The Relationship Between Technostress Levels and Attitudes Toward Change Among Nurses and Doctors in a Hospital Undergoing Digital Transformation

Öz

ABSTRACT Objective: This study examines the relationship between techno-stress levels and attitudes against change among nurses and doctors in a hospital undergoing digital transformation. Methods: The study employed a descriptive and correlational research design. The research population consisted of 166 nurses and doctors from a public hospital in Ankara/Türkiye. A final sample size of 120 participants was selected through random sampling. Descriptive Information Form, the Attitude Against Change Scale, and the Techno-Stress at Work Scale were used for data collection. The data were analyzed using a range of statistical tests including descriptive statistics, independent samples t-tests, Kruskal Wallis tests, Mann-Whitney U tests, Pearson correlation analysis, and stepwise regression analysis. Results: The findings indicated that nurses and doctors experienced above-medium levels of techno-stress due to technological change. The attitudes of nurses and doctors towards change were below the medium level; that is, they had negative attitudes. A significant negative relationship was found between attitudes toward change and techno-stress levels (r=-0.563, p<.001). Participants who had worked in the institution for 11 years or more exhibited more positive attitudes toward change than those with shorter tenure. No significant differences in techno-stress levels were observed concerning age, sex, occupation, or unit. Regression analysis revealed that institutional policy, resistance to change, management style in change, and results of change collectively explained 47% of the variance in techno-stress levels. Conclusion: The study highlights the importance of including healthcare professionals in the technological change process and providing adequate training to mitigate techno-stress and foster positive attitudes toward change. Effective change management strategies are essential to ensure a successful digital transformation in healthcare institutions. Keywords: Change management, digital hospital, doctor, nurse, techno-stress.

Anahtar Kelimeler

• Change management
• digital hospital
• doctor
• nurse
• techno-stress.

Dijital Hastaneye Geçiş Sürecinde Olan Bir Hastanede Çalışan Hemşire Ve Doktorların Tekno-stres Düzeyleri İle Değişime Karşı Tutumları Arasındaki İlişki

Öz

ÖZ Amaç: Bu çalışma, dijital dönüşüm sürecinden geçmekte olan bir hastanedeki hemşire ve doktorların tekno-stres düzeyleri ile değişime karşı tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Yöntem: Çalışmada tanımlayıcı ve korelasyonel bir araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara/Türkiye'deki bir kamu hastanesinde çalışan 166 hemşire ve doktor oluşturmuştur. Rastgele örnekleme yoluyla 120 katılımcıdan oluşan örneklem büyüklüğü belirlenmiştir. Veri toplamak için Tanımlayıcı Bilgiler Formu, Değişime Karşı Tutum Ölçeği ve İş Yerinde Tekno-Stres Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testleri, Kruskal Wallis testleri, Mann-Whitney U testleri, Pearson korelasyon analizi ve aşamalı regresyon analizi gibi bir dizi istatistiksel test kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Bulgular, hemşirelerin ve doktorların teknolojik değişim nedeniyle orta düzeyin üzerinde tekno-stres yaşadıklarını göstermiştir. Hemşire ve doktorların değişime yönelik tutumları ise orta düzeyin altındadır; yani olumsuz tutumlara sahiptirler. Değişime yönelik tutumlar ile tekno-stres düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kurumda 11 yıl ve daha uzun süredir çalışan katılımcılar, daha kısa süredir çalışanlara kıyasla değişime yönelik daha olumlu tutumlar sergilemiştir. Tekno-stres düzeylerinde yaş, cinsiyet, meslek veya birim açısından anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Regresyon analizi, kurum politikası, değişime direnç, değişimde yönetim tarzı ve değişimin sonuçlarının tekno-stres düzeylerindeki varyansın %47'sini açıkladığını ortaya koymuştur. Sonuç: Çalışma, sağlık çalışanlarının teknolojik değişim sürecine dahil edilmesinin ve tekno-stresin azaltılması ve değişime yönelik olumlu tutumların teşvik edilmesi için yeterli eğitimin sağlanmasının önemini vurgulamaktadır. Etkili değişim yönetimi stratejileri, sağlık kurumlarında başarılı bir dijital dönüşüm sağlamak için gereklidir. Anahtar Sözcükler: Değişim yönetimi, dijital hastane, doktor, hemşire, tekno-stres.

Anahtar Kelimeler

• Değişim yönetimi
• dijital hastane
• doktor
• hemşire
• tekno-stres

Kaynakça

1. Akgün, F. (2019). Öğretim elemanlarının bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik kabulleri ve teknostres algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 40–66. doi:10.22521/jesr.2019.92.1
2. Alkan, D. A., & Torun, N. (2022). Dijital hastane ortamında çalışan sağlık profesyonellerinin deneyimleri: Avantajlar, kolaylıklar ve güçlükler. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 36, 223–236. doi:10.18092/ulikidince.943761
3. Alotaibi, N., Wilson, C. B., & Traynor, M. (2025). Enhancing digital readiness and capability in healthcare: A systematic review of interventions, barriers, and facilitators. BMC Health Services Research, 25, 500. doi:10.1186/s12913-025-12663-3
4. Araújo, H. P., Santos, L. C., & Alencar, R. A. (2023). Telemedicine: The experience of health professionals in the supplementary sector. Revista da Escola de Enfermagem da USP, 57. doi:10.1590/1980-220x-reeusp-2022-0374en
5. Bal, V. (2010). Bilgi sistemlerinin sağlık işletmeleri performansına etkilerinin veri zarflama analizi ile ölçümü: Türkiye’deki devlet hastanelerinde bir araştırma. (Doktora tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
6. Basulo-Ribeiro, J., Freitas, A., Rocha-Gonçalves, F., Teixeira, L. (2025). Change management in hospital digital transformation: Roadmap to promote the humanization and efficiency through technology. SSRN. ssrn.com/abstract=5152675
7. Bulut, F., Yıldız, M. S. (2018). Sağlık profesyonellerinin yalın uygulamalara direncini belirlemeye yönelik bir araştırma. İşletme Bilimi Dergisi, 6(3), 239-272. doi.org/10.22139/jobs.439994
8. Califf, C. B., Sarker, S., Sarker, S. (2020). The bright and dark sides of technostress: A mixed-methods study involving healthcare IT. MIS Quarterly, 44(2). doi:10.25300/MISQ/2020/14818

9. Çelik, Ö. G. (2018). Hemşirelerin örgüt iklimi algılarının ve değişime karşı tutumlarının belirlenmesi. (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
10. Çiftçi Kıraç, F., Uyar, S. (2023). Teknostres, değişim yorgunluğu ve örgütsel bağlılık ilişkisinin incelenmesi. Sağlık Bilimlerinde Değer, 13(3), 473–480. doi:10.33631/sabd.1351735
11. Çoban, İ. (2019). Teknolojik değişimin hastane çalışanları üzerine etkisi: Bir devlet hastanesi örneği (Yüksek lisans tezi). Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırklareli.
12. Dragano, N., Lunau, T. (2020). Technostress at work and mental health: Concepts and research results. Current Opinion in Psychiatry, 33(4), 407–413. doi:10.1097/YCO.0000000000000613
13. Gaube, S., Cecil, J., Wagner, S., Schicho, A. (2021). The relationship between health IT characteristics and organizational variables among German healthcare workers. Scientific Reports, 11(1), 17752. doi.org/10.1038/s41598-021-96851-1
14. Golz, C., Peter, K. A., Müller, T. J., Mutschler, J., Zwakhalen, S. M. G., Hahn, S. (2021). Technostress and digital competence among health professionals in Swiss psychiatric hospitals: Cross-sectional study. JMIR Mental Health, 8(11), e31408. doi:10.2196/31408
15. Hamidi, M., Mahendran, P., Denecke, K. (2019). Towards a digital lean hospital: Concept for a digital patient board and its integration with a hospital information system. Studies in Health Technology and Informatics, 264, 606–610. doi:10.3233/SHTI190294
16. Keasberry, J., Scott, I. A., Sullivan, C., Staib, A., Ashby, R. (2017). Going digital: a narrative overview of the clinical and organisational impacts of eHealth technologies in hospital practice. Australian Health Review, 41(6), 646-664. doi.org/10.1071/AH16233
17. Keshavarz, H., Saeidnia, H.R., Wang, T. (2025). Navigating technostress: a deep dive into health practitioners' technological challenges in hospital settings. BMC Health Serv Res, 25, 18. doi.org/10.1186/s12913-024-12196-1
18. Kim, S. J., Roh, J. W., Kim, S., Park, J. Y., Choi, D. (2020). Current state and strategy for establishing a digitally innovative hospital. Yonsei Medical Journal, 61(8), 647. doi:10.3349/ymj.2020.61.8.647
19. Koca, M., Gulhan, Y., Yilmaz, S. (2017). In terms of hospital management, employee perception of hospital automation system. Pressacademia Procedia, 3(1), 770-782. doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.657
20. Kopuz, K., Aydın, G. (2020). Sağlık çalışanlarında teknostres: bir özel hastane örneği. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 2(3), 249-264. doi.org/10.38009/ekimad.780928
21. Korkmazer, F., Aslan, T., Ekingen, E. (2020). Sağlık çalışanlarının değişime karşı tutumlarının incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2580-2591. doi.org/10.20491/isarder.2020.994
22. Kräft, J., Wirth, T., Harth, V., Mache, S. (2024). Digital stress perception among German hospital nurses and associations with health-oriented leadership, emotional exhaustion and work-privacy conflict. BMC Nursing, 23(1), 213. doi:10.1186/s12912-024-01825-z
23. Lucena, J. C. R., Carvalho, C., Santos-Costa, P., Monico, L., Parreira, P. (2021). Nurses' strategies to prevent and/or decrease work-related technostress. CIN: Computers, Informatics, Nursing, 39(12), 916–920. doi:10.1097/CIN.0000000000000771
24. Lv, M., Zhai, J., Zhang, L., Wang, H., Li, B. H., Zhang, T., Moreira, P. (2025). Change fatigue among clinical nurses and related factors. Health Services Insights, 18. doi:10.1177/11786329251318586
25. Mabaso, C., Mokonyama, R., Mitonga-Monga, J. (2025). Attitudes and readiness of nurses towards digitalisation. Curationis, 48(1), e1–e11. doi.org/10.4102/curationis.v48i1.2706
26. Negash, S., Gundlack, J., Buch, C., Apfelbacher, T., Christoph, J., Schildmann, J., Frese, T., Mikolajczyk, R. (2024). Physicians' attitudes towards artificial intelligence. Studies in Health Technology and Informatics, 316, 664–665. doi.org/10.3233/SHTI240501
27. Özel, G., Aba, Y. A. (2023). Teknolojinin görünmeyen yüzü: Hemşirelik mesleğinde teknostres. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(2), 258–274.
28. Özer, Z., Bahçecioğlu Turan, G., Karaman, S. (2022). Determination of technostress levels of nurses. 9. Uluslararası GAP Zirvesi Bilimsel Araştırmalar Kongresi Tam Metin Kitabı (pp. 330–341). İksad Yayınları. gapzirvesi.org/_files/ugd/614b1f_e768ab6fad9c4093aebcb90ad20422e7.pdf
29. Özlük, B., Çakır, M. (2024). Hasta güvenliğine bir bakış: Hemşirelerin bilgi güvenliği farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 33(1), 98–105. doi.org/10.34108/eujhs.1327158
30. Özkalay, G. (2017). Hemşirelerin değişime karşı tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilim Üniversitesi, İstanbul.
31. Pomare, C., Churruca, K., Long, J. C., Ellis, L. A., Braithwaite, J. (2019). Organisational change in hospitals: A qualitative case study of staff perspectives. BMC Health Services Research, 19, 1–9. doi.org/10.1186/s12913-019-4704-y
32. Qiao, G., Li, Y., & Hong, A. (2024). The strategic role of digital transformation. Systems, 12(11), 457.
33. Sağlık Bakanlığı (2014). dijitalhastane.saglik.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 03.02.2023)
34. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü (2018). sbsgm.saglik.gov.tr/siteagaci (Erişim Tarihi: 03.02.2023)
35. Sakrak, B., & Dogan, A. K. (2025). The effects of hospital information system adoption on techno-stress and job satisfaction. BMC Nursing, 24(1), 745.
36. Saray, H., Ünsal, A. (2020). Hemşirelerin teknolojiye ilişkin tutumları. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3, 423–429. doi.org/10.31067/0.2020.291
37. Seidl, F., Hinterwimmer, F., Vogt, F., Edenharter, G. M., Braun, K. F., von Eisenhart-Rothe, R., Biberthaler, P., & Pförringer, D. (2025). Use and acceptance of innovative digital health solutions. JMIR Human Factors, 12, e60779. doi.org/10.2196/60779
38. Seren, Ş. (2005). Değişime karşı tutum ölçeğinin geliştirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
39. Shan, Y., Shang, J., Yan, Y., Ye, X. (2023). Workflow interruption and nurses’ mental workload. BMC Nursing, 22(63). doi.org/10.1186/s12912-023-01209-9
40. Sümbüloğlu, K., Sümbüloğlu, V. (2014). Biyoistatistik. Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık.
41. Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, T. S. (2007). The impact of technostress on role stress and productivity. Journal of Management Information Systems, 24(1):301-328. doi.org/10.2753/MIS0742-1222240109
42. Türen, U., Erdem, H., Kalkın, G. (2015). İş yerinde tekno-stres merkezi. Çalışma İlişkileri Dergisi, 6(1), 1-19. dergipark.org.tr/tr/pub/cider/issue/29532/316978
43. Üstün, Ö., Naldöken, Ü. (2020). Örgütsel bağlılığın değişime karşı tutuma etkisi. İşletme Akademisi Dergisi, 1(4), 294-309. doi:10.26677/TR1010.2020.626
44. Wekenborg, M. K., Förster, K., Schweden, F., Weidemann, R., Bechtolsheim, F. V., Kirschbaum, C., Weitz, J., & Ditzen, B. (2024). Differences in physicians’ ratings of work stressors. Journal of Medical Internet Research, 26, e49581. doi.org/10.2196/49581
45. Weinert, C., Maier, C., Laumer, S., Weitzel, T. (2020). Technostress mitigation. Journal of Business Economics, 90, 1199-1249. doi.org/10.1007/s11573-020-00986-y
46. World Health Organization (WHO). (2021). Homepage. who.int/ (Access Date: 03.02.2023)
47. Würtenberger, A., Groneberg, D. A., Mache, S. (2025). Digital stress perception among general practitioners. BMC Health Services Research, 25(1), 535. doi.org/10.1186/s12913-025-12653-5
48. Yener, S. (2018). Teknostresin iş performansı üzerindeki etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 85-101. doi.org/10.32709/akusosbil.403114