HEMŞİRELERİN İŞ YAŞAM KALİTESİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

Öz

Amaç: Hastanede çalışan hemşirelerin iş yaşam kalitesini ve iş yaşam kalitelerini etkileyen faktörleri belirlemektir. Yöntem: Araştırmanın evrenini, Trabzon’daki kamu ve üniversite hastanelerinde çalışan toplam 1752 hemşire oluştururken, örneklemini hastanelere göre tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 315 hemşire oluşturmuştur. Veriler; bilgi formu, hemşirelik iş yaşam kalitesi ölçeği ile toplanmış, ANOVA, t-testi, korelasyon ve regresyon testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Hemşirelerin %57.8’i lisans/lisansüstü eğitime sahip, %77.1’i 4A kadrosunda ve %58.7’si kamu hastanelerinde çalışmaktadır. Hemşirelerin iş yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları toplam puan 2,85±0.46’dır. Ayrıca 6-10 yıl arasında mesleki deneyime sahip, dahili ve cerrahi servislerde çalışan, mesleğinden ve çalıştığı kurumdan memnun olmayan, iş yaşam kalitelerini genel olarak kötü bulan ve yönetici-ast ilişkilerini iş yaşam kalitesi faktörü olarak değerlendiren hemşirelerin toplamda iş yaşam kalitesi ölçek puanları diğerlerinden daha düşüktür ve bu bulgular istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Ayrıca bu değişkenlerden özellikle çalışılan kurumdan (ß=-12.231), daha sonra meslekten (ß=-7.136) memnun olmamak hemşirelerin iş yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkiye sahiptir (F=35.379; p=0.000<0.05). Sonuç: Hemşirelerin iş yaşam kalite düzeyleri orta düzeydedir. Özellikle çalışılan kurumdan ve hemşirelikten memnun olmamak hemşirelerin iş yaşam kalite düzeyleri üzerinde olumsuz algıya neden olmaktadır. Anahtar Sözcükler: Hemşireler, hemşirelik, hemşirelik personeli, yaşam kalitesi, kamu sektörü

Anahtar Kelimeler

• Hemşireler,hemşirelik,hemşirelik personeli

Determination of Nurses’ Quality of Work Life and Influencing Factors

Öz

Kaynakça

1. Referans1. Alan H, Yıldırım A (2015). A scale for qualıty of work-life among nurses accuracy and reliability study. MedPub Journals, Vol.7 No:1:3
2. Referans2. Alçelik A, Deniz F, Yeşildal N, Mayda AS, Şerifi BA (2005). AİBU Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapan hemşirelerin sağlık sorunları ve yaşam alışkanlıklarının değerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 4(2): 55-65
3. Referans3. Arcak R, Kasımoğlu E (2006). Diyarbakır merkezdeki hastane ve sağlık ocaklarında çalışan hemşirelerin sağlık hizmetlerindeki rolü ve iş memnuniyetleri, Dicle Tıp Dergisi, 33 (1), 23-30
4. Referans4. Altuntaş S, Baykal Ü (2008). İşe karşı tutum ölçeğinin hemşireler için uyarlanması. Atatürk Üniversitesi. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 11 (1): 51-61
5. Referans5. Aytaç S (2005). Çalışanların işlerine ilişkin duygularının stres tepkileri üzerindeki etkisi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası. 55(1): 834-851
6. Referans6. Brooks BA, Anderson MA (2005). Defining quality of nursing work life. Nurse Economic. 23(6): 319-326
7. Referans7. Brooks BA, Storfjell J, Omoike O, Ohlson S, Stemler I, Shaver J, Brown A (2007). Assessing the quality of nursing work life. Nurse Economic. 31(2): 152-157
8. Referans8. Bohle P, Quinlan M, Kennedy D (2004). Working hours, work-life conflict and health in precarious and “permanent” employment. Rev. Saúde Pública, 38:19-25

9. Referans9. Bostan S, Köse A (2011). Hemşirelerin yönetsel hizmetleri ve çalışma ortamlarını değerlendirmesi-bir üniversite hastanesi örneği. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 1(3): 178-183
10. Referans10. Buerhaus P, Donelan K, Ulrich B, Norman L, Dittus R (2005). Is the shortage of hospital registered nurses getting better or worse? Findings from two recent national surveys of RNs. Nursing Economic. 23(2): 61-72
11. Referans11. Cimete G, Gencalp NS, Keskin G (2003). Quality of life and job satisfaction of nurses. J Nurs Care Qual. 18(2): 151-158
12. Referans12. Çatak T, Bahçecik N (2015). Hemşirelerin iş yaşamı kalitesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Journal of Marmara University Institute of Health Sciences. Vol. 5 Issue 2, p85-95. 11
13. Referans13. Danford A, Richardson M, Stewart P, Tailby S, Upchurch M (2008). Partnership, high performance work systems and quality of working life. New Technology Work and Employment. 23(3): 151-165
14. Referans14. Erat Ş, Korkmaz M, Çimen V, Yahyaoğlu G (2011). Hemşirelerin iş yaşam kalitesinin motivasyona etkisi. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi. 1(1): 68-97
15. Referans15. Günüşen NP, Üstün B (2010). Türkiye’de ikinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşire ve hekimlerde tükenmişlik: Literatür incelemesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, (1): 40-51
16. Referans16. Jacobs M (2010). The quality of life, ‘Consumption, everyday life and sustainability’. European Science Foundation’s Term Programme. [online] Erişim adresi: http://www.camp.lancs.ac.uk/sociology/esf/qol.htm [Erişim tarihi 5 Mayıs 2017]
17. Referans17. Khani A, Jaafarpour M, Dyrekvandmogadam A (2008). Quality of nursing work life. JCDR. 2: 1169-1174
18. Referans18. Lu H, While AE, Barriball KL (2007). A model of job satisfaction of nurses: a reflection of nurses? working lives in Mainland China. J Adv Nurs. 58(5): 468-479
19. Referans19. Mollaoğlu M, Fertelli TK, Tuncay FO (2010). Hastanede çalışan hemşirelerin çalışma ortamlarına ilişkin algılarının değerlendirilmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi. 5(15): 17-30
20. Referans20. Ozkan O, Emiroğlu ON (2006). Hastane sağlık çalışanlarına yönelik işçi sağlığı ve iş güvenliği hizmetleri. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Dergisi. 10(3):43-52
21. Referans21. Öztürk DA (2010). Hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve iş yaşam kalitesinin iş doyum düzeyine etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yönetimi Anabilim Dalı, İstanbul
22. Referans22. Perim A (2007). Trakya üniversitesi eğitim, araştırma ve uygulama hastanesinde çalışan hemşirelerin kaliteli yaşam algısının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Edirne
23. Referans23. Royuele V, Lopez-Tamayo J, Surinach J (2009). Results of quality of work life index in Spain. A comparison of survey results and aggregate social indicators. Soc Indic Res. 90: 225-241
24. Referans24. Saraji GN, Dargahi H (2006). Study of quality of work life (QWL). Iranian J Publ Health. 35(4): 8-14
25. Referans25. Şirin M (2011). Hemşirelik iş yaşamı kalitesi ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Yüksek lisans tezi. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı, Erzurum
26. Referans26. The WHOQOL Group (1996). What is quality of life? World Health Forum. 17(48): 354-356
27. Referans27. Uğur E, Abaan S (2008). Hemşirelerin iş yaşamı kalitesi ve etkileyen faktörlere ilişkin görüşleri. Türkiye Klinikleri J Med Sci. 28: 297-310
28. Referans28. Yeşil A, Ergün Ü, Amasyalı C, Er F (2010). Çalışanlar için yaşam kalitesi ölçeği Türkçe uyarlaması geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Nöropsikiyatri Arşivi;47:111-117
29. Referans29. Yıldırım A, Hacıhasanoğlu R (2011). Sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi ve etkileyen değişkenler. J Psy Nurse;2(2):61-68
30. Referans30. Yücel D (2003). Erkut H. Bilişim teknolojilerinin çalışma yaşam kalitesi üzerine etkisi. İstanbul Teknik Üniversitesi Dergisi. 2 (2): 49-59