Hemşirelik Öğrencilerinde Akran Yönderliği: Beş Yıllık Retrospektif İnceleme

Öz

Hemşirelik Öğrencilerinde Akran Mentorluğu: Beş Yıllık Retrospektif İnceleme Peer Mentoring in Nursing Students: A Five-Year Retrospective Review Öz Amaç: Araştırma hemşirelik öğrencilerinin akran destek algılarının, akran sisteminden ve menti-mentor ilişkisinden memnuniyet düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve retrospektif olarak 2018-2022 yılları arasında, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi’nde öğrenim gören öğrencilerin doldurduğu 3217 form ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular Öğrenci Tanıtım Formu ve Akran Desteği Ölçeği’nden oluşan “Akran Mentorluğu Değerlendirme Formu” ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis varyans analizi, bonferroni düzeltmesi testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması yıllara göre sırasıyla 20.64±1.80, 21.79±1.35, 21.18±1.81 ve 21.70±1.87 olarak belirlenmiştir. Akran Desteği Ölçeği puanlarının yıllara göre değişimi incelendiğinde, ölçek toplam puanı ve alt ölçeklerin tamamının dağılımında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca akran mentorluğu sisteminden memnuniyet ve menti-mentor ilişkisinden memnuniyet ortalamalarında da istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç: Araştırma sonucunda öğrencilerin akran mentorluğu sistemini tanıdıkça sistemden daha fazla yararlandıkları ve buna bağlı olarak memnuniyetlerinin arttığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Akran mentorluğu; hemşirelik; öğrenci.

Anahtar Kelimeler

• Akran mentorluğu
• hemşirelik
• öğrenci

Peer Mentoring in Nursing Students: A Five-Year Retrospective Review

Öz

Peer Mentoring in Nursing Students: A Five-Year Retrospective Review Abstract Objective: The study was conducted to examine nursing students' perceptions of peer support, satisfaction levels with the peer system and mentor-mentee relationship. Methods: The descriptive and retrospective study was conducted between 2018 and 2022 with 3217 forms filled out by students studying at Ege University Faculty of Nursing. The findings were obtained with the "Peer Mentoring Assessment Form" consisting of the Student Introduction Form and Peer Support Scale. Descriptive statistics, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis analysis of variance, and Bonferroni correction test were used to analyze the data. Results: The mean ages of the students participating in the study were 20.64±1.80, 21.79±1.35, 21.18±1.81 and 21.70±1.87, respectively. When the change in Peer Support Scale scores over the years was analyzed, statistically significant differences were found in the total score and the distribution of all subscales. Statistically significant differences were also found in the mean scores of satisfaction with the peer mentoring system and satisfaction with the mentor-mentee relationship (p<0.001). Conclusion: As a result of the research, it was observed that as students got to know the peer mentoring system, they benefited more from the system and their satisfaction increased accordingly. Keywords: Peer mentoring; nursing; student.

Anahtar Kelimeler

• Peer mentoring
• nursing
• student

Kaynakça

1. Aladağ, M., Tezer, E. (2007). Akran danışmanlığı nedir? Ne değildir? Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 27(3), 139-155.
2. Aşcı, Ö., Gökdemir, F., & Çiçekoğlu, E. (2016). Hemşirelik öğrencilerine akran eğiticiler ile verilen üreme sağlığı eğitiminin etkinliği. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 3(3), 173-183.
3. Atasoy, I., Doğu, Ö. (2017). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinde akran desteğinin önemi. Journal of Human Rhythm, 3(1), 62-67.
4. Barker, E. R. (2006). Mentoring—A complex relationship. Journal of the American Academy of Nurse Practitioners, 18(2), 56-61. doi: 10.1111/j.1745-7599.2006.00102.x
5. Çalışkan, T., Çınar, S. (2012). Akran desteği: Geçerlik güvenirlik çalışması. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), S1-S7.
6. Çırpan, F. K., Çınar, S. (2013). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinde akran desteği ile akademik başarı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Clinical and Experimental Health Sciences, 3(4), 191-199. doi: 10.5455/musbed.20131206082103
7. El-Sayed, S. H., Metwally, F.G., Abdeen, M.A. (2013). Effect of peer teaching on the performance of undergraduate nursing students enrolled in nursing administration course. Journal of Nursing Education and Practice, 3(9), 156-166. doi: 10.5430/jnep.v3n9p156
8. Erikson, E.H. (2012). İnsanın Sekiz Evresi (3.Basım). İstanbul: Okuyan Us Yayınları

9. Essa, R. M., Al-Battawi, J. I., El-demerdash, D. A., Ahmed, H. A. E. (2018). Effect of application of peer learning strategy on obstetric and gynecological nursing students clinical performance. Journal of Nursing Education and Practice, 8(3), 144-154.
10. Eysenbach, G. (2004). Improving the quality of web surveys: the checklist for reporting results of internet e-surveys (CHERRIES). Journal of Medical Internet Research, 296(3), e34.
11. Hallam, E., Choucri, L. (2019). A literature review exploring student midwives' experiences of continuity of mentoring in the maternity ward. Br J Midwifery, 27( 2 ): 115-119. https://doi.org/10.12968/bjom.2019.27.2.115
12. Kachaturoff, M., Caboral-Stevens, M., Gee, M., Lan, V. M. (2020). Effects of peer-mentoring on stress and anxiety levels of undergraduate nursing students: An integrative review. Journal of Professional Nursing, 36(4), 223-228. doi: 10.1016/j.profnurs.2019.12.007
13. Karadağ, İ. (2007). İlköğretim besinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarının sosyal destek kaynakları açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
14. Kökçü, Ö.D. (2020). Hemşirelik ve ebelik 1. sınıf öğrencilerinin öğrenme stillerinin akran desteği ile ilişkisi. Journal of Human Rhythm, 6(4), 147-160.
15. Kuo, C.L., Turton, M.A., Hsieh, J.L., Tseng, H.F., Hsu, C.L. (2007). Measuring peer caring behaviors of nursing students: Scae development. International Journal of Nursing Studies, 44(1), 105-114. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2006.07.025
16. MacLaren, J. A. (2018). Supporting nurse mentor development: An exploration of developmental constellations in nursing mentorship practice. Nurse education in practice, 28, 66-75. doi: 10.1016/j.nepr.2017.09.014
17. Musal, B. (2018). Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde Akran danışmanlığı programı: İki yıllık deneyim. Tıp Eğitimi Dünyası, 17(53), 5-12. doi: 10.25282/ted.454712
18. Ocobock, C., Niclou, A., Loewen, T., Arslanian, K., Gibson, R., & Valeggia, C. (2022). Demystifying mentorship: Tips for successfully navigating the mentor–mentee journey. American journal of human biology, 34, e23690.
19. Ökdem, F. Ş., Yardımcı, F. (2010). Üniversite öğrencilerinin algılanan sosyal destek düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 11(3), 228-234.
20. Özlük, B., & Karaaslan, A. (2024). Sağlık Bilimleri Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencilerinin Üniversite Yaşamına Uyumunda Akran Desteğinin Etkisi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (10), 209-222.
21. Pålsson, Y., Mårtensson, G., Swenne, C. L., Ädel, E., & Engström, M.(2017). A peer learning intervention for nursing students in clinical practice education: A quasi-experimental study. Nurse Education Today, 51, 81-87. doi: 10.1016/j.nedt.2017.01.011
22. Rackham Graduate School (2012a). How to get the mentoring you want: A guide for graduate students. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press.
23. Rackham Graduate School (2012b). How to mentor graduate students: A guide for faculty. The Regents of the University Students. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press
24. Ravanipour, M., Bahreini, M., Ravanipour, M. (2015). Exploring nursing students’ experience of peer learning in clinical practice. Journal of Education and Health Promotion, 4(1), 46-53. doi: 10.4103/2277-9531.157233
25. Raymond, J. M., Sheppard, K. (2018). Effects of peer mentoring on nursing students’ perceived stress, sense of belonging, self-efficacy and loneliness. Journal of nursing Education and Practice, 8(1), 16-23. doi: 10.5430/jnep.v8n1p16
26. Sprengel, A. D., Job, L. (2004). Reducing student anxiety by using clinical peer mentoring with beginning nursing students. Nurse Educator, 29(6), 246-250. doi: 10.1097/00006223-200411000-00010
27. Stenberg, M., & Carlson, E. (2015). Swedish student nurses’ perception of peer learning as an educational model during clinical practice in a hospital setting—an evaluation study. BMC nursing, 14, 1-7.
28. Stenberg, M., Carlson, E. (2015). Swedish student nurses’ perception of peer learning as an educational model during clinical practice in a hospital setting—an evaluation study. BMC Nursing, 14, 1-7. doi: 0.1186/s12912-015-0098-2
29. Su, S., Vicdan, A. K. (2022). The effect of peer mentoring model used to teach peripheral intravenous catheter placement on knowledge, skills, self-confidence, satisfaction and fear of nursing students: a randomized controlled trial. Karya Journal of Health Science, 3(3), 343-349. doi: 10.52831/kjhs.1172830
30. Sü, S., Özlük, B., Demirören, N. (2018). Hemşirelik öğrencilerinin ilk klinik uygulamada deneyimledikleri stres düzeylerini azaltmada mentorluk uygulamasının etkisi. Journal of Human Sciences, 15(1), 280-292.
31. Taylor, S.E., Peplau, L.A., Sears, D.O. (2012). Sosyal Psikoloji (3.Baskı). Ankara: İmge Kitabevi
32. Tükeltürk, Ş. A., Balcı, M. (2014). Üniversitelerde mentorluğun kurumsallaştırılması süreci, önemi ve kazanımları; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi üzerine bir inceleme. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 137-155.
33. Walker, D., Verklan, T. (2016). Peer mentoring during practicum to reduce anxiety in first-semester nursing students. Journal of Nursing Education, 55(11), 651-654. doi: 10.3928/01484834-20161011-08
34. Wong, C., Stake-Doucet, N., Lombardo, C., Sanzone, L., Tsimicalis, A. (2016). An integrative review of peer mentorship programs for undergraduate nursing students. Journal of Nursing Education, 55(3), 141-149. doi: 10.3928/01484834-20160216-04
35. Yanık, D., Yeşilçınar, İ. (2021). COVID-19 pandemi sürecinde yaşanan sosyal izolasyonun hemşirelik öğrencileri üzerindeki etkileri: Niteliksel araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(2), 103-112.
36. Yelten, G., Tanrıverdi, S., Gider, B., Yılmaz, M. (2018). Üniversite öğrencilerinde akran desteği ve sosyal öz-yeterlik algısının değerlendirilmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-8.