Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Çalışan Hemşirelerin İlaç Uygulama Hataları ile İlgili Hata Algıları ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişki

Öz

YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN İLAÇ UYGULAMA HATALARI ALGILARI İLE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Öz Amaç: Bu çalışma yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarına ilişkin algıları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma analitik-kesitsel bir çalışmadır. Veriler 25. 02. 2022- 25. 06. 2022 tarihleri arasında, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelere, sosyal medya platformlarından ulaşılarak toplanmıştır. İlaç Uygulama Hatası Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu olmak üzere iki ölçek çevrim içi anket olarak uygulanmıştır. Çalışmaya toplam 289 yenidoğan yoğun bakım hemşiresi katılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzde analizi, ortalama ve standart sapma, t-testi, Anovave post hoc Tukey testi kullanılmıştır. Bulgular: İlaç Uygulama Hatası Ölçeğinin “A bölümü” ortalaması 88,142±21,934, “B bölümü” ortalaması 54,401±15,040, “C bölümü” ortalaması 42,135±34,936 olarak saptanmıştır. Hemşirelerin “tükenmişlik” ortalaması 4,553±1,662 çok yüksek bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda A bölümünün düzeyindeki genel değişim, %8,1'lik oranında tükenmişlik ile açıklanmaktadır. B bölümündeki toplam değişimin % 5,2'si tükenmişlik ile açıklanmaktadır (R²=0,052). Tükenmişlik ile C bölümü arasındaki neden-sonuç ilişkisini belirlemek için yapılan regresyon analizi anlamlı bulunmadı (F=0,076; p>0,050). Sonuç: Hemşirelerin ilaç uygulama hatalarının nedenlerine yönelik algılarının ölçüldüğü A bölümünde; en çok ‘Hata oluşmasına Yatkınlık’, ‘Sanayi’ alt faktörünün, en az ise ‘’Eczane’ alt faktörünün etki ettiği belirlenmiştir. B bölümünde; en çok ‘İdari cevap’ alt faktörünün etki ettiği daha sonrasında sırayla ‘Korku’ ve ‘Hata Üzerinde Anlaşmazlık’ alt faktörlerinin etkili olduğu belirlenmiştir. C bölümünde ise hemşirelerin, ilaç uygulama hatalarının doğru oranda rapor edilmediğini düşündükleri saptanmıştır. YYBÜ hemşirelerinin tükenmişlik düzeylerinin çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Yaş, hemşirelik süresi, kullanılan hemşirelik modeli, hemşirenin pozisyonu, çalışma şekline göre tükenmişlik düzeyinin değiştiği bulunmuştur. Tükenmişliğin ilaç hatalarını arttırdığı belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Hemşire; ilaç uygulama hataları; tükenmişlik; yenidoğan. Destekleyen kurumlar: -

Anahtar Kelimeler

• Hemşire
• ilaç uygulama hataları
• tükenmişlik
• yenidoğan

The Relationship between The Perceptions of Drug Administration Error and Burnout of The Nurses Working in The Newborn Intensive Care Unit

Öz

THE RELATIONSHIP BETWEEN THE PERCEPTIONS OF DRUG ADMINISTRATION ERRORS AND THE LEVELS OF BURNOUT OF THE NURSES WORKING IN THE NEWBORN INTENSIVE CARE UNIT ABSTRACT Objective: This study was conducted to determine the relationship between the perceptions of nurses working in the neonatal intensive care unit (NICU) regarding medication errors and their burnout levels. Materials and Methods: This study is an analytical-cross-sectional study. Data were collected between 25. 02. 2022 and 25. 06. 2022 by reaching out to nurses working in the neonatal intensive care unit via social media platforms. Two scales, the Medication Administration Error Scale and the Burnout Scale-Short Form, were applied as an online survey. A total of 289 neonatal intensive care nurses participated in the study. Frequency and percentage analysis, mean and standard deviation, t-test, Anova and post hoc Tukey test were used in the analysis of the data. Findings: The mean of the “Part A” of the Medication Error Scale was determined as 88.142±21.934, the mean of the “Part B” as 54.401±15.040, and the mean of the “Part C” as 42.135±34.936. The mean “burnout” of the nurses was found to be very high as 4.553±1.662. As a result of the regression analysis, the general change in the level of Part A is explained by burnout at a rate of 8.1%. 5.2% of the total change in Part B is explained by burnout (R²=0.052). The regression analysis conducted to determine the cause-effect relationship between burnout and Part C was not found to be significant (F=0.076; p>0.050). Conclusion: In Part A, where the perceptions of the nurses regarding the causes of medication errors were measured; It was determined that the ‘Proneness to Error’, ‘Industry’ sub-factors had the most effect and the ‘Pharmacy’ sub-factor had the least effect. In section B; it was determined that the ‘Administrative response’ sub-factor had the most effect, followed by the ‘Fear’ and ‘Disagreement on Error’ sub-factors. In section C, it was determined that nurses thought that medication errors were not reported correctly. It was determined that the burnout levels of NICU nurses were very high. It was found that the burnout level varied according to age, nursing duration, nursing model used, nurse’s position and working style. It was determined that burnout increased medication errors. Keywords: Nurse; medication errors; burnout; newborn

Anahtar Kelimeler

• Nurse
• medication errors
• burnout
• newborn

Kaynakça

1. Aboshaiqah, A. E. (2013). Barriers in reporting medication administration errors as perceived by nurses in Saudi Arabia. Middle-East Journal of Scientific Research, 17(2), 130–136. doi:10.5829/idosi.mejsr.2013.17.02.76110
2. Abu-El-Noor, N. I., Hamdan, M. A., Abu-El-Noor, M. K., Radwan, A. K. S., Alshaer, A. A. (2017). Safety culture in neonatal intensive care units in the Gaza strip. Journal of Pediatric Nursing, 33, 76–82. doi:10.1016/j.pedn.2016.12.016
3. Arat, N. (2016). İlaç uygulama hatası ölçeğinin Türkiye popülasyonunda geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Şifa Üniversitesi, İzmir
4. Aytekin, A., Yılmaz, F., Kuğuoğlu, S. (2013). Burnout levels in neonatal intensive care nurses. Australian Journal of Advanced Nursing, 31(2), 39–47. ajan.com.au/archive/Vol31/Issue2/5Aytekin.pdf
5. Barr, P. (2020). Burnout in neonatal intensive care unit nurses. Journal of Perinatal Medicine, 48(4), 416–422. doi:10.1515/jpm-2019-0323
6. Barr, P. (2022). Dimensions of the burnout measure. Australian Critical Care, 35(2), 174–180. doi:10.1016/j.aucc.2021.03.007
7. Bol, P. (2012). İlaç uygulama hataları ve raporlama tutumları (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir
8. Camcı, G., Kavuran, E. (2021). Hemşirelerin iş stresi ve tükenmişlik düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 24(2), 274–283. doi:10.17049/ataunihem.930846

9. Cerit, G. N., Aykal, G., Güzel, A., Kara, İ. (2016). Yoğun bakım hemşirelerinde tükenmişlik düzeyi. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 21(2), 109. acarindex.com/pdfs/507683
10. Cevher, E. (2022). Yoğun bakım hemşirelerinde ilaç uygulama hataları (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul
11. Culbreth, R. E., Spratling, R., Scates, L., Frederick, L., Kenney, J., Gardenhire, D. S. (2021). Safety perceptions and medical error reporting. Journal of Clinical Nursing, 30(21-22), 3230–3237. doi:10.1111/jocn.15828
12. Çapri, B. (2013). Tükenmişlik ölçeği kısa formu uyarlaması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1393–1418. doi:10.12738/estp.2013.3.1576
13. Demirtaş, M. S. (2021). Medical errors and job motivation of nurses. Van Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 74–85. doi:10.52976/vansaglik.792228
14. Durmuş, M., Gerçek, A., Çiftci, N. (2018). Hemşirelerin yaşam kalitesi ve tükenmişlik düzeyleri. Anemon, 6(2), 279–286. doi:10.18506/anemon.325977
15. ELMeneza, S., AbuShady, M. (2020). Anonymous reporting of medical errors. Pediatrics and Neonatology, 61(1), 31–35. doi:10.1016/j.pedneo.2019.05.008
16. Gök, D., Yıldırım Sarı, H. (2016). Pediatride ilaç hataları. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi, 6(3), 165–173. doi:10.5222/buchd.2016.165
17. Grace, M. K., VanHeuvelen, J. S. (2019). Occupational variation in burnout. Social Science & Medicine, 232, 199–208. doi:10.1016/j.socscimed.2019.05.007
18. Griffiths, N., Barr, P., Galea, G. (2017). Burnout and compassion satisfaction in NICU nurses. Journal of Paediatrics and Child Health, 53, 39. doi:10.1111/jpc.13494_109
19. Hall, L. H., Johnson, J., Watt, I., Tsipa, A., O’Connor, D. B. (2016). Healthcare staff wellbeing and burnout. PLoS One, 11(7), e0159015. doi:10.1371/journal.pone.0159015
20. Karagöz, E. (2019). Yenidoğan yoğun bakım hemşirelerinde iş-yaşam kalitesi (Yüksek Lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep
21. Khatatbeh, H., Pakai, A., Pusztai, D., Szunomár, S., Fullér, N., Kovács Szebeni, G., Oláh, A. (2021). Burnout and patient safety. Nursing Open, 8(2), 982–989. doi:10.1002/nop2.708
22. Klein, S. D., Bucher, H. U., Hendriks, M. J., Baumann-Hölzle, R., Streuli, J. C., Berger, T. M., Fauchère, J. C. (2017). Sources of distress in NICU staff. Swiss Medical Weekly, 147, w14477. doi:10.4414/smw.2017.14477
23. Lee, E. (2017). Reporting of medication errors by nurses. International Journal for Quality in Health Care, 29(5), 728–734. doi:10.1093/intqhc/mzx096
24. Li, Q., Melton, K., Lingren, T., Kirkendall, E. S., Hall, E., Zhai, H., Solti, I. (2014). Patient safety and error detection. Journal of the American Medical Informatics Association, 21(5), 776–784. doi:10.1136/amiajnl-2013-001914
25. Lowe, P. L., Jakimowicz, S., Levett-Jones, T. L. (2021). Neonatal nurses’ professional quality of life. Collegian. doi:10.1016/j.colegn.2021.07.006
26. Montgomery, A. P., Azuero, A., Baernholdt, M., Loan, L. A., Miltner, R. S., Qu, H., Patrician, P. A. (2021). Nurse burnout and medication errors. Journal for Healthcare Quality, 43(1), 13–23. doi:10.1097/JHQ.0000000000000274
27. Matsuishi, Y., Mathis, B. J., Masuzawa, Y., Okubo, N., Shimojo, N., Hoshino, H., Inoue, Y. (2021). Burnout syndrome in pediatric intensive care nurses. Intensive and Critical Care Nursing, 67, 103082. doi:10.1016/j.iccn.2021.103082
28. Mossburg, S. E., Himmelfarb, C. D. (2021). Burnout and patient safety culture. Journal of Patient Safety, 17(8), e1307–e1319. doi:10.1097/PTS.0000000000000519
29. Noah, N., Potas, N. (2022). Work stress, burnout and infection rates. Tropical Doctor, 52(1), 46–52. doi:10.1177/00494755211055250
30. Nourian, M., Babaie, M., Heidary, F., Nasiri, M. (2020). Barriers of medication error reporting. Journal of Patient Safety and Quality Improvement, 8(3), 173–181. doi:10.22038/PSJ.2020.49860.1279
31. Öztürk Günel, G. (2022). Yoğun bakım hemşirelerinde ilaç hataları (Yüksek Lisans Tezi). Medipol Üniversitesi, İstanbul
32. Prapanjaroensin, A., Patrician, P. A. (2019). Work environment and medication errors. Workplace Health & Safety, 67(11), 544–545. digitalcommons.library.uab.edu/etd-collection/2749
33. Pines, A. M., Aronson, E. (1988). Career burnout: Causes and cures. New York: Free Press
34. Pines, A. M., Nunes, R. (2003). Career and couple burnout. Journal of Employment Counseling, 40(2), 50–64. doi:10.1002/j.2161-1920.2003.tb00856.x
35. Saeidi, R., Izanloo, A., Izanlou, S. (2020). Job satisfaction and burnout in NICU staff. Iranian Journal of Neonatology, 11(1), 67–70. doi:10.22038/IJN.2019.39744.1634
36. Tawfik, D. S., Sexton, J. B., Kan, P., Sharek, P. J., Nisbet, C. C., Rigdon, J., Profit, J. (2017). Burnout and healthcare-associated infections. Journal of Perinatology, 37(3), 315–320. doi:10.1038/jp.2016.211
37. Tunanılar, N., Bozkurt, G. (2022). İş yükü ve ilaç hataları ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Okan Üniversitesi
38. Uzuntarla Güney, E., Büyük, E. T. (2021). Hemşirelerin ilaç hata deneyimleri. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 641–654. doi:10.47115/jshs.1001431
39. Vittner, D., Young, H., D'Agata, A. (2022). Stress and burnout in NICU professionals. Journal of Neonatal Nursing, 28(6), 430–436. doi:10.1016/j.jnn.2021.12.001
40. WHO. (2017). Medication-related errors initiative. who.int/news/item/29-03-2017-who-launches-global-effort-to-halve-medication-related-errors-in-5-years
41. Wakefield, B., Wakefield, D. S., Uden-Holman, T., Blegen, M. A. (1998). Medication administration errors. MedSurg Nursing, 7(1), 39–44. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9544009
42. Wakefield, D. S., Wakefield, B., Uden-Holman, T., Blegen, M. A. (1996). Barriers in reporting medication errors. Best Practices in Healthcare, 1(4), 191–197. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9192569
43. Wakefield, D. S., Wakefield, B., Borders, T., Uden-Holman, T., Blegen, M., Vaughn, T. (1999a). Medication error rates. American Journal of Medical Quality, 14(2), 73–80. doi:10.1177/106286069901400202
44. Wakefield, D. S., Wakefield, B., Uden-Holman, T., Borders, T., Blegen, M., Vaughn, T. (1999b). Why medication errors are not reported. American Journal of Medical Quality, 14(2), 81–88. doi:10.1177/106286069901400203
45. Wakefield, B., Wakefield, D. S., Uden-Holman, T. (2000). Improving medication error reporting systems. Ambulatory Outreach, 16–20. researchgate.net/publication/12261054
46. Wakefield, B. J., Blegen, M., Uden-Holman, T., Vaughn, T., Chrischilles, E., Wakefield, D. (2001). Organizational culture and error reporting. American Journal of Medical Quality, 16(4), 128–134. doi:10.1177/106286060101600404
47. Wakefield, B. J., Uden-Holman, T., Wakefield, D. S. (2005). Medication error reporting survey. Advances in Patient Safety. researchgate.net/publication/49769716
48. Wright, W., Khatri, N. (2015). Bullying and medical errors. Health Care Management Review, 40(2), 139–147. doi:10.1097/HMR.0000000000000015
49. Yöntem, S., Güntürkün, F., Tokem, Y., Kaplan, Y. C. (2019). Hemşirelerin ilaç hatalarına yönelik bilgi ve tutumları. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Dergisi, 4(2), 51–59. dergipark.org.tr/tr/download/article-file/814968