Kalp Yetmezliği Hastalarında Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörler: Beslenme, Antropometrik Ölçümler ve Bireysel Değişkenler

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı kalp yetmezliği hastalarının beslenme davranışları, antropometrik ölçümleri ve bireysel özellikleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Çalışma tanımlayıcı kesitsel tasarımda olup, Nisan-Ağustos 2023 tarihleri arasında Türkiye'de bir hastanenin kardiyoloji polikliniğe başvuran veya kardiyoloji kliniğinde yatan 54 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmadan elde edilen veriler frekans, yüzde ve tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Ayrıca analizler sırasında “Mann-Whitney U” testi, “Kruskal-Wallis H” testi ve Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır. Bulgular: Hastaların antropometrik ölçümleri ile yaşam kaliteleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0,05) belirlenmiştir. Retansiyonu önlemeye yönelik beslenme davranışları gösteren hastaların fiziksel (r=0,368, p<0,05), duygusal (r=0,394, p<0,05) ve kalp yaşam kalitesi puanlarının (r=0,453, p<0,001) anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu bağlamda, hemşireler, hastaların retansiyonu önlemeyi amaçlayan beslenme davranışlarını kazanmalarına yardımcı olmak için danışman ve eğitimci rollerini kullanmalıdır. Öte yandan, kalp yetmezliği olan hastaların beslenme sorunlarını belirlerken, hastalara özel olarak geliştirilen beslenme ölçeklerinin kullanılması ve antropometrik değerlerinin sık aralıklarla takip edilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler

• Beslenme Değerlendirmesi
• Kalp Yetmezliği
• Yaşam Kalitesi

Factors Affecting Quality of Life in Heart Failure Patients: Nutrition, Anthropometric Measurements and Individual Variables

Öz

Aim: The study aims to examine the relationship between the nutritional behaviors, anthropometric measurements and individual characteristics of heart failure patients and the quality of life. Methods: The study has a descriptive cross-sectional design and was conducted with 54 patients who applied to or were hospitalized in the cardiology clinic of a hospital in Turkey between April and August 2023. The data obtained from the study were evaluated by frequency, percentage and descriptive statistical methods. In addition, “Mann-Whitney U” test, “Kruskal-Wallis H” test and Bonferroni correction were applied during the analyzes. Results: It was determined that there was no significant relationship between the anthropometric measurements of the patients and their quality of life (p>0,05). It was determined that patients with nutritional behaviors aimed at preventing retention had significantly higher physical (r=0.368, p<0.05), emotional (r=0.394, p<0.05), and heart quality of life scores (r=0.453, p<0.001). Conclusion: In this context, nurses should use their roles as consultants and educators to help patients gain nutritional behaviors aimed at preventing retention. On the other hand, determining the nutritional problems of patients with heart failure, it is recommended to use nutritional scales developed specifically for the patients, as well as to follow their anthropometric values at frequent intervals.

Anahtar Kelimeler

• Nutritional Assessment
• Heart Failure
• Quality of Life

Kaynakça

1. Akdemir, N., Canlı Özer, Z. (2021). Kalp yetmezliğinde hemşirelik bakımı ve kalp hastalıklarından korunma. İçinde: N. Akdemir (Ed.). İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. 587-597. Ankara, Akademisyen Kitabevi.
2. Alkan, S., Nural, N. (2017). Kalp yatışlarında tekrar yatışlar önlenebilir mi?. Journal of Cardiovascular Nursing, 8(16), 28-34.
3. Andreae, C., van der Wal, M. H. L., van Veldhuisen, D. J., Yang, B., Strömberg, A., Jaarsma, T. (2021). Changes in appetite during the heart failure trajectory and association with fatigue, depressive symptoms, and quality of life. J Cardiovasc Nurs, 36, 539-545, 10.1097/JCN.0000000000000756.
4. Apaydın, Z., Demir, R., Arabacı, H. O., Mustafaoglu, R., Küçükoğlu, M. S. (2024). Evaluation of upper extremity functional capacity and activities of daily living in patients with heart failure: A cross-sectional study. The Journal of Acute and Critical Care, 68 316–322.
5. Asil, E., Yıldız, E. (2017). Kalp yetersizliği hastalarında beslenme durumunun belirlenmesi. Bes Diy Derg., 45(3), 273-277.
6. Bayrak, B., Yıldıırm, G., Oğuz, S., Sağaltıcı, Ç., Doğanay, E., Özdemir, F., Enez, Ö. F. (2019). Assessment of self- care in heart failure patients and determination of risk factors affecting. Turk J Cardiovasc Nurs, 10(23),114–121.
7. Betancourt-Peña, J., Portela-Pino, I., Amaral-Figueroa, M. (2024). Factors related to non-adherence to cardiac rehabilitation in patients with heart failure. Revista Clínica Española (English Edition), 224(1), 24-33.
8. Boy, Y., Enç, N. (2022). A scale development study for evaluating the dietary behaviors of patients with heart failure. Heart & Lung, 53, 61-66. https://doi.org/10.1016/j.hrtlng.2022.01.017.

9. Fenton, R., Brook-Barclay, L., Delaney, C. L., Spark, J. I., Miller, M. D. (2016). Do medications commonly prescribed to patients with peripheral arterial disease have an effect on nutritional status? A review of the literature. Ann Vasc Surg, 32, 145-175, 10.1016/j.avsg.2015.10.036.
10. Gastelurrutia, P., Lupón, J., Domingo, M., Ribas, N., Noguero, M., Martinez, C., Cortes, M., Bayes-Genis, A. (2011). Usefulness of body mass index to characterize nutritional status in patients with heart failure. Am J Cardiol, 108(8), 1166-1170.
11. Güler, S. M., Fedai, H., Demirbağ, R. (2021). Kardiyovasküler hastalıklarda sağlıklı beslenme önerileri. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 18(2), 342-348.
12. Haghighatdoost, F., Sarrafzadegan, N., Mohammadifard, N., Asgary, S., Boshtam, M., Azadbakht, L. (2014). Assessing body shape index as a risk predictor for cardiovascular diseases and metabolic syndrome among Iranian adults. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif), 30(6), 636–644. https://doi.org/10.1016/j.nut.2013.10.021.
13. Honda, Y., Nagai, T., Iwakami, N. Sugano, Y., Honda, S., Okada, A., Asaumi, Y., … NaDEF investigators (2016). Usefulness of Geriatric Nutritional Risk Index for assessing nutritional status and ıts prognostic ımpact in patients aged >/=65 Years with acute heart failure. Am J Cardiol, 118(4), 550-5, http://doi:10.1016/j.amjcard.2016.05.045.
14. Huang, X.-W., Luo, J.-J., Baldinger, B. (2022). The controlling nutritional status score and clinical outcomes in patients with heart failure: Pool analysis of observational studies. Frontiers in Cardiovascular Medicine, 9, 961141. https://doi.org/10.3389/fcvm.2022.961141
15. Ignacio de Ulíbarri, J., González-Madroño, A., de Villar, N. G. (2005). CONUT: a tool for controlling nutritional status. First validation in a hospital population. Nutricion Hospitalaria, 20(1), 38–45.
16. Jarosz, I., Kowalczyk, E., Piskorz, M. (2025). Nutritional status assessment tools in cardiovascular disease. Nutrients, 17(16), 2703. https://doi.org/10.3390/nu17162703
17. Kinugasa, Y., Kato, M., Sugihara, S., Hirai, M., Yamada, K., Yanagihara, K., Yamamoto, K. (2013). Geriatric nutritional risk index predicts functional dependency and mortality in patients with heart failure with preserved ejection fraction. Circulation, 77(3), 705-711.
18. Iida, Y., Miyamoto, T., Kato, T. (2023). Prognostic impact of nutrition measures in patients with heart failure. ESC Heart Failure, 10(4), 2150–2162. https://doi.org/10.1002/ehf2.14519
19. Mahdavi-Roshan, M., Vakilpour, A., Mousavi, S. M., Ashour, A. (2021). Dietary diversity and food security status among heart failure patients in the north of Iran. BMC Nutr, 7, 31, https://doi.org/10.1186/s40795-021-00438-y.
20. McDonagh, T. A., Metra, M., Adamo, M., Gardner, R. S., Baumbach, A., Böhm, M., Butler, J., ESC Scientific Document Group (2021). 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. European Heart Journal, 42(36), 3599–3726, https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368.
21. Mont’Alverne, D. G. B., … Mesquita, R. B. (2018). Validação Do Teste Da Argola De 6 Minutos Em Indivíduos Com Insuficiência Cardíaca: Resultados Preliminares. Faculdade de Medicina, Universidade Federal do Ceará, Fortaleza.
22. Nishikido, T., Oyama, J. I., Nagatomo, D., Node, K. (2019). A reduction of BMI predicts the risk of rehospitalization and death in non-obese patients with heart failure. Int J Cardiol, 276, 166-170. https://doi.org/10.1016/j.ijcard.2018.08.054.
23. Rahman, A., Jafry, S., Jeejeebhoy, K., Nagpal, A. D., Pisani, B., Agarwala, R. (2016). Malnutrition and cachexia in heart failure. J Parenter Enteral Nutr, 40(4), 475-86.
24. Roy, A. R., Killian, J. M., Schulte, P. J., Roger, V. L,. Dunlay, S. M. (2022). Activities of daily living and outcomes in patients with advanced heart failure. The American Journal Of Medicine, 135(12), 1497–1504.e2. https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2022.08.009.
25. Sant'Anna, T., Donária, L., Furlanetto, K. C., Morakami, F., Rodrigues, A., Grosskreutz, T., Hernandes, N. A., … Pitta, F. (2017). Development, validity and reliability of the Londrina Activities Of Daily Living Protocol For Subjects with COPD. Respir Care, 62 (3), 288-297, https://doi.org/10.4187/respcare.05058.
26. Silva, P. M. A. D. A., Tavares, F. J. R., Souza Júnior, E. R. D., Pereira, M. C., Dourado, V. Z., Vidotto, L. S. (2018). Validação do teste da argola de 6 minutos em indivíduos com insuficiência cardíaca: resultados preliminares. Fisioterapia e Pesquisa, 25(2), 174–181
27. Sze, S., Pellicori, P., Kazmi, S., Rigby, A., Cleland, J. G. F., Wong, K., Lawrence Clark, A. (2018). Prevalence and prognostic significance of malnutrition using 3 scoring systems among outpatients with heart failure: a comparison with body mass index. JACC Heart Fail, 6(6), 476-486, https://doi.org/10.1016/j.jchf.2018.02.018.
28. Sözmen, K., Ünal, B., Sakarya, S., Dinç, G., Yardım, N., Keskinkılıç, B., Ergör, G. (2016). Türkiye’de antropometrik ölçüm yöntemlerinin kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisi. Dicle Tıp Dergisi, 43(1), 99-106, https://doi.org/10.5798/diclemedj.0921.2016.01.0646.
29. Stratton, R. J., Hackston, A., Longmore, D. Dixon, R., Price, S., Stroud, M., King, C., Elia, M. (2004). Malnutrition in hospital outpatients and inpatients: prevalence, concurrent validity and ease of use of the 'malnutrition universal screening tool' ('MUST') for The British Journal Of Nutrition, 92(5), 799-808 https://doi.org/10.1079/bjn20041258.
30. Şabanoğlu, C., Bektaş Akpınar, N., Özcan Yüce, U. (2023). Kalp yetersizliği olan bireylerin hastalık uyumuna İlişkin öz farkındalıkları: Nitel bir araştırma. Turk J Cardiovasc Nurs, 14(33), 51-57.
31. Trichopoulou, A., Kouris-Blazos, A., Wahlqvist, M. L. (1995). Diet and overall survival in elderly people BMJ, 311 (7018), 1457-1460, 10.1136/bmj.311.7018.1457.
32. Turkish Society of Cardiology (2022). Heart Failure Roadmap in Turkey - Recommendations for policies that can be developed to prevent heart failure and related deaths, https://tkd.org.tr/TKDData/Uploads/files/Turkiyede-kalp-yetersizligi-yol-haritasi.pdf.
33. Uysal, H., Öz Alkan, H., Enç, N., Yiğit, Z. (2020). Kronik kalp yetmezliği olan hastalarda beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 28(1), 65, https://doi.org/10.1097/jnr.0000000000000329.
34. Van der Wal, M. H., Jaarsma, T., Moser, D. K., Veeger, N. J., van Gilst, W. H., van Veldhuisen, D. J. (2006).
35. Compliance in heart failure patients: the importance of knowledge and beliefs. Eur Heart J., 27(4), 434440.
36. Wawrzeńczyk, A., Anaszewicz, M., Wawrzeńczyk, A., Budzyński, J. (2019). Clinical significance of nutritional status in patients with chronic heart failure-a systematic review. Heart Failure Reviews, 24(5), 671–700. https://doi.org/10.1007/s10741-019-09793-2.
37. World Health Organization-WHO. (2024). Obesity and overweight. https://www.who.int/health- topics/obesity/#tab=tab_1.