre-frail older adults: A Randomized Controlled Trial. Int J Environ Res Public Health, 17(9). doi:10.3390/ijerph17093102
10. Chu, W., Chang, S. F., Ho, H. Y. (2021). Adverse Health Effects of Frailty: Systematic Review and Meta‐Analysis of Middle‐Aged and Older Adults With Implications for Evidence‐Based Practice. Worldviews on Evidence‐Based Nursing, 18(4), 282-289.
11. Cin, P., Büyükuslu, N. (2020). Yaşlılarda kırılganlık sendromu ve omega-3 çoklu doymamış yağ asitleri. Ankara Medical Journal, 4(1), 1099-1111.
12. Clemson, L., Cumming, R. G., Heard, R. (2003). The development of an assessment to evaluate behavioral factors associated with falling. The American journal of occupational therapy, 57(4), 380-388.
13. Cuevas-Trisan, R. (2017). Balance problems and fall risks in the elderly. Phys Med Rehabil Clin N Am, 28(4), 727-737. doi:10.1016/j.pmr.2017.06.006
14. Çelebi, Z. K., Erdoğmuş, Ş., Turgut, D. (2020). Yaşlı hemodiyaliz hastalarında kırılganlığın ve risk faktörlerinin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 73(1), 26-30.
15. Düzgün, G., Üstündağ, S., Karadakovan, A. (2021). Assessment of frailty in the elderly. Florence Nightingale Journal of Nursing, 29(1), 2.
16. Elbi, H., Özyurt, B. C. (2021). 65 Yaş ve üstü bireylerde kırılganlığın prevalansı ve kırılganlığı etkileyen faktörler. Smyrna Tıp Dergisi, 9-17.
17. Erdem, Ö., Selma, A. (2018). Acil servise başvuran bireylerde düşme riski ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 5(2), 128-137.
18. Fhon, J. R., Rodrigues, R. A., Neira, W. F., Huayta, V. M., Robazzi, M. L. (2016). Fall and its association with the frailty syndrome in the elderly: systematic review with meta-analysis. Rev Esc Enferm USP, 50(6), 1005-1013. doi:10.1590/s0080-623420160000700018
19. Jankowska-Polańska, B., Uchmanowicz, B., Kujawska-Danecka, H., Nowicka-Sauer, K., Chudiak, A., Dudek, K., Rosińczuk, J. (2019). Assessment of frailty syndrome using Edmonton frailty scale in Polish elderly sample. The Aging Male, 22(3), 177-186.
20. Kapucu, S., Ünver, G. (2017). Kırılgan yaşlı ve hemşirelik bakımı. Osmangazi Tıp Dergisi, 39(1), 122-129.
21. Karahan, A. (2021). Yaşlı bireylerde kırılganlığın önlenmesi ve hemşirelik. J Educ Res Nurs, 18, 247-251.
22. Kondakcı, D. D., Kılavuz, A. (2020). Geriatrik bireylerde düşme riskinin değerlendirilmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 13(1), 56-63.
23. Kozak, D. A., Bahar, N. T., Faruk, A., Kılıç, B., Başıbüyük, G. Ö. (2021). Türkiye’de ileri yaştaki yetişkinlerin düşme durumları. Antropoloji (41), 11-20.
24. Lim, S. K., Beom, J., Lee, S. Y., Kim, B. R., Chun, S. W., Lim, J. Y., Shin Lee, E. (2020). Association between sarcopenia and fall characteristics in older adults with fragility hip fracture. Injury, 51(11), 2640–2647. https://doi.org/10.1016/j.injury.2020.08.031
25. Lu, Z., Er, Y., Zhan, Y., Deng, X., Jin, Y., Ye, P., & Duan, L. (2021). Association of frailty status with risk of fall among middle-aged and older adults in China: A Nationally Representative Cohort Study. The journal of Nutrition, Health & Aging, 25(8), 985–992. https://doi.org/10.1007/s12603-021-1655-x
26. Nejla, U. (2018). Yaşlılarda düşmeye yol açan faktörler ve koruyucu rehabilitasyon yaklaşımları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(2), 267-274.
27. Okuyan, B., Bilgili, N. (2018). Yaşlılarda mobilite ve düşme davranışları: Bir huzurevi çalışması. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 15(1), 1-8.
28. Özdemir, S., Öztürk, Z. A., Türkbeyler, İ. H., Şirin, F., Mehmet, G. (2017). Geriatrik hastalarda farkli ölçekler kullanilarak kirilganlik prevalansinin belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 12(3), 1-5.
29. Perna, S., Francis, M. D. A., Bologna, C., Moncaglieri, F., Riva, A., Morazzoni, P., . . Guerriero, F. (2017). Performance of Edmonton frail scale on frailty assessment: its association with multi-dimensional geriatric conditions assessed with specific screening tools. BMC Geriatrics, 17(1), 1-8.
30. Rolfson, D. B., Majumdar, S. R., Tsuyuki, R. T., Tahir, A., Rockwood, K. (2006). Validity and reliability of the Edmonton frail scale. Age and Ageing, 35(5), 526-529.
31. Saltan, A., Boğa, S. M. (2018). Yaşlılarda düşmelere yönelik multidisipliner yaklaşımlar. Smyrna Tıp Dergisi, 52, 1-5.
32. Santos-Eggimann, B., Cuénoud, P., Spagnoli, J., Junod, J. (2009). Prevalence of frailty in middle-aged and older community-dwelling Europeans living in 10 countries. J Gerontol A Biol Sci Med Sci, 64(6), 675-681. doi:10.1093/gerona/glp012
33. Sousa, L. M., Marques-Vieira, C. M., Caldevilla, M. N., Henriques, C. M., Severino, S. S., Caldeira, S. M. (2017). Risk for falls among community-dwelling older people: systematic literature review. Rev Gaucha Enferm, 37(4), e55030. doi:10.1590/1983-1447.2016.04.55030
34. Taguchi, C. K., Menezes, P. L., Melo, A. C. S., Santana, L. S., Conceição, W. R. S., Souza, G. F., . . . Silva, A. R. D. (2022). Frailty syndrome and risks for falling in the elderly community. Codas, 34(6), e20210025. doi:10.1590/2317-1782/20212021025pt
35. Tang, S., Liu, M., Yang, T., Ye, C., Gong, Y., Yao, L., . . . Bai, Y. (2022). Association between falls in elderly and the number of chronic diseases and health-related behaviors based on CHARLS 2018: health status as a mediating variable. BMC Geriatrics, 22(1), 374. doi:10.1186/s12877-022-03055-x
36. Tanrikulu, F., Sarı, D. (2017). Determining patients’ risk of falling in the emergency department. International Journal of Caring Sciences, 10(2), 907-914.
37. Tekin, D. E., Kara, N., Utlu Tan, N., Arkuran, F. (2013). Delmarva vakfı tarafından geliştirilen düşme riski değerlendirme ölçeğinin Türkçe uyarlaması: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. HEAD, 10 (1), 45-50.
38. Teletar, T., Üner, S., Özcebe, L., Küçük Biçer, B., Yavuz, S. (2020). Yaşlılarda düşmeler ve ilişkili risk faktörlerinin yaş ve cinsiyete göre değerlendirilmesi. Selçuk Tıp Dergisi, 2(36).
39. Tornero-Quiñones, I., Sáez-Padilla, J., Espina Díaz, A., Abad Robles, M. T., Sierra Robles, Á. (2020). Functional ability, frailty and risk of falls in the elderly: Relations with autonomy in daily living. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 1006.
40. Uymaz, P. E., Nahcivan, N. (2013). Yaşlılar için düşme davranışları ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği. Florence Nightingale Journal of Nursing, 21(1), 22-32.
41. WHO. (2021). Falls. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls. Access 22.01.2024
42. Wang, X., Chen, Z., Li, Z., Chen, B., Qi, Y., Li, G., & Adachi, J. D. (2020). Association between frailty and risk of fall among diabetic patients. Endocrine Connections, 9(10), 1057–1064. https://doi.org/10.1530/EC-20-0405
43. Wu, H., Ouyang, P. (2017). Fall prevalence, time trend and its related risk factors among elderly people in China. Arch Gerontol Geriatr, 73, 294-299. doi:10.1016/j.archger.2017.08.009