EN
TR
HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI
Öz
Mesleğin ilk etik kodları olarak kabul edilen özgün ismi "Nightingale Pledge ya da Nurses Pledge" olan Nightingale hemşirelik andı hekimler için oluşturulmuş olan Hipokrat yemininin değiştirilmiş biçimidir. Hemşireler için rehber olacak önemli kuralları içeren hemşirelik andı Lystra Gretter tarafından 1893'de oluşturulmuştur. Hemşirelik etik ilkeleri, 1900'Iü yıllarda sosyal ve dini değerlerine göre biçimlendirilmiştir. Hemşireden yardımseverlik, fedakarlık, itaatkarlık, ağırbaşlılık, inançlılık ve şefkatlilik gibi ilkelere sahip olması beklenmiştir. İlk hemşirelik andı bu ilkeleri yansıtmaktadır. Bilimselleşmenin artmaya başladığı 1935 yılında; and'tan "Tanrı'nın ve meclisin huzurunda yemin ederim ki. .. ","sağlık misyoneri olarak hekime yardımcı olacağıma ... ", "yaşamımda temiz bir duruş sergileyeceğime ... " ifadeleri çıkarılmıştır. Paralel olarak, etik kodların tekrar gözden geçirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Uluslararası hemşirelik birliklerinin çalışmaları sonucunda; ilk defa 1953 yılında, sonra 1965, 1973, 2005 yıllarında ve son olarak 2012 yılındaki değişikliklerle birlikte hemşirelik etik kodlarını yayınlanmıştır. Uluslararası Hemşireler Birliği ICN , 1965 yılında güncellediği etik kodları sonrasında bugün ülkemizde hemşirelik okulları mezuniyet törenlerinde de okutulan, hemşirelik andına son şeklini vermiştir. Türk Hemşireler Derneği 2009 yılında ülkemiz için ilk kez etik ilkeleri belirlemişlerdir. Bazı ülkeler 1965'den sonra kendi etik ilkeleri doğrultusunda hemşirelik andında değişikliğe gitmişlerdir. Ülkemizde 2009 yılında etik ilkeler belirlenmiş olmasına rağmen, hemşirelik okullarının mezuniyet törenlerinde hala 1965 yılında ICN tarafından oluşturulan hemşirelik andı okutulmaktadır. Değişen evrensel etik kodlar ve ülkemiz için oluşturulan etik kodlar doğrultusunda, hemşirelik andının da topluma ve günün koşullarına uygun hale getirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaş HS. Sağlık Ekibi Elemanlarının Hemşirelik Mesleği Hakkındaki Bilgi ve Düşüncelerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 1994.
- American Nurses’ Association (ANA). Codes. http://www. nursingworld.org/ ainMenu Categories/ Ethics Standards/ CodeofEthicsforNurses. Erişim Tarihi 01.02.2015.
- Arnold D. Nursing and Power –Use of THA So Called Post-structuralism Theory for the Analysis of the Power Relationship in the Female Nursing Professional. Pflege 1996; 9(1):72-79.
- Avşar BZ. Biat’tan Yemin’e… Kamusal Sorumluluk Üstlenenlerin ve Temsilcilerinin And İçmesi. Gazi Türkiyat 2012;(10):15-61.
- Catalano JT. Nursing Now Todays’s Issues, Tomorrow’s Trends. Nursing Code of Ethics. 7th edt. Philadelphia: Davis Company;2015:136- 137.
- Dinç L. Bakım Kavramı ve Ahlaki Boyutu. Haccettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi 2010;17(2):74-82.
- Dolan JA. Nursing in Society: a Historical Perspective. 13th ed. Philadelphia: Saunders;1973:159-160.
- Ersoy N. Hemşirelik ve Etik. Hemşirelik Forumu 1998;1(2):83-87.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Ocak 2017
Gönderilme Tarihi
-
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 33 Sayı: 1
APA
Özsoy, S., & Dönmez, R. (2017). HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(1), 111-122. https://izlik.org/JA59DZ73MC
AMA
1.Özsoy S, Dönmez R. HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI. EGEHFD. 2017;33(1):111-122. https://izlik.org/JA59DZ73MC
Chicago
Özsoy, Süheyla, ve Renginar Dönmez. 2017. “HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 33 (1): 111-22. https://izlik.org/JA59DZ73MC.
EndNote
Özsoy S, Dönmez R (01 Ocak 2017) HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 33 1 111–122.
IEEE
[1]S. Özsoy ve R. Dönmez, “HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI”, EGEHFD, c. 33, sy 1, ss. 111–122, Oca. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59DZ73MC
ISNAD
Özsoy, Süheyla - Dönmez, Renginar. “HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 33/1 (01 Ocak 2017): 111-122. https://izlik.org/JA59DZ73MC.
JAMA
1.Özsoy S, Dönmez R. HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI. EGEHFD. 2017;33:111–122.
MLA
Özsoy, Süheyla, ve Renginar Dönmez. “HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 33, sy 1, Ocak 2017, ss. 111-22, https://izlik.org/JA59DZ73MC.
Vancouver
1.Süheyla Özsoy, Renginar Dönmez. HEMŞİRELİK MESLEGİNİN İLK ETİK KODLARI: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HEMŞİRELİK ANDI. EGEHFD [Internet]. 01 Ocak 2017;33(1):111-22. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59DZ73MC