Araştırma Makalesi

Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği'nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 42 Sayı: 1 27 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği'nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Başlık: AİLENİN BAKIM VERME İSTEKLİLİK ÖLÇEĞİ’NİN TÜRK KÜLTÜRÜ’NE UYARLAMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI ÖZET Amaç: Bu çalışma yataklı tedavi ünitelerinde ailelerin bakıma katılım istekliliğini değerlendirmek amacı Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürü’ne uyarlaması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışma, Ağustos 2023 ile Ocak 2024 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin Yoğun Bakım Ünite’lerinde yatan 290 hasta yakını ile metodolojik olarak yürütülmüştür. Ölçeğin geçerliliğini saptamak için veriler üzerinde açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, güvenirliği test etmek için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ile madde-toplam puan yöntemleri kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik veri formu ve Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Soru havuzunda 25 maddenin bulunduğu ölçekte maddeden 13’ü katılımcı yanıtlarında değişkenlik olmaması, yüksek çarpıklık ve basıklık değerleri tolerans ve varyasyon değerlerinin gösterdiği çoklu bağlantı nedeni ile analizden çıkarılmış ve 12 madde üzerinde eksen döndürmesi (varimax) kullanılarak AFA yapılmıştır. İki boyutlu 12 maddeden oluşan ailenin bakım verme isteklilik ölçeğinin boyutlarının 12 soru üzerindeki yol katsayılarının her biri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre uyum iyiliği değerleri RMSEA=0.074, CFI=0.983, IFI=0.984, GFI=0.935, TLI =0.977 ve TLI=0.96 olarak bulunmuştur. Cronbach alfa katsayısı tüm ölçek için α=0.873 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği, yoğun bakım ünitelerinde yatan hastaların bakıma katılma istekliliğini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Bakım vericilerinin bazı demografik özelliklerinin ölçek puan ortalaması üzerinde etkili değişkenler olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Aile merkezli bakım; Bakıma katılma istekliliği; Geçerlik; Güvenirlik; Yoğun bakim hemşireliği. Destekleyen kurumlar: Bu çalışmayı destekleyen bir kurum yoktur

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abell, N. (2001). Assessing willingness to care for persons with AIDS: Validation of a new measure. Research on Social work practice, 11(1), 118-130. doi: 10.1177/104973150101100108
  2. Al-Mutair, A.S., Plummer, V., O’Brien, A.P. & Clerehan, R. (2013). Attitudes of HCP towards family involvement and presence in adult critical care units in Saudi Arabia: A quantitative study. Journal of Clinical Nursing, 23, 744-755. doi: 10.1111/jocn.12520
  3. Alpar, R. (2016). Uygulamalı istatistik ve geçerlik güvenirlik: Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle. Ankara: Detay Yayıncılık.
  4. Bell, S. K., Roche, S. D., Mueller, A., Dente, E., O’Reilly, K., Sarnoff Lee, B., Sands, K., Talmor, D., & Brown, S. M. (2018). Speaking up about care concerns in the ICU: Patient and family experiences, attitudes and perceived barriers. BMJ Quality & Safety, 27(11),928–936. doi:10.1136/bmjqs-2017-007525
  5. Bennett, P. N., Wang, W., Moore, M., Nagle, C. (2017). Care partner: A concept analysis. Nursing Outlook, 65(2), 184–194. doi: 10.1016/j.outlook.2016.11.005
  6. Brown, S. M., Rozenblum, R., Aboumatar, H., Fagan, M. B., Milic, M., Lee, B. S., Turner, K., Frosch, D. L. (2015). Defining patient and family engagement in the intensive care unit. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 191(3), 358–360. doi: 10.1164/rccm.201410-1936LE Bujang, M.A., Omar, E. D., Foo, D.H.P., & Hon, Y.K. (2024). Sample size determination for conducting a pilot study to assess reliability of a questionnaire. Restorative Dentistry & Endodontics, 49(1). doi: 10.5395/rde.2024.49.e3
  7. Burns, K.E.A., Rizvi, L., Charteris, A., Laskey, S., Bhatti, S.B., Chokar, K., Choong, K.L.M. (2017). Characterizing Citizens’ Preferences for Engagement in Patient Care and Research in Adult and Pediatric Intensive Care Units. Journal of Intensive Care Medicine, 35(2), 170–178. doi: 10.1177/088506661772912
  8. Çapık, C., Gözüm, S., Aksayan, S. (2018). Intercultural scale adaptation stages, language and culture adaptation: Updated guideline. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 26 (3), 199–210. doi: 10.26650/fnjn397481

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yoğun Bakım Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2024

Kabul Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 42 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ertürk, F., & Küçükoğlu, S. (2026). Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 42(1), 109-119. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1600314
AMA
1.Ertürk F, Küçükoğlu S. Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EGEHFD. 2026;42(1):109-119. doi:10.53490/egehemsire.1600314
Chicago
Ertürk, Fatma, ve Sibel Küçükoğlu. 2026. “Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 42 (1): 109-19. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1600314.
EndNote
Ertürk F, Küçükoğlu S (01 Nisan 2026) Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 42 1 109–119.
IEEE
[1]F. Ertürk ve S. Küçükoğlu, “Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, EGEHFD, c. 42, sy 1, ss. 109–119, Nis. 2026, doi: 10.53490/egehemsire.1600314.
ISNAD
Ertürk, Fatma - Küçükoğlu, Sibel. “Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 42/1 (01 Nisan 2026): 109-119. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1600314.
JAMA
1.Ertürk F, Küçükoğlu S. Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EGEHFD. 2026;42:109–119.
MLA
Ertürk, Fatma, ve Sibel Küçükoğlu. “Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 42, sy 1, Nisan 2026, ss. 109-1, doi:10.53490/egehemsire.1600314.
Vancouver
1.Fatma Ertürk, Sibel Küçükoğlu. Ailenin Bakım Verme İsteklilik Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. EGEHFD. 01 Nisan 2026;42(1):109-1. doi:10.53490/egehemsire.1600314