Araştırma Makalesi

Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller

Cilt: 41 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller

Öz

Hemşirelerin Yaptıkları İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller: Doğu Anadolu Bölgesi Örneği ÖZ Amaç: Bu çalışma hemşirelerin sıklıkla yaptıkları ilaç uygulama hataları, nedenleri, hataya katkıda bulunan faktörleri, hata raporlama oranlarını ve raporlamada algılanan engelleri belirlemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı tipte kesitsel olarak uygulanan çalışma 1 Ekim - 30 Kasım 2023 tarihleri arasında Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan bir ile bağlı iki devlet hastanesinde 230 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze tek bir form ile toplanmıştır. Literatür doğrultusunda hazırlanan formda hemşirelerin tanıtıcı özellikleri, ilaç hatası yapma ve hata raporlama durumlarına yönelik sorular yer almaktadır. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalamasının 29.69±3.92 yıl ve deneyim sürelerinin ortalama 6.24±3.46 yıl olduğu hesaplanmıştır. Hemşirelerin %13.5’inin meslek yaşantısı boyunca en az bir defa ilaç hatası yaptığı, hata yapan hemşirelerin %96.8’inin yapılan hatayı raporlamadıkları saptanmıştır. Hemşirelerin hata raporlanmasına ilişkin algıladıkları engellerin başında “Yönetimin ilaç hatasının sistem faktörlerinden ziyade bireysel faktörlerden kaynaklandığına inanması”, “Yapılan hatanın hastaya zarar vermemesi” ve “Yapılan ilaç hatası sonucunda suçlanma” nedenleri yer almaktadır. Sonuç: Hemşirelerin bildirdikleri ve raporladıkları ilaç hata oranlarının literatürdeki benzer çalışmalara oranla düşük olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin ilaç hatalarına ilişkin bilgi ve farkındalığını artırmaya yönelik sürekli eğitim programları tasarlanmalıdır. Ayrıca hataların rapor edilmesine yönelik etkili ve cezalandırıcı olmayan anonim hata raporlama sisteminin kurulması tıbbi hata raporlama oranlarında iyileşmeyi destekleyerek pozitif kurum kültürü oluşumunu sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, Hasta güvenliği, İlaç hataları, İlaç hatası raporlama, Raporlamada engeller.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırmanın yürütülebilmesi için Mardin Artuklu Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan 28.11.2023 tarihli 2023/11-10 karar sayılı etik kurul izni ve araştırmanın yürütüleceği hastanelerin bağlı olduğu İl Sağlık Müdürlüğü’nden 01.12.2023 tarihli ve E-35694300-449-230481031 sayılı kurum izni yazılı olarak alınmıştır. Araştırma Helsinki Deklarasyonuna uygun olarak yürütülmüştür. Tüm katılımcıların gönüllü katılım ilkesi doğrultusunda sözlü olarak bilgilendirilmiş onamları alınmıştır.

Teşekkür

Bu çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden tüm hemşirelere destekleri için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abdalla, E. A., Abdoon, I. H., Osman, B., Osman, W. J. A., & Mohamed, E. M. (2020). Perception of medication errors’ causes and reporting among Sudanese nurses in teaching hospitals. Applied nursing research: ANR, 51, 151207. doi: 10.1016/j.apnr.2019.151207
  2. Almazrou, D., Egunsola, O., Ali, S., & Bagalb, A. (2021). Medication Misadventures Among COVID-19 Patients in Saudi Arabia. Cureus, 13(6), e15513. doi:10.7759/cureus.15513
  3. Al-Mugheed, K., Bayraktar, N., Al-Bsheish, M., AlSyouf, A., Jarrar, M., AlBaker, W., & Aldhmadi, B. K. (2022). Patient Safety Attitudes among Doctors and Nurses: Associations with Workload, Adverse Events, Experience. Healthcare (Basel, Switzerland), 10(4), 631. https://doi.org/10.3390/healthcare10040631
  4. Al-Worafi, Y. M. (2020). Medication errors. In Drug safety in developing countries (pp. 59-71). Academic Press. doi: 10.1016/B978-0-12-819837-7.00006-6.
  5. Assiri, G. A., Shebl, N. A., Mahmoud, M. A., Aloudah, N., Grant, E., Aljadhey, H., & Sheikh, A. (2018). What is the epidemiology of medication errors, error-related adverse events and risk factors for errors in adults managed in community care contexts? A systematic review of the international literature. BMJ open, 8(5), e019101. doi: 10.1136/bmjopen-2017-019101
  6. Bell, T., Sprajcer, M., Flenady, T., & Sahay, A. (2023). Fatigue in nurses and medication administration errors: A scoping review. Journal of clinical nursing, 32(17-18), 5445–5460. https://doi.org/10.1111/jocn.16620
  7. Brabcová, I., Prokešová, R., Tóthová, V., Hajduchová, H., Chloubová, I., Neugebauer, H., ... & Kubešová, H. (2021). Use of FMEA analysis in nursing care risk management. Oncology, 15(4), 197-203. DOI: 10.36290/xon.2021.039
  8. Brabcová, I., Hajduchová, H., Tóthová, V., Chloubová, I., Červený, M., Prokešová, R., Malý, J., Vlček, J., Doseděl, M., Malá-Ládová, K., Tesař, O., & O’Hara, S. (2023). Reasons for medication administration errors, barriers to reporting them and the number of reported medication administration errors from the perspective of nurses: A cross-sectional survey. Nurse education in practice, 70, 103642. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2023.103642

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik Esasları, Hemşirelikte Yönetim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

18 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 41 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Baran, L., & Baykal, B. (2025). Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 41(3), 481-489. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1483709
AMA
1.Baran L, Baykal B. Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller. EGEHFD. 2025;41(3):481-489. doi:10.53490/egehemsire.1483709
Chicago
Baran, Leyla, ve Bilal Baykal. 2025. “Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41 (3): 481-89. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1483709.
EndNote
Baran L, Baykal B (01 Aralık 2025) Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41 3 481–489.
IEEE
[1]L. Baran ve B. Baykal, “Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller”, EGEHFD, c. 41, sy 3, ss. 481–489, Ara. 2025, doi: 10.53490/egehemsire.1483709.
ISNAD
Baran, Leyla - Baykal, Bilal. “Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 41/3 (01 Aralık 2025): 481-489. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1483709.
JAMA
1.Baran L, Baykal B. Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller. EGEHFD. 2025;41:481–489.
MLA
Baran, Leyla, ve Bilal Baykal. “Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 3, Aralık 2025, ss. 481-9, doi:10.53490/egehemsire.1483709.
Vancouver
1.Leyla Baran, Bilal Baykal. Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları, Nedenleri ve Hata Raporlamada Algıladıkları Engeller. EGEHFD. 01 Aralık 2025;41(3):481-9. doi:10.53490/egehemsire.1483709