KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR

Cilt: 30 Sayı: 2 1 Haziran 2014
  • Serpil İnce
  • Leyla Khorshıd
PDF İndir
EN TR

KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR

Öz

Tam kan donasyonunun güvenli olduğu düşünülür, fakat bazen kan alırken veya kan alma işleminin sonunda değişik şiddette istenmeyen reaksiyonlar oluşabilir. Vazovagal reaksiyon, kan donasyonuna ilişkin en yaygın görülen istenmeyen olaylardan biridir. Kan donasyonu sırasında vazovagal semptomları deneyimleme, daha sonraki donasyonların olasılığını anlamlı derecede azaltır. Vazovagal reaksiyon, bilinç kaybına kadar ilerleyebilen anksiyete, baş dönmesi, ve bulantı ile birlikte genel bir rahatsızlık ve halsizlik duygusudur. Psikolojik etmenler ve alınan kan miktarının neden olduğu nispi hipovolemi ile artabilen vazovagal reaksiyona parasempatik sinir sistemi neden olur. Vazovagal reaksiyonun semptomları, hafif başağrısı ve baş dönmesinden tam bayılmaya kadar sıralanabilir. Donasyon yeri, demografik etmenler, ilk kez veya tekrarlı donör olma, alınan kan miktarı, psikolojik etmenler vazovagal reaksiyon görülme oranını etkileyen bazı etmenlerdir. Donasyon öncesi sıvı verme, donasyon sırasında bacakları çaprazlama ve kasları germe ile ağızdan tuz takviyesi, vazovagal semptomları azaltan tekniklerdir. Kan donörünün güvenliği çok önemlidir. Hemşireler risk grubunda olan bireylerde senkopu önlemeye katkıda bulunabilirler. Daha önce vazovagal senkop geçiren bireyler; sıcak zamanlarda yetersiz sıvı alımı, uzun sure ayakta hareketsiz kalma, gibi tetikleyicilerden kaçınma konusunda eğitilmelidir. Bireylerin öncül bulguları tanıması sağlanıp bu bulguları hissettiğinde bir yere uzanması, ya da kısa kısa öksürmesi önerilebilir. Bu yolla beyin perfüzyonunun devamlılığı sağlanabilir. Hasta başdönmesinden yakınıyorsa veya senkop riski taşıyorsa, sıvı volümü ve nabız düzensizlikleri yönünde izlenir. Bu makalede kan donasyonu sırasında oluşan vazovagal reaksiyon, belirti ve semptomları ve onların önlenmesine yardım edebilecek uygulamalar sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aslan Ö, Güneri S, Vaovagal Sekop, Türk Kard. Dern Arş 1999, 27: 637-646.
  2. Aziz EF, Herzog R (2012) The approach to the patients with syncope, In: The Cardiac care unit survival guide(Eyel Herzog), Wolter Kluver Health, Lippincott Wiliams and Wilkins, Amazon, CO, p.193-199
  3. Sharma RR. Analysis of Adverse Events and Predisposing Factors in Voluntary and Replacement Whole Blood Donors: A study from north India, Asian Journal of Transfusion Science 2012; 6 (2): 155-60.
  4. Alboni P, Alboni M, Bertorelle G. The origin of vasovagal syncope: to protect the heart or to escape predation?, C ln Auton R es 2008; 18:170-8.
  5. Ando S, Kawamura N, Matsumoto M et al. Simple standing test predicts and water ingestion prevents vasovagal reaction in the high-risk blood donors, Transfusion 2009; 49:1630-6.
  6. Black JM, Hokanson J. Medical Surgical Nursing-Clinical management for positive outcomes, Volume II, Eight edition, Saunders Elsevier, 2009. St Louis, 1305, 1361.
  7. Bravo M, Kamel H, Custer B et al. Factors Associated with Fainting Before, during and After Blood Donation, V ox S an g2011; May 3. doi: 10.1111/j.1423-0410.2011.01494.x.
  8. Ditto B, France CR, Lavoie P et al. Reducing Reactions to Blood Donation with Applied Muscle Tension: a Randomized Controlled Trial, Transfusion 2003; 43: 1269-75.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Serpil İnce Bu kişi benim

Leyla Khorshıd Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2014

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
İnce, S., & Khorshıd, L. (2014). KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 30(2), 88-99. https://izlik.org/JA45DX67PG
AMA
1.İnce S, Khorshıd L. KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR. EGEHFD. 2014;30(2):88-99. https://izlik.org/JA45DX67PG
Chicago
İnce, Serpil, ve Leyla Khorshıd. 2014. “KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 30 (2): 88-99. https://izlik.org/JA45DX67PG.
EndNote
İnce S, Khorshıd L (01 Haziran 2014) KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 30 2 88–99.
IEEE
[1]S. İnce ve L. Khorshıd, “KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR”, EGEHFD, c. 30, sy 2, ss. 88–99, Haz. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45DX67PG
ISNAD
İnce, Serpil - Khorshıd, Leyla. “KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 30/2 (01 Haziran 2014): 88-99. https://izlik.org/JA45DX67PG.
JAMA
1.İnce S, Khorshıd L. KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR. EGEHFD. 2014;30:88–99.
MLA
İnce, Serpil, ve Leyla Khorshıd. “KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 2, Haziran 2014, ss. 88-99, https://izlik.org/JA45DX67PG.
Vancouver
1.Serpil İnce, Leyla Khorshıd. KAN DONASYONUNDA VAZOVAGAL REAKSİYONLAR VE GÜVENLİĞİ GELİŞTİRMEK: MEVCUT ARAŞTIRMALAR. EGEHFD [Internet]. 01 Haziran 2014;30(2):88-99. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45DX67PG